Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/3159 K.2020/1089

Taraflar arasında görülen davada İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne dair verilen 29/05/2019 tarih ve 2019/231 E- 2019/888 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının 1982 yılından itibaren Akhisar ilçesinde doktor olarak mesleğini ifa ettiğini, davacının tarihi, edebi ve sanatsal niteliği olan fotoğraflara ilgisi olduğunu, davalıların 2015 yılında yayınladıkları "Nostalji Akhisar Fotoğraf Albümü 2015" adlı eserde davacının 1994 yılında yayınladığı "İlkçağdan Günümüze Akhisar" eserinden 15, 2006 yılında derlediği CD'den ise toplam 95 fotoğrafın yer aldığını, davalıların fotoğrafların davacıya ait olduğunu bilmemelerinin mümkün olmadığını,

davacıya ait fotoğrafların dava konusu eserde atıf yapılmadan izinsiz olarak kullanılması nedeniyle davacının mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, tecavüzün ref'ine, kitabın yayınının durdurulmasına, piyasada bulunan bu kitaplara el konulmasına,

davacının 06.03.2006 tarihinde derleyerek oluşturduğu 201 fotoğrafı üzerinde eser sahipliği hakkının tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL maddi tazminatın kitabın baskı tarihi olan Mart 2015'den, 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında maddi tazminat miktarını 4.800,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalılar vekili, dava konusu eserin ticari bir eser olmadığını, hiçbir maddi kazançlarının bulunmadığını, bu fotoğrafların davacı tarafından çekilmediğini, dava konusu eserde kullanılan fotoğrafların çoğunluğunun alenileşmiş 80-90 yıllık fotoğraflar olduğunu, Akhisar'ın tarihine ilişkin, aile ve kamu kurumları arşivinde bulunan, sanatsal değerinden çok anı değeri olan bu nedenle kamuya mal olmuş, bir çok yerde basılan ve sergilenen fotoğraflarla ilgili sahiplik iddiasının FSEK'e aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, davalıların kullandığı fotoğrafların kökeni konusunda yeterli kaynak gösteremediği, davacının önceki tarihli basılı eserinden yola çıkılmış olduğu, bununla birlikte anılan fotoğrafların eser niteliğini taşımadıkları, ancak nostaljik nitelikte oldukları, dava konusu fotoğraflardan 4 tanesinin davacının kendisine ait, diğerlerinin derlenmiş fotoğraflar olduğunun tespit edildiği, bu durumda davalılarca hazırlanan yayındaki fotoğrafların davacının sahip olduğu ve derlediği fotoğraflar esas alınarak oluşturulmasının FSEK 84. maddesi kapsamında haksız rekabet oluşturduğu, davacının daha önce bizzat çektiği ve derlediği,

nostaljik değere sahip fotoğrafların davalı tarafından izinsiz kullanılması nedeniyle bedel talep etme hakkının bulunduğu, tanıtım kitapçığının ticari amaçlarla hazırlandığı, çoğaltıldığı ve yayıldığı, davacının önceki derlemesinden sadece bir veya birkaç parça değil, bir çok unsurun kullanıldığı, bu durumda esaslı bir almanın söz konusu olduğu,

bu şekilde hazırlanan kitaplarda mali hak ihlali nedeniyle haksız rekabet gerçekleşmiş bulunduğundan tazminat bedeli yanında uygun bir manevi tazminatın da takdirinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalıların "Nostalji Akhisar Fotoğraf Albümü 2015" kitabında davacıya ait fotoğraflar ve derlediği fotoğraflar bakımından ihlal oluşturduğunun tespitine, ihlalin kaldırılmasına, yayının durdurulmasına, bundan böyle basımının men edilmesine, el konularak toplanmasına, 4.800 TL maddi, 1.000 TL manevi tazminatın 10 Mart 2015'den işleyen yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsil edilerek,

davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacının tespitini bizzat yaptığı bozma dışı bırakılan 4 adet fotoğrafa tecavüz bulunduğu yönünde davacı yararına usuli kazanılmış hak doğduğu, bozma ilamı gereğince davacıya 4 fotoğraf dışındaki diğer fotoğrafların sadece kendisinin kişisel emek ve mesaisi ile elde edilen fotoğraflar olduğunu ve bu fotoğrafların davalılarca haksız olarak ele geçirilip kullanıldığını ispat etmesi için verilen sürede davacının bu yönde bir delil ibraz edemediği,

davacının bizzat tespitini yaptığı 4 adet fotoğrafın izinsiz olarak davalılarca kullanılması nedeniyle FSEK 84. maddesi uyarınca haksız rekabetin bulunduğu bozma ilamında belirtilerek bozma dışı bırakılmakla bu fotoğraflar yönünden tecavüzün sabit olduğu, her bir fotoğraf için belirlenen 50 TL bedel de bozma dışı bırakıldığından bu miktara göre karar verilmesinin uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalıların çıkardıkları "Nostalji Akhisar Fotoğraf Albümü 2015" başlıklı kitabın davacının çektiği 4 adet fotoğraf bakımından ihlal oluşturduğunun tespitine, ihlalin kaldırılmasına, yayının durdurulmasına,

bundan böyle basımının men edilmesine, el konularak toplanmasına, 200,00 TL maddi tazminatın 10 Mart 2015 tarihinden, 500,00 TL manevi tazminatın ise taleple bağlı kalınarak dava tarihi olan 04.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.