Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/4788 K.2021/4964

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 22.10.2019 tarih ve 2016/321 E. - 2019/844 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar ... ve Uzel Holding A.Ş. vekili ile davacı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 01.06.2021 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar ..., ... ve Uzel Holding A.Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı.

Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl ve birleşen davada davacılar vekili, müvekkillerinin Uzel Holding A.Ş'nin ortağı olduklarını, yönetim kurulu üyesi olan ...'in Holding'te 1000 adet hissesi bulunmasına rağmen diğer yönetim kurulu üyeleri... ve ... tarafından hissesi bulunmadığı yönündeki yanlış tespitten hareketle yönetimden uzaklaştırılıp yerine ...'nın atandığını, bu durumun TTK'nın 315. vc 330. maddelerine aykırı olduğunu, Uzel Holding A.Ş'nin doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık %75 ortağı olan davacılar ..., ... ve ... tarafından mahkemeye müracaatla kayyım atanmasını istediklerini,

26.3.2007 tarihli mahkeme kararı ile Uzel Holding A.Ş.'ne idare ve temsil kayyımı atandığını,mahkeme tarafından... ve ...'in idare ve temsil yetkilerinin kaldırıldığını, buna rağmen 26.3.2007 tarihinden sonraki bir tarihte Uzel Holding A.Ş.'nin elindeki Uzel Makine Sanayi A.Ş. hisselerinin satılmaya çalışıldığını, satın alacak olan davalı ... şirketinin de tümüyle...'in kontrolünde olduğunu, bu kadar kıymetli bir varlığın ödeme yapılmadan ve Hollanda'da kurulu sermayesi 50,000 EURO olan bir şirket tarafından satın alınmaya çalışılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

bu nedenle yapılan devir işleminin muvazaalı ve yok hükmünde olduğundan ... NV'nin Uzel Makine Sanayi A.Ş'de pay sahibi sıfatı kazanmadığını, davalı şirketin 25.05.2007 tarihinde yapılmaya çalışılan genel kurulunda toplantı yeter sayısının (%25) oluşmadığını, bu nedenle alınmaya çalışılan kararların yoklukla malûl olduğunu ileri sürerek, davalı ...

Ağrı NV'nin Uzel Makine Sanayi A.Ş'de pay sahibi olmadığının ve sıfatı kazanmasının mümkün bulunmadığının tespiti ile 25.05.2007 tarihinde yapılan Uzel Makine A.Ş. genel kurulunda alınan kararların yok hükmünde olduğuna, geçersizliğinin tespiti ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Makine Sanayi A.Ş. vekili, iptali istenen genel kurulda alınan kararların yasal koşullara uygun olduğunu savunarak, davanın usul ve esas yönünden reddini istemiştir. Davalı... vekili, dava konusu 25.05.2007 tarihli genel kurul toplantısının yasal koşullara uygun yapıldığını, hisse satışına ilişkin yönetim kurulu kararının geçersiz olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamına göre, 06.03.2018 tarihli oturumda, birleştirilen davanın takip edilmemesi nedeniyle dosyanın Hukuk Muhakemeleri Yasasının 150/1. maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verildiği, Hukuk Muhakemeleri Yasası'nın 150/4. maddesinde belirlenen üç aylık süre içerisinde ve en son 06.06.2018 tarihine kadar birleştirilen davanın yenilenmediği, asıl dava da mahkememizce belirlenen noksan harcın ikmali hususunda asıl davanın davacılarına kesin süre verildiği ve kesin sürede noksan harcın ikmal edilmemesi nedeniyle 19.07.2019 tarihli ara kararla işlemden kaldırılmasına karar verildiği,

Hukuk Muhakemeleri Yasası'nın 150/4.maddesinde belirlenen üç aylık süre içerisinde noksan harcın ikmal edilerek davanın yenilenmediği, esasen son oturum ara kararlarıyla da bu hususların tespit edildiği gerekçesiyle 6100 sayılı H.M.K.'nın 150/5 maddesi uyarınca asıl ve birleştirilen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacılar ... ve Uzel Holding A.Ş vekili ile davacı ... vekili temyiz etmiştir. (1) Asıl ve birleşen dava, davalı ... Agrı NV'nin diğer davalı ... Makine Sanayi A.Ş.'nde pay sahibi olmadığının ve paydaş sıfatı kazanmasının mümkün bulunmadığının tespiti ile 25.05.2007 tarihinde yapılan davalı ... Makine A.Ş. genel kurulunda alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası yargılamanın açıklığı ilkesini kabul etmiştir. Gerek mülga 1086 sayılı HUMK’un 382 ve devamı maddelerinde gerekse yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 294 vd. maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca hükme bağlanmıştır. Yargılamanın açık bir şekilde yapılması ve tesis edilen hükmün açıkça belirtilmesi ilke olarak kabul edilmiştir.

Bu nedenle hükmün açık, anlaşılır ve şüpheye yer vermeyecek şekilde infazı kabil olarak kurulması ve de en önemlisi sonradan yazılacak gerekçeli kararın kısa karara uygun bulunması gerekir. Aksi halde, yargılamanın açıklığı ilkesi dolayısıyla kamu vicdanı zedelenmiş olacaktır.

Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması gerektiği gibi, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında da çelişki bulunmaması yasal bir zorunluluk olup, HMK'nın 298/2. maddesinde gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı düzenlenmiştir. Kararların bu hususlara aykırı oluşturulması mahkeme kararlarına duyulan güveni sarsacağı gibi, verilen kararların hukuki denetiminin yapılmasını da olanaksız kılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta mahkemece, 22.10.2019 tarihli son celsede, ''1-Görülmekte olan asıl davanın 19.07.2019 tarihli ara kararında işlemden kaldırılmış olması göz önüne alındığında HMK'nun 150/4 mad gereğince asıl davanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 aylık süre içerisinde yenilenmemesi, halinde davaın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin davacıların vekillerine ihtarına (ihtarat yapıldı) 2-06/03/2018 tarihli oturumda işlemden kaldırılan birleştirilen dosyaya ilişkin nihai hükümle karar ittihazına ilişkin 22.10.2019 tarihinde karar verildi.'' şeklinde kısa karar tefhim edilmiş, aynı tarihli gerekçeli kararın hüküm kısmında ise '' 6100 sayılı H.M.K.'nın 150/5 maddesi uyarınca asıl ve birleştirilen davanın açılmamış sayılmasına '' karar verilmiştir.

Bu nedenlerle mahkemece, anılan Anayasa ve Kanun hükümlerine aykırı olarak son celsenin yapılması, usulüne uygun bir kısa karar oluşturulmaması, yine kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmış olması doğru görülmemiş; kararın resen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

(2) Kabule göre de, asıl davada davalı ... NV'nin diğer davalı ... Makine Sanayi A.Ş.'nde pay sahibi olmadığının ve paydaş sıfatı kazanmasının mümkün bulunmadığının tespiti ile 25.05.2007 tarihinde yapılan davalı ...

Makine A.Ş. genel kurulunda alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespitine ilişkin iki ayrı talep bulunmakta olup, mahkemece her iki talep yönünden de gerekli nispi harcın süresi içerisinde yatırılmadığından bahisle dosyanın işlemden kaldırılmasına ve yasal süre geçtikten sonra davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, genel kurul kararının iptali istemine ilişkin talep maktu harca tabi olup, bu istem yönünden olumlu olumsuz bir karar verilmemesi doğru olmamış, davacılar ... ve Uzel Holding A.Ş ile davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün mümeyyiz davacılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

(3) Bozma sebep ve şekline göre davacılar ... ve Uzel Holding A.Ş ile davacı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.