Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/2951 K.2020/795

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 27/12/2017 tarih ve 2016/130 E- 2017/538 K. sayılı kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 04/04/2019 tarih ve 2018/936 E- 2019/412 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şahısça yapılan 2014/08824 kod numaralı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan tüm tasarımlara yeni ve ayırt edici olmadıklarından bahisle yapmış oldukları itirazın Markalar Dairesi tarafından reddedildiğini, anılan karara karşı YİDK nezdinde yapmış oldukları itirazın ise kısmen kabulüne karar verildiğini, ancak sunulan delillerle başvuruya konu tüm tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığını ispat ettiklerini, başvurunun tümüyle reddi gerektiğini ileri sürerek, davaya konu YİDK kararının iptaline ve başvuruya konu tasarımın hükümsüz kılınmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkilinin 2006 senesinden itibaren süt ürünleri, krema ayırıcıları, yağ ve peynir yapma makineleri imalatı altında faaliyet gösterdiğini, fikri ürünler olan işbu tasarımların Endüstriyel Tasarım Siciline başvurarak özgün olduğunu ispatladığını ve tasarımlarını sicile kaydettirdiklerini, davalının daha önce de kendilerine birçok dava açtığını ve muvaffak olamadığını, gerçek amacının ticari itibarlarını zedelemek, maddi manevi zarar vermek olduğu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne, TPMK'nın 2016/T-51 sayılı YİDK kararının dava konusu edilen 2014/08824 sayılı 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 sıra numaralı tasarımlar yönünden iptaline, bu sıra sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne, dava konusu 2014/08824 sayılı 30 sıra numaralı tasarım yönünden açılan davanın ise reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı kurum ve katılma yoluyla davalı şahıs vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalı ... vekili tarafından katılma yoluyla istinaf isteminde bulunulmuşsa da, mahkemece verilen karara karşı davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmadığından davalının diğer davalı TPMK'nın istinaf dilekçesine dayalı olarak katılma yoluyla istinaf kanun yoluna başvurma hakkı bulunmadığı, mahkeme gerekçeli kararının davalı ... vekiline 27/03/2018 tarihinde tebliğ edildiği, istinaf dilekçesinin de, süresinden sonra, 24/04/2018 tarihinde sunulduğu,

bu nedenle davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinin HMK'nın 345. ve 352. maddeleri uyarınca süre yönünden reddine karar vermek gerektiği, davalı kurum vekilinin uyuşmazlığın esasına ilişkin ileri sürdüğü istinaf itirazlarının ise yerinde olmadığı gerekçesiyle, davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinin süre yönünden, davalı kurum vekilinin istinaf isteminin ise esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir. 1-)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı gerektirici sebepler ile HMK'nın 352/1. maddesi uyarınca istinaf isteminin süresinde yapılmadığı yönündeki tespitin usul ve yasaya uygun olmasına göre, ilk derece mahkemesince verilen hükme ilişkin davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun süre yönünden reddine dair bölge adliye mahkemesi kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir. 2-)Davalı kurum vekilinin YİDK kararının iptali davasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, dava tasarım başvurusuna itirazın kısmen reddine dair YİDK kararının iptali ile başvuruya konu tasarımın hükümsüz kılınması istemine ilişkindir.

554 sayılı KHK’nın 5. maddesi uyarınca, bir ürünün tasarım olarak tescil edilebilmesi için yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olması gerekir.

Aynı KHK’nın 6.maddesi uyarınca, bir tasarımın yeni olarak kabul edilebilmesi için daha önceden dünyanın herhangi bir yerinde kamuya açıklanmamış olması, ayırt edici olarak kabulü için ise, aynı KHK’nın 7. maddesi uyarınca, tasarım konusu ürünün nihai kullanım sırasında bilgilenmiş kullanıcıda bıraktığı genel izlenim ile daha önceden kamuya açıklanmış tasarımların bilgilenmiş kullanıcıda bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılığın olması gerekir.

KHK’nın 7/son hükmüne göre, ayırt ediciliğin tespiti için önceki ve sonraki tarihli tasarımlar arasında kıyaslama yapılırken, ilke olarak, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilmesi ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun da göz önüne alınması gerekmektedir.

Mahkemece, davalı şahısça yapılan 2014/00824 sayılı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan 1 ila 29. sıra numaralı tasarımların ayırt edici olmadığı sonucuna ulaşılmışsa da hükme esas alınan bilirkişi raporu yukarıda ilkeler doğrultusunda denetime elverişli bir inceleme ve değerlendirme içermediği gibi mahkeme gerekçesinde de belirtilen yönde bir değerlendirme bulunmamaktadır.

Ayrıca, Mahkemece, red gerekçesi tasarımların bir kısmının temelde üç boyutlu burgu peynir görümüne ilişkin olmasına rağmen başvuru konusu tasarımlar arasında bulunan ve burgu formu içermeyen tasarımların da zikredilen itiraza gerekçe yapılan üç boyutlu tasarımlara nazaran yeni ve ayırt edici olmadıklarından bahisle YİDK kararının iptaline karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

Bu itibarla, İlk Derece Mahkemesince, tasarım konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden yukarıda ifade edilen ilkeler doğrultusunda inceleme ve değerlendirme içeren denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, karara karşı davalı kurumca yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararının bozularak kaldırılması gerekmiştir.