Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/3413 K.2020/1264

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 04.04.2019 tarih ve 2018/184-2019/143 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin "MAY" esas unsurlu markaların sahibi olduğunu, davalı ...'ın bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "MAY ECZANE" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TPMK nezdinde başvuruda bulunduğunu, müvekkilince başvuruya karşı yapılan itirazın 44. sınıftaki bir kısım hizmetler yönünden nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini, oysa başvurunun tescili halinde müvekkilinin seri markası olarak algılanacağını ileri sürerek 2013-M-5210 sayılı YİDK kararının iptaline ve davalı adına tescil edilen markanın sicilden terkin edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı TPMK vekili, işlem ve kararlarının usule ve KHK hükümlerine uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili başvurusu ile davacı markalarının benzer olmadığını, kullanıldıkları sınıfların da farklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davalı markasının kapsamında 44. sınıftaki “Veterinerlik ve hayvancılıkla ile ilgili hizmetler, tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler, huzurevi hizmetleri." kaldığı, davacı markalarının kapsamında bu himzetlerin yer almadığı gibi bu hizmeler ile ilişkilendirilebilir mal ve hizmetlerin de olmadığı,

işaretler bakımından ise başvurunun “May ECZANE+şekil” ibaresinden oluştuğu, itiraza dayanak markaların standart karakterle yazılı "fidemay+şekil", "may seed group", "may tohum grubu", "may+şekil", "may+şekil", "may-agro", "mayprime uniform and fast emergence untreated seed+şekil", "may", "may pa", "may-agro", "mayagro+şekil"ibarelerinden oluştuğu, davacı şirketin tohumculuk üzerine çalıştığı, bu sektörde alışveriş yapan tüketicilerin daha bilinçli olacağı ve bu nedenle dahi yanılgıya düşmeyecekleri gibi hizmetlerin de benzememesi nedeniyle markaların karıştırılmayacağı,

tanınmışlık koşullarının da bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava marka başvurusuna itirazın kısmen reddine dair TPMK YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıdaki gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak davacının seri markalarında yer alan “MAY” ibaresi, markaların asıl ve ayırt edici unsuru olup, bu ibareye eklemeler yapılarak davacı adına seri markalar oluşturulmuştur. Davalı başvurusunda ise davacı markalarındaki ayırt edici unsur olan “MAY” ibaresi aynen yer almış ve yanına “ECZANE” ibaresi eklenmiştir.

Olaya uygulanacak mülga 556 sayılı Marka KHK’nın 7/1-d maddesi uyarınca, belirli meslek, sanat veya ticaret grubuna ait işaretler ayırt edicilikten yoksun olup, davalı başvurusuna da ayırt edicilik katacak bir ibare değildir. Bu durumda taraf markaları arasında 556 sayılı Marka KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında işaretsel benzerlik bulunduğu kabul edilmelidir.

Öte yandan, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin varlığı için, tescil kapsamları arasında da ayniyet veya benzerlik bulunmalıdır. Mal ve hizmetler arasında benzerlik için TPMK Mal ve Hizmetler Sınıflandırma Tebliği uyarınca, her iki markaya ait mal ve hizmetlerin de aynı sınıfta yer alması veya her ikisinin de mal veya hizmet olması zorunlu olmayıp, bir mal ile bir hizmetin de birbiriyle benzer sayılması mümkündür.

Karıştırılma ihtimaline esas alınacak mal ve hizmet benzerliği için, hedef tüketici kitlesinin aynı olup olmadığı, aynı amaca yönelik olup olmadığı veya aynı ihtiyacı karşılayıp karşılamadığı, birbirlerine alternatif olup olmadıkları, aynı veya yan yana raflarda satışa sunulup sunulmadıkları, hammadde/mamül ilişkisinin bulunup bulunmadığı, malların fiziki görünümü ve dolaşım ağlarının aynı/benzer olup olmadıkları hususlarının hep birlikte bir bütün olarak değerlendirilerek, birbirleriyle ilişkilendirilebilecek mal ve hizmetlerin de benzer kabul edilerek değerlendirme yapılması gerekir.

Mahkemece, yukarıda anlatılan ilkeler doğrultusunda, gerektiğinde mal ve hizmet benzerliği hususunda bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, hatalı ve denetime elverişli olmayacak değerlendirmelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

2 - Davacı vekili, “MAY” ibaresinin ticaret unvanlarının ayırt edici unsuru olduğunu ileri sürerek bu nedenle de davanın kabulünü talep etmiştir.

Mülga 556 sayılı KHK’nın 8/5.maddesi uyarınca, marka başvurusundan önce, başvuru konusu işaretle aynı veya benzer işareti ticaret unvanı olarak tescil ettirmiş olanlar, Dairemizin yerleşik uygulamaları doğrultusunda, başvuru öncesinde fiilen ticari faaliyet yürüttükleri mal ve hizmetler yönünden başkalarının marka başvurusuna itiraz edebilecekleri gibi, tescil edilmeleri halinde de aynı gerekçeyle markanın hükümsüzlüğünü de talep edebilirler.

Somut olayda, davacı taraf “MAY” ibaresinin ticaret unvanının asıl ve ayırt edici unsuru olduğu gerekçesiyle de YİDK kararının iptalini ve markanın hükümsüzlüğünü talep etmiş ise de, mahkemece, bu hususta olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesi de doğru olmamıştır.

3- Davacı vekili, müvekkilinin “MAY” ibareli markalarının “tohumculuk” sektöründe tanınmış bir marka olduğunu ileri sürerek davanın kabulünü talep etmiştir.

Mülga 556 sayılı KHK’nın 8/4.maddesi uyarınca, tanınmış marka sahipleri, belirli koşullarda, başkalarının farklı sınıftaki marka başvurularına da itiraz edebilir veya sonraki markanın hükümsüzlüğünü talep edebilirler. Ancak bunun için markalar arasında, karıştırılma ihtimaline yol açmayacak olsa bile, markalar arasında çağrıştırma yapacak ölçüde bir benzerlik bulunması ve ayrıca, tanınmış markanın toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle, karşı çıkılan markanın tescil edilmesi halinde sahibine haksız bir yarar sağlayabilme ihtimalinin varlığı veya tanınmış markanın itibarına zarar verme ihtimalinin varlığı veya tanınmış markanın ayırt edicilik karakterine zarar verebilecek nitelikte olması ihtimallerinden en az birinin varlığı gerekir.

Somut olayda, “MAY” ibaresinin hem davacının tanınmışlık iddiasında bulunduğu markaların, hem da davalı başvurusuna konu markanın unsuru olduğu, bu itibarla markalar arasında çağrışım yapacak ölçüde bir benzerlik bulunduğu kabul edilerek, öncelikle dosyaya sunulan deliller itibariyle davacı markasının tanınmış olup olmadığının tespiti, gerektiğinde bu hususta bilirkişi raporu alınması,

davacı markalarının iddia olunduğu gibi Türkiye’deki ilgili piyasada “tohumculuk” sektöründe tanınmış olduğunun tespiti halinde, davalı marka başvurusunun tescil kapsamında kalan hizmetler yönünden davalı markasının tescil olunmasının, KHK’nın 8/4.maddesindeki risklerin meydana gelip gelmeyeceğinin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, Mahkemece hatalı gerekçe ile bu iddia yönünden de davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün anılan nedenlerle mümeyyiz davacı yararına bozulması gerekmiştir.