Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/4807 K.2020/3609

Taraflar arasında görülen davada Kuşadası 3. Asliye Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 21.11.2017 tarih ve 2011/456 - 2017/777 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin tahsil amacıyla davalı bankaya verdiği 20.03.2007 keşide tarihli, 4.500 GBP (İngiliz Sterlini) bedelli çekin tahsil amacıyla muhabir Royal Bank Of Scotland Birmingham'a gönderilmesine rağmen davalının çek aslının muhabir bankadan geri gelmediğini bildirdiğini, davalı bankanın çek bedelini tahsil etmesi halinde bedeli, tahsil edememesi halinde çeki müvekkiline vermesi gerektiğini, çeki iade etmezse bedelini tazmin etmek zorunda olduğunu ileri sürerek, 10.773 TL’nin faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çekin karşılığı olmadığı için çekin gönderildiği muhabir banka tarafından karşılıksız kaşesi vurulduğunu, davanın karşılıksız kaşesi vuran yabancı bankaya karşı açılması gerektiğini, davacının imzaladığı taahhütname ile karşılığı bulunmayan çeklerden dolayı müvekkilinin sorumlu tutulmayacağı savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı ve tüm dosya kapsamı uyarınca.

İngiliz Hukuku uyarınca müşterileri tarafından kendilerine sunulan çeklerin ödemesini elde etmek için makul adımlar atmanın tahsildar bankanın görevi olduğu, davalı bankanın çeki ödenmesi için sunması ve davacının banka hesabına bu ödeme ibrazının her hangi bir getirisini alacaklandırma ya da alternatif olarak ödemenin red edilmesi durumunda davacıyı bilgilendirmek ile yükümlü olduğu, davalının görevi ve sorumluluğunun çeki doğru zamanda doğru yerde ve doğru bankaya sunması şeklinde belirlenebileceği, somut olayda davalının uyuşmazlık konusu çeki Royal Bank Of Scotland'a zamanında sunarak görevini yerine getirdiği,

çek keşidecisinin banka hesabında yetersiz bakiye olmasından dolayı çekin karşılıksız çıktığı, bu haliyle davacının davalıdan çek miktarıyla ilgili olarak hak talep edemeyeceği, diğer yandan karşılıksız çekin iadesi yönünden çekin karşılıksız çıkması sonucu bir değerinin bulunmadığı,

bu sebeple davalı bankanın çekin kaybedilmesinden sorumlu tutularak çekin değeri talebinin tazminata dönüştürülmesinin mümkün olamayacağı, aksinin çek sahibinin beklenmedik bir kazanç elde etmesine imkan sağlayacağı, davalının uyuşmazlık konusu çeki ilgili muhabir bankaya ibrazından sonra çeke müdahale imkanının bulunmaması sebebiyle sorumluluğunun olmayacağı, ilgili ülke kanunları uyarınca çekin aslının ya da kopyalarının çeki düzenleyen kişiye iade edilmesi, yapılamıyorsa 6-7 yıl saklanması uygulamasının bulunduğu,

RBS isimli bankanın karşılıksız çeki alıkoyma seçeneğini uygulama imkanının mevcudiyeti değerlendirildiğinde davalı bankanın üzerine düşen görevleri yerine getirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.