Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/5055 K.2020/3332

Taraflar arasındaki davada Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 15.03.2017 tarih ve 2017/9100 Esas sayılı karar, taraf vekilleri tarafından süresinde temyiz edildiği, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup dosya için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu iş makinesine 11/07/2015-11/07/2016 vadeli 188.500,00 TL bedelli genişletilmiş kasko poliçesi ve 27/07/2015-23/07/2016 vadeli 188.500,00 TL bedelli makine kırılması poliçesi yaptırdığını, poliçe düzenlenirken kiralık çalışıldığının belirtildiğini, poliçeyi düzenleyen kişiye kiralık çalışılacak firmanın sözleşmesini gösterdiklerini, şirkete ait iş makinesinin 07/04/2016-10/04/2016 tarihleri arsasında çalıştırılmak üzere dava dışı MTBB İnş.

Deri Teks. Plas. Dış Tic. Ltd. Şti.’ye kiralandığını, makinenin 26/04/2016 tarihinde çalındığını, bu konuda Biga CBS’na şikayet dilekçesi verildiğini, zararın tazmini için davalıya başvurduğunu, davalının poliçe düzenlenirken kiralık tarifeden yapılmadığı gerekçesi ile rayiç değerin düşük tutarak 68.100,00 TL ödeme teklifi yapıldığını, teklifin kabul edilmediğini ileri sürerek poliçe teminat miktarı olan 188.500,00 TL'nin ödenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının başvurusu üzerine yaptıkları inceleme sonucunda sigortalanan aracın kiraya verildikten sonra kiracı tarafından dolandırıcılık yolu ile çalındığının tespit edildiğini, poliçenin paletli iş makinesi operasyonel kiralama tarifesinden düzenlenmediğini, paletli iş makinesi olarak düzenlendiğini, bu nedenle paletli iş makinesi operasyonel kiralama tarifesinden yapılması durumunda alınması gereken prim ile prim oranı kadar tazminat tutarına proporsiyon uygulandığını, aracın ekspertiz incelemesi sonucunda rayiç değerinin 120.000,00 TL olarak kabul edilip, bu değer üzerinden mutabakat gönderildiğini,

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları C2-C3 maddesi hükmü gereğince tazminat yükümlülüklerinin 68.100,00 TL olduğunu, ayrıca poliçedeki hırsızlık teminatı klozu gereğince ödenecek tazminat tutarından %20 tenzili muafiyet düşüldüğünde 44.100,00 TL ödenmesinin uygun olduğunu savunarak, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre.

Kasko ve makine kırılması poliçelerinde daini mürtehin İş Bankası olarak görüldüğünden bu banka ile yapılan yazışma sonrasında alacağın 16.430,00 TL olarak bildirildiği, riskin devam ettiği, tazminat talep ve tahsili hususunda muvafakat verilmediğinin bildirildiği, aşan kısım yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin olduğu, davalının poliçeler kapsamında pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, kasko poliçesine göre yürürlükte bir makine kırılması sigorta poliçesi olması halinde tazminatın teminat tipinin makine kırılması sigortası poliçesinde olması halinde zararın bu poliçeden karşılanacağının düzenlendiği,

buna göre dosyadaki Biga CBS 2016/988 Sor. evraklarına göre olayın TCK 157/1 kapsamında basit dolandırıcılık olduğu, sigorta sözleşmesinde kötü niyetli hareketler klozunun bulunduğu, bu nedenle zararın makine kırılması poliçesi kapsamında bulunduğu, rapordaki fiyat farkının tenzili ile oluşan 300.000,00 TL'sine KDV’nin eklenmesi ile ikame bedelinin 354.000,00 TL olduğu ve bu bedelden %55 aşınma payı düşüldüğünde ikame değerin 159.300,00 TL olduğu, bu halde ise aşkın sigorta durumunun bulunduğu,

tespit edilen 159.300,00 TL'nin %80’inin sigortacının uhdesinde kalacak olduğunun Sigorta Genel Şartlarının Tazminat hesabı başlıklı 14. maddesinde düzenlendiği dikkate alındığında davalının 127.440,00 TL.sinden sorumlu tutulabileceği ve bundan da %2 muafiyet uygulanacağı öngörülmekle davacının 124.891,20 TL talep edebileceği,

makine kırılması sigortasında kullanım tarzına dayalı bir düzenleme ve kullanım tarzı beyanına göre ayarlanmış prim alındığına ilişkin bir uygulanmaya rastlanılmadığından ve iş makinesinin kullanım amacı ve mahiyeti icabı ticari ve operasyonel olması sebebiyle davalının proporsiyon uygulaması talebinin yerinde olmadığı,

davacının çalınma tarihinden itibaren güncelleme isteminin faizi talebi olarak anlaşıldığı ancak bu iddianın genişletilmesi kapsamında olduğundan dikkate alınamayacağı gerekçeleri ile 16.430,00 TL yönünden davacının aktif husumet ehliyeti olmadığından reddine, 108.461,20 TL yönünden talebin kabulü ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 63.608,80 TL yönünden ise talebin reddine karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazı üzerine, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davada gerçekleşen zararın Makine Kırılması Sigortası Poliