Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/3666 K.2021/2841

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05.04.2018 tarih ve 2013/1001 E. - 2018/355 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine - kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nce verilen 29.05.2019 tarih ve 2018/1498 E. - 2019/796 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla,

duruşma için belirlenen 23.03.2021 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortaladığı Hayat Kimya San. A.Ş.'ye ait emtianın ... Liman sahasında tahliye edilip davalının sorumluluğunda alıcının .../İran'da bulunan tesislerine sevk edilmek üzere lokal taşıma araçlarına yüklendiğini, bu lokal taşıma esnasında Yankee Dryer adlı parçayı taşıyan aracın ani freni sonucu emtianın hasar gördüğünü, zararın sigortalıya ödendiğini, rücu için davalıya karşı başlatılan icra takibine itirazın haksız olduğunu ileri sürerek %10 ilave bedelin düşülmesi ile 1.175.345,46 EURO üzerinden itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, emtianın İran'ın ...

Limanı'ndan alıcının ...'daki fabrikasına kamyon ile taşınması üstlenen müvekkilinin bu taşıma işi için İran'da yerleşik 3. kişiyi görevlendirdiğini, sovtaj bedeli ile sigortalıya bırakılan emtianın hiç bir tamirat görmeden İran'daki alıcının fabrikasına monte edilip halen çalıştığını, davacının emtiada bir kaç çizik tespit edip emtiayı tam zayi olmuş kabul ederek fatura değerinin tümünü ödemesinin rücu hakkı vermediğini, İran Mahkemesince görevlendirilen bilirkişinin raporunda ve Asya Sigorta Eksperinin raporunda Yankee Dryerin hasarlı olmadığını belirlediğini, çiziklerin çok küçük bir boyama ile kapatılabileceği,

davacı tarafından görevlendirilen eksperin düzenlediği raporun ise tutarsız olduğunu, sigortalı ile varılan anlaşma uyarınca taşımacının sorumluluğunun sınırlandırıldığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sigortalıdan gelen yazı cevabı ile makinaya herhangi bir tamir yapılmadığı, mevcut durumu ile monte edilip çalıştırıldığı, halen çalışmakta olduğu, klasik anlamda bir hasar oluşmasa da, yere düşen parça nedeniyle makinanın garanti kapsamından çıktığı, bu sebeple sigorta tarafından ödeme yapıldığı, makinanın yenisi çok pahalı olduğu için kendilerince garanti kapsamından çıkan makinanın bu haliyle kabul edilip, kurulduğunun bildirildiği, gerek sigortalının bu yazısından gerekse bilirkişi raporundan düşme sonunda makinanın hasarlanmadığı,

herhangi bir hasar oluşmayan makinanın garanti kapsamından çıkmayacağı, üreticisi tarafından çıkarılmışsa, ona da sigortalı şirketin karşı koyması ve yasal haklarını kullanmasının gerekeceği, üretici ile sigortalı şirket arasındaki ilişkinin davalıyı bağlamayacağı, makinada bir hasar oluşmadığı için davalı taşıyıcının sorumluluğunun doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, hasarlanarak zayi olduğu iddia edilen silindir aksamın montajının yapılarak kağıt kurutma makinesinin sorunsuz çalıştığı, emtianın hasarlanarak zayi olduğunun ve dolayısıyla sigortalının zarara uğradığının ispat edilememesine göre, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamakta ise de işin esasına girilerek inceleme yapılmış olduğundan davanın reddi durumunda davalı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine, davalı yararına nispi vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, nakliyat rizikolarına karşı sigortaladığı emtianın hasar bedelini ödeyen sigortacının rücuen tahsil için taşıyıcı aleyhine başlattığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı sorumluluğunda İran'ın ... Limanından alıcının ... Şehrindeki fabrikasına taşınan Yankee Dryer emtiasının güzergah esnasında araç üzerinden düştüğü, sigortalının makineyi sovtaj olarak kabul ettiği ve makinenin alıcının tesislerinde halen çalıştığı uyuşmazlık dışıdır.

Davacı tarafından alınan 30.05.2012 tarihli ekspertiz raporunda “silindir yüzeyinde max. 3 mm'ye varan derinlikte izler ölçüldüğü, silindir et kalınlığının toplam 42 mm olduğu, kanal diplerinde silindir et kalınlıklarının 21 mm'ye düştüğü, silindir yüzeyinde 3 mm kadar taşlama yapılması gerektiği, silindir dış yüzeyinde yapılacak bu taşlama sebebiyle silindir et kalınlığı ve dolayısıyla hem malzeme dayanımı hem de Dryer'in kullanım ömrünün azalacağı” belirtilmiştir.

Davacı da, silindir üzerinde bulunacak en ufak bir kılcal çatlak veya ihmal edilecek bir hasarın makinenin çalışması esnasında basınç altındaki parçanın infilak etmesine ve büyük çapta ölümlü hasarların meydana gelmesine neden olabileceğinden gözle tespit edilemeyecek kılcal çatlakların bile göz ardı edilmesinin mümkün olmadığını, araçtan yola düşerek yüzeyinde gözle görülür derin çiziklerin meydana geldiğini, emtianın hasarlanmamış olduğu iddiasının dinlenemeyeceğini ileri sürmüştür.

6762 sayılı TTK'nın 781'nci maddesi uyarınca, taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde uğradığı ziya ve hasardan sorumludur. Mahkemece, bilirkişi raporu alınmışsa da emtia üzerindeki çiziklerin neye neden olabileceği, bu çiziklerin emtianın değerinde bir azalmaya sebebiyet verip vermediği hususlarında bir değerlendirme yapılmamıştır.

Bu bakımdan mahkemece taşıma konusunda uzman bir bilirkişi ile dava konusu emtia hakkında ihtisas sahibi iki makine mühendisinden oluşturulacak bir bilirkişi heyetinden anılan hususların değerlendirildiği rapor alınıp kaza nedeniyle sigortalı emtiada bir değer kaybının meydana gelip gelmediği belirlenerek ulaşılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde olmamış, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.