Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/4708 K.2020/3185

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 17.07.2019 tarih ve 2018/513-2019/692 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili, davalı Eser Ulus. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... vekili, davalı Sarılar Ulus. Nak. İth. İhr. Ltd.

Şti. vekili, davalı ... vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanun ile değişik 438/1 maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup,

incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalılardan Sarılar Uluslararası Nakliyat İth. İhracaat Ltd. Şirketi ile 17/06/2005 başlangıç tarihli sözleşme imzaladığını ve bu sözleşme ile müvekkiline ait DEMAG AC300-300 ton kapasiteli Teleskopik Mobil Vinci Kazakistan'da kullanılmak üzere davalıya kiraladığını, davalı Sarılar Uluslararası Nak. İth. İhr. Ltd.

Şti.'nin ve davacıdan kiralamış olduğu vinci diğer davalı ... firmasına kiraladığını ve vincin Kazakistan'a götürüldüğünü Kazakistan'da İBRAKOM firması tarafından kullanılıp Türkiye'ye gönderildiğini, müvekkili şirket ile birinci davalı Sarılar Uluslararası Nak. İth. İhr. Ltd.

Şti. arasında yapılan sözleşme gereği kiralanan vincin nakliyesinin gemi ya da hava yolu ile yapılması gerekirken vincin kamyon kısmının yürütülerek diğer kısımlarının da 5 ayrı treylere yüklenerek karayolu ile Ankara'ya davalılardan Eser Uluslararası Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından nakledildiğini, ancak davalı Eser Uluslararası Nak. Tic. Ltd.

Şti. sorumluluğundaki nakliye araçlarında davalılar ... ve ... idaresindeki 33 D 3874 plakalı çekici ve...plakalı yarı römork ile taşınan vinç parçalarından tambur tahrik ünitesinin ağır şekilde hasar gördüğünü, teslimat esnasında müvekkili şirket çalışanının tutanak düzenleyip hasarlı ünitenin resmini çektikten sonra malı hasarlı bir şekilde teslim aldığını, hasarın karşılanması için diğer davalı ...

Şirketine başvurulduğunu ve sigorta eksperinin hasar tespiti yaparak toplam hasar bedelinin 244.978,45 TL olduğunun belirlediğini, sigorta şirketine hasar bedelinin ödenmesi için başvuru yapıldığı halde davalı ... şirketinin hasarın nasıl oluşuna dair bir belge veya kaza raporu olmamasını neden göstererek ödeme yapmadığını, makineyi ithal eden Eksem Makine Servis Ltd.

Şti.’ne parçaların yenilenmesi için başvurulduğunu, ancak olay tarihinden itibaren geçen sürede yeni parçaların temin edilmediğini ve müvekkili şirketin başka firma ile yaptığı vinç kiralama sözleşmesini iptal etmek zorunda kaldığını, makinenin çalışmaması sebebiyle müvekkilinin iş kaybı ve zarara uğradığını belirterek, makinenin çalışmamasından ötürü oluşan iş kaybına karşılık 112.392,00 TL ve hasardan ötürü 207.608,00 TL ayrıca oluşan değer kaybına karşılık 20.000,00 TL olmak üzere toplam 340.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Islah dilekçesi ile hasar bedeli 233.455,34 TL, iş kaybı bedeli 87.633,00 TL olmak üzere davacı talebini 321.088,34 TL’ye dönüştürmüştür.

Sarılar Uluslararası Nak. İth. İhr. Ltd.

Şti. vekili, müvekkili ile davacı şirket arasında kira sözleşmesinin imzalandığını, kira sözleşmesine göre vincin çalışma süresinin bir ay olduğunu, müvekkilinin davacıdan kiralamış olduğu bu vinci diğer davalı ... şirketine Kazakistan'da çalışmak üzere kiraladığını ve vincin Kazakistan'a gönderildiğini, Kazakistan'da bir ay çalışan vincin çalışma süresinin sözleşme gereği davacı şirket ile yapılan 23/10/2005 tarihli sözleşme ile uzatıldığını, vincin kiralama süresinin 23/11/2005 tarihinde bittiğini, vincin yurda giriş yapmadan önce Anadolu Sigorta tarafından davacı şirket lehine İbrakom firmasınca sigortasının yapıldığını,

sigorta sözleşmesinde vincin taşıma aracı olarak kamyon yazıldığını, vincin Kazakistan'dan Türkiye'ye nakli için İbrakom firması tarafından Eser Nakliyat Şirketi ile anlaşıldığını, vincin taşınması ile ilgili tüm bu görüşmelerin bu firmalar ile davacı firma arasında yapıldığını, davacının vincin kara nakliyesi yolu ile Eser Nakliyat tarafından taşınmasını kabul ettiğini, vincin tüm parçalarının tam ve hasarsız olarak araçlara yüklendiğini, 01/11/2005 tarihinde ağırlık ve diğer aksamları 07/12/2005 tarihinde ise ana gövdesinin giriş yaptığını ve davacıya teslim edildiğini,

