Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/3429 K.2021/2209

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 16/04/2019 tarih ve 2019/96-2019/190 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 09.03.2021 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. ... ile davalı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı ile müvekkili arasında Ankara Çankaya'daki ... ismi ile bilinen binanın iç tadilat ve projelerin yapımı, ilgili kuruluşlara tasdikinin sağlanması hususunda 450.000,00 TL bedelli 24.03.2008 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkilinin üstlendiği edimleri sözleşmede öngörülen şekilde yerine getirdiği halde tadilat proje bedeline ilişkin kısmi ödemeler yapıldığını, bakiye bedelin ödenmediğini, sözleşme konusu işin ilgili kuruluşlara proje tasdiklerinin, imar giderlerinin, harç vs. giderler için davalıdan alınan avansla kısmen karşılandığını, bakiye kısmı için müvekkilince harcama yapıldığını,

davalının bu masrafları da ödemediğini, müvekkilce iş merkezi tadilat projeleri tamamlandıktan sonra davalının bu kez gökdelenin otele dönüştürülmesini istediğini, davalının talimatı doğrultusunda otel ve rölöve projesi çizildiğini, yangın ve yürüyen merdiven ruhsatı gibi sözleşme dışı işlerinde müvekkilince yapılmasına rağmen anılan imalatların bedelinin de ödenmediğini, sayılan bu imalatların serbest piyasa rayicinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sözleşmeden kaynaklanan bakiye bedel için 10.000.- TL, tadilat projelerinin onayı için gerekli resim, vergi, harç masrafları için 1.000.- TL, gökdelenin otele dönüştürülmesi için yeniden tadilat projesi çizimi vs. işler için 10.000.- TL olmak üzere toplam 21.000.- TL'nin tahsilini talep etmiş, 02.03.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile sözleşmeden kaynaklanan bakiye bedel alacağını 206.016,71 TL'ye, vergi, harç vs masraflarını 2.933,69 TL'ye ve otele dönüştürme için yapılan işlerin karşılığını 75.000.- TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacının sözleşme ile üstlendiği edimleri gereği gibi yerine getirmediğini, davacının yangın algılama ve tadilat dışındaki projeleri hazırlayıp tasdike sunmadığını, bu işlerin müvekkilince yaptırılıp bedellerinin proje müelliflerine ödendiğini, davacının süresi içinde hiçbir ediminin tam ve eksiksiz yerine getirmediğini, sadece mimari proje ve yangın projesini hazırlayarak gecikmeli olarak tasdik ettirdiğini, davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, uyulan bozma ilamı sonrasında yaplan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davanın 24.03.2008 tarihli eser sözleşmesine dayalı alacak olarak açıldığı, Borçlar Kanunu 147/6. maddesi uyarınca eser sözleşmesinden doğan alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu,

davacı tarafın 02.03.2015 tarihinde yaptığı ıslah tarihinde zamanaşımının gerçekleştiği, davalının süresinde zamanaşımı definde bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 10.000,00 TL sözleşmeden kalan bakiye alacak, 1.000,00 TL proje onay giderleri bakiyesi, 10.000,00 TL sözleşme dışı tadilat bedeli olmak üzere toplam 21.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin ve masraflarının tahsili istemine ilişkin olup davacı öncelikle fazlaya dair haklarını saklı tutarak taraflar arasında imzalanan sözleşmenin bakiye bedelinden 10.000.- TL, proje tasdiki için ilgili kuruluşlara yaptırılmış işlemlerin, imar gider ve harçları için davalıdan alınan avansı aşan kısım nedeniyle 1,000,00 TL ve sözleşme dışı yapılan işlerden dolayı 10.000,00 TL olmak üzere 3 farklı kalemde alacak talebi ile dava açmış bilhare 02.03.2015 tarihinde davasını ıslah ederek her üç talep yönünden istemini 283.950,40 TL arttırmıştır.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada tarafların ilk yaptıkları sözleşme tarihi olan 24.03.2008 tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle ıslah edilen kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, 818 sayılı BK 74. md (6098 sayılı TBK 90. maddesi) gereğince kaideten her borç doğum anında muaccel olur. Aynı Yasa'nın 128. maddesine (TBK 149. md) göre de kanunda kararlaştırılmış zamanaşımı süreleri sözleşme tarihinde değil, alacağın muaccel olduğu tarihten başlar. Bunun yanı sıra taraflarca bir vade kararlaştırılmış ise iş sahibinin ücret ödeme borcu BK 364. maddesi (TBK 479 md.) gereğince eseri teslim anında muaccel olur.

Bu durumda mahkemece, gerek 24.03.2008 tarihli sözleşme gereğince ödenmesi gereken bedelin gerekse daha sonra 05.04.2009 tarihli hazırlanan “Tutanak” başlıklı belge ile yine davacının yapması kararlaştırılan iş bedelinin hangi tarihte muaccel olduğu, davacının talep ettiği masrafların bu sözleşmeler nedeniyle yapılan masraflar olduğu anlaşıldığı taktirde yine bu sözleşmeye göre muaccel oldukları tarihler belirlenerek zamanaşımı yönünden her bir kalem yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapmak suretiyle bir karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru olmamış, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.