Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/3695 K.2020/2110

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 09/04/2019 tarih ve 2018/825-2019/398 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin işyeri kasasından 10 adet çekin çalındığını, çeklerin iptali istemiyle açılan davada davalı tarafından işbu davaya konu Finansbank A.Ş....Şubesine ait 15.000,00 TL bedelli, Denizbank İstoç Şubesine ait 4.000,00 TL bedelli, Vakıfbank A.Ş. ...Şubesine ait 2.000,00 TL bedelli, Garanti Bankası A.Ş. Perpa Şubesine ait 12.000,00 TL bedelli 4 adet çeki elinde bulundurduğunu beyanla çeklerin ibraz edildiğini, çeklerde ciro, kaşe ve imzanın davacıya ait olmadığını ileri sürerek çeklerin istirdatına, ödeme yapılması halinde bedelin istirdatına karar verilmesini isemiştir.

Davalı vekili, davalı ile dava dışı Nüans Tekstil Aksesuar Kimya San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasında genel faktoring sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden dava dışı firmanın bazı çekleri davalıya tevdi ettiğini ve faktoring işleminin gerçekleştirildiğini, davalının çek bedellerini müşteriye ödediğini, davalının iyi niyetli 3. kişi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekler üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğu, davalının çekleri fatura karşılığında aldığı, kötüniyetle iktisabın ispatlanamadığı, ayrıca davacı şirketin davalıya ödeme durumunda olmadığı anlaşılan çeklerin istirdatını iyiniyetli 3. şahıs durumunda olan davalıdan talep edemeyeceği, davalının özen yükümlülüğünün alacağın gerçek bir ticari ilişkiden kaynaklandığını tevsike elverişli fatura veya benzeri belgelerin varlığını denetlemekle ve açık kaynaklara dayalı istihbari bilgilerle sınırlı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava, çek istirdadına ilişkindir. Davacı taraf çeklerin yetkili hamiliyken çalınarak rıza dışı elinden çıktığını, davalının çeklere istinaden almış olduğu faturaların sahte olduğunu ve faturaların tanziminden kısa bir sonra dava dışı Nüans şirketinin sicilden terkin edildiğini ileri sürmüş, davalı faktöring şirketi ise müşterisi olan dava dışı şirketten bir kısım faturalar ve bu faturalara istinaden bir kısım çekler aldığını ve bu şirkete ödemeler yaptığını savunmuştur.

Mahkemece daha önce verilen 14/03/2016 tarihli karar Dairemiz’in 07.05.2018 tarih 2016/11167-2018/3278 sayılı ilamıyla, davalı faktöring şirketinin müşterisi olan dava dışı şirketten fatura ve çekleri alırken gerekli istihbarat çalışmasını yapıp yapmadığı, bu şirketin mali durumuna ilişkin bir değerlendirme yapıp yapmadığı, davalı faktöring şirketinin çekleri iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği gerekçeleriyle bozulmuş ve mahkemece de bozma ilamına uyulmuştur.

Mahkemece davalı ... şirketinin istihbarat yükümlülüğünün açık kaynaklarla sınırlı olduğu yönündeki gerekçesi yerinde ise de, faktoring işlemi yapılırken faturaların sahihliği yönünde bir araştırma yapıp yapmadığının araştırılıp karar yerinde tartışılması gerekirken, uyulmasına da karar verilen bozma ilamı gereği yerine getirilmeksizin yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.