tüm kira bedellerinin yolda geçen süre dahil davacı firmaya ödendiğini, davacı tarafın malların kendisine teslim edilmeden önce taşıma esnasında hasarlandığını ispat etmesinin gerektiğini, parçaların tırlara tam, sağlam ve düzgün, emniyetli bir şekilde yüklendiğini, bu yüklemeye ilişkin olarak 19/10/2005 tarihinde gümrük tarafından beyanname düzenlendiğini, giriş beyannamelerinde hasarlı olduğuna dair herhangi bir açıklama yazılmadığını, davacının malı teslim alırken hamule senedinde itirazı kayıt ileri sürmeden malı teslim aldığını,

müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan kira sözleşmesinin 3.1.1 maddesi gereğince "kiralama ekipmanının çalışma yerine varması ile başlayacağını ve kiralama ekipmanının çalışma yerinde işinin bitmesi ile son bulur" dava konusu vincin çalışma süresinin her ne kadar 23/10/2005 tarihinde bir ay uzatılmış ise de; dava konusu vincin Kazakistan'daki işinin 19/10/2005 tarihinde tırlara yüklenmesinden önce bittiğini, vincin çalışma yerinde işinin bitmesi ile müvekkilinin sorumluluğunun ortadan kalktığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Davalılardan Eser Uluslararası Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili, davaya konu edilen tazminat talebinin muhatabı ve sorumlusu olmadığını, davacı yanın makinenin ünitesinin araca yüklendikten sonra araçtan düştüğünün kanıtlanması gerektiğini, taşıma sırasında meydana gelmiş bir hasar bulunmadığından vekil edenin hasardan sorumlu olmadığını, CMR bilgilerine göre taşınan yükün ağırlığının 18690 kg olduğunu, yani araçtan düştüğünde alıp, araca yeniden yüklenecek mahiyette olmadığını, araçtaki tüm mühürlerin sağlam olmasının da hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğini kanıtladığını, fahiş tazminat talebinde bulunulduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan Mehmet ve ...; davaya konu yükün hasarının nasıl ve ne zaman meydana geldiği belli olmadığından davacının taşıyıcıya sorumluluk yükleyebilmesi için davacının yükün taşıyıcının sorumluluğunda olduğu dönemde hasarlanmış olduğunun kanıtlaması gerektiğini, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğine ilişkin kanıt bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılardan ... vekili, vincin müvekkili şirket İbrakom tarafından Kazakistan'da kira akdinden doğan tüm borçlarına riayet edilerek, özenle ve tahsis amacına uygun şekilde kullanıldıktan sonra taşıyıcı Eser Uluslararası Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.’ne tam ve tekmil şeklinde teslim edildiğini, taşınan emtiada meydana gelen hasarın düşme sonucu oluşan bir hasar olup, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu vinçte oluştuğu belirtilen hasarın meydana geliş şekline ilişkin hiç bir belgenin mevcut olmadığını, dava açılmadan önce bu hasarın ne şekilde oluştuğuna dair bilgi ve belge temin edilmediğini, hasarın nakliye sırasında meydana geldiğinin sigortalı tarafından ispatının gerektiğini, davacının değer kaybı ve iş gücü kaybı taleplerinin poliçe teminatı kapsamına girmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, iddia, savunma, bilirkişi raporları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taşıma sırasında vincin hasarlandığı gerekçesiyle bozma kapsamı dışında kalan davalı ... ve ...'a karşı açılan davanın reddine, davalı Eser Uluslararası Nakliyat Ltd.

Şti. taşıyan sıfatı ile ve davalı ... sürücü sıfatı ile davalı ... şirketinin teminat kapsamında kalan hasardan sorumlu olduklarından davanın kabulüne, bozma ilamında Sarılar vekilinin 4 numaralı bent dışında kalan temyiz itirazlarının reddedildiğinden bu davalı yönünden de davanın önceki hüküm gereğince kabulüne karar verildiğinden ıslah dilekçesi ile talep edilen davacıya ait vincin taşıma esnasında hasara uğramasından dolayı davacının 233.455,34 TL zararının dava tarihi 07/03/2006'dan işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; davacının iş kaybı zararı nedeniyle Sarılar Ltd.

Şti.'nin sorumlu olduğu davanın kısmen kabulüyle 87.633,00 TL'nin dava tarihi olan 07/03/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili, davalı Eser Nakliyat Ltd. Şti. ile ... vekili, davalı Sarılar Nakliyet Ltd. Şti. vekili, davalı ... vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, ıslah dilekçesinin 28/03/2014 tarihinde tebliğine rağmen davalılardan sigorta şirketi vekilinin zamanında zamanaşımı definde bulunmamasına göre bütün temyiz itirazları yerinde değildir.