Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/3606 K.2020/2037

Taraflar arasında görülen davada Ankara 20. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 09/04/2019 tarih ve 2017/243-2019/210 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava,

6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanun ile değişik 438/1 maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında alacak ilişkisi nedeniyle müvekkili tarafından Kazakistan Cumhuriyeti Astana Şehri İlçelerarası Ekonomi İhtisas Mahkemesi'nde alacak davası açıldığını ve davanın kabul edilerek davalı şirketin müvekkiline 20.063.417 Tenge ödemesine hükmedildiğini, kararın davalı tarafından temyiz edilmediğini ve kararın kesinleştiğini, yapılan icra takibi sonucunda davalı şirketin Kazakistan'da hiçbir malvarlığına ulaşılamadığını ileri sürerek yabancı mahkeme ilamının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; müvekkili ile davacı arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre.

Kazakistan'daki davalı şirketin Kayseri'de kurulu olan işbu dava davalısı şirketin yurt dışındaki şubesi konumunda olduğu, yabancı mahkeme kararının usulüne uygun olarak kesinleştiği, ilamın Türk Mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen her iki şirket arasındaki inşaat, imalat ve montaj işinden kaynaklı alacak uyuşmazlığına ilişkin olarak verilmiş olduğu, kararını kamu düzenine aykırı olmayıp, karar içeriğinden de anlaşılacağı üzere davalı taraf savunma hakkına uyularak yapılan yargılama sonucu verilmiş olduğu, yine yabancı mahkeme kararının Türklerin kişilik hallerine ilişkin de olmadığı,

tenfize ilişkin olarak az yukarıda belirtilen her iki ülke arasında sözleşmenin yer aldığı ve bu sözleşmenin 21 ve 22. maddelerindeki yasal ve usulü şartlara uygun olarak tenfiz talebinde bulunulduğu ve bu şartların da MÖHUK'daki tanıma ve tenfiz için aranan şartlara aykırı düşmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile Kazakistan Cumhuriyeti Astana Şehri İlçeler Arası Ekonomi İhtisas Mahkemesinin 01/04/2009 tarih 021567-09 dava nolu kesinleşmiş kararının Türkiye'de tenfizine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup mahkemece yabancı ilamın kesinleştiği benimsenerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

5718 sayılı MÖHUK’un 50. maddesi uyarınca, ancak, yabancı mahkemelerce verilen ve o yer kanunları gereğince kesinleşen kararların tenfizi istenebilir. Mahkemece, dava konusu yabancı ilamın kesinleştiği benimsenmiş ise de, dava dilekçesine ekli yabancı mahkeme ilamında kararın kesinleştiğine ilişkin bir şerh mevcut olmadığı gibi mahkemece temin edilen belgelerden de dava konusu kararın usulen kesinleştiğine ilişkin bir değerlendirme yapılması mümkün görünmemektedir.

Bu itibarla, mahkemece, Kazakistan ile ülkemiz arasındaki iki taraflı sözleşme hükümleri ile konuyla ilgili Lahey sözleşmesi hükümleri gözetilerek yabancı ilamın verildiği ülke kanunları uyarınca kesinleşip kesinleşmediği tereddüte yer vermeyecek şekilde saptanmaksızın davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, davalı yan vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulüyle kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin yukarıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.