Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/3688 K.2020/2365

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 12/12/2017 tarih ve 2015/285 E- 2017/419 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 10/05/2019 tarih ve 2018/1100 E- 2019/572 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin her türlü gübre solüsyonları ile tarım ve bahçecilikte kullanılan verimi artırmaya yönelik kimyasal solüsyonların imal ve satışı ile uğraşan, tanınan bir kuruluş olduğunu, müvekkilinin faaliyetlerini tescilli markaları ile sürdürdüğünü, Türkiye’de 13.08.1999 tarih ve 99 013286 sayılı "KTS", 12.12.2011 tarih ve 2011/108974 sayılı "KTS", 30.12.2013 tarih ve 2013/108034 sayılı "KTS" ibareli marka tescillerinin bulunduğunu, müvekkili şirket ile aynı işkolunda olan davalının "KTS" markasının müvekkiline ait olduğunu bildiğini,

ancak "KTS" markalarının aynısını ve/veya iltibas yaratacak düzeyde çok yakın benzerlerini müvekkilinden izin almaksızın imal edip satışa arz ettiğini, davalı her ne kadar kanunu dolanmak gayesi ile "KTS" ibaresinin yanına üretici firma adını eklemiş ise de davalının ürünlerini satmasını sağlayan unsurun "KTS" markası olduğunu, davalı eylemlerinin marka tescilinden doğan haklara tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, davalı eylemlerinin haksızlığının tespitine, haksız rekabetin men’ine, markaya tecavüzün ref ve men’ine, haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına,

10.000 TL manevi, şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminat talebini ıslah ederek 20.000 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacı markasının "K.T.S." ibareli olduğunu, müvekkilinin yaklaşık iki yıl öncesine kadar Amerikalı Grow More şirketi ile arasındaki distribütörlük anlaşması kapsamında “GROW MORE KTS-FORTE” markalı ürünü ithal ederek yurt içinde sattığını ve bu ibare içerisindeki KTS ibaresinin davacı markası ile benzerlik yaratmak amacıyla değil ürün içerisindeki kimyasalların gösterilmesi amacıyla kullanıldığını, bu kısaltmanın ziraat-gübre sektöründe "Potasyum Thio Sülfat" bileşeninin genel adı olarak bilindiğini, bu nedenle de ürünün içeriğine işaret etmek amacıyla kullanıldığını, müvekkilinin ithalatını ve satışını yaptığı ürün üzerindeki “GROW MORE KTS-FORTE” ibaresi ile davacının markası olan "K.T.S." ibaresinin aynı veya

ayırt edilemeyecek kadar benzer olmadığı gibi ziraat-gübre sektöründe bu ibare ile davacı markası arasında karıştırılma ihtimalinin de bulunmadığını, “Grow More” ibaresinin, ürünün üreticisi olan ve sektörde gayet iyi bilinen Amerikan firmasının ticaret unvanı olup “KTS” ibaresinin de ürünün içeriğine işaret amacıyla kullanıldığını, 556 sayılı KHK’nın 64. maddesinde düzenlenen tazmin yükümlülüğünün doğması için marka hakkına tecavüzün kabul edildiği hallerde dahi mütecavizin kusurlu olmasının aranacağını,

müvekkili şirketin 15 yıldan uzun bir süreden 2 yıl öncesine kadar "GROW MORE KTS FORTE" isimli bu ürünü ithal ederek yurt içinde satmaya başladığını, basiretli bir tacir olması beklenen davacının ise bu duruma bu kadar süre sessiz kaldığını, müvekkili şirkette bu ibarenin kullanılmasına bir itirazı olmadığı kanısını uyandırdıktan sonra huzurdaki davayı açmış olmasının açıkça hakkın kötüye kullanımı olduğunu, davacının sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığını, tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalının “GROW MORE KTS – FORTE” ibaresini kimyevi gübre emtiası üzerindeki fiili kullanımının, 556 sayılı KHK'nın 61. ve 9. maddeleri anlamında davacının 99/013286 sayılı “KTS” ibareli marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, davalının kullanımının 556 sayılı KHK’nın 12. maddesi kapsamında olmadığı, davacının davalı kullanımlarına sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığı iddiasının kanıtlanamadığı,

davacı lehine 01.01.2010 tarihi ile dava tarihi tarihi arası dönem için BK 50/2 md kapsamında hesaplanacak maddi tazminatın 20.000TL’nin altında olmaması gerektiği, markaya tecavüz halinde kişilik değerlerinden biri olan ticari itibarda vukua gelen kayıpları karşılamak için manevi tazminat istenebileceği,

556 sayılı KHK'nın 62/1-6 ve TTK'nın 58/1-e maddeleri uyarınca bir tür haksız eylem niteliği taşıyan davalının markaya tecavüzü sonucu davacı marka sahibinin piyasada edindiği imaj ve güvenden oluşan manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp ve zararlar ile uzun süren çabalarla yaratılan marka imajının zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat isteminin yerinde olduğu, davalının basiretli tacir gibi davranmayarak,

davacı adına daha önce tescilli markayı bilebilecek durumda iken gerekli izni almaksızın davacı markasını kullanmasının, tescilli markayı ticari faaliyetlerinde kullanmaya devam etmesinin kusurlu bir davranış olup, izinsiz olarak davacıya ait ismin kullanılması suretiyle oluşan haksız eylemin manevi tazminatı da gerektirdiği,

tarafların mali durumları da göz önünde bulundurularak zenginleşme amacı taşımayacak şekilde 6.000 TL manevi tazminatın uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının satışa konu ettiği ürünler üzerinde gübre solusyonları ve benzeri emtialarda "KTS" ibaresini kullanımının davacının tescilli marka hakkından doğan haklarını ihlal ettiği ve haksız rekabet yarattığının tespiti ile markaya tecavüzün ve haksız rekabetin men ve refine, markaya tecavüzün maddi sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, "KTS" ibaresinin ticari amaçla bulundurulduğu her türlü tanıtım vasıtaları üzerinden silinmesine,

silinmesi mümkün olmayanların imhasına, ticari amaçla bulundurulduğu her yerde el konulmasına, 6.000 TL manevi, 20.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren değişir oranlarda reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalının "GROW MORE KTS – FORTE" ibaresini kimyevi gübre emtiası üzerindeki kullanımının, davacının 99/013286 sayılı “KTS” ibareli markasına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, "KTS" ibaresinin bir kimyevi ürünün kısaltması olmadığı, Yargıtay denetiminden geçen başka dava dosyalarında da söz konusu ibarenin tanımlayıcı olmadığının kabul edildiği, dolayısıyla davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı,

her ne kadar davalı vekilince 15 yılı aşkın süredir dava konusu kullanımın gerçekleştiği ve davacının sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığı savunulmuş ise de davalının, uzun süredir piyasada bilinen ve geniş alanda gerçekleşen, davacı tarafça bilinmesi gereken bir kullanımda bulunduğunu ispat edemediği, bilirkişi raporunun ibrazından sonra dahi bu hususta dosyaya delil sunmadığı,

bu durumda davacının sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığından bahsedilemeyeceği, mahkemece tespit edilen maddi tazminatın BK'nın 50/2. maddesi uyarınca hakkaniyete uygun gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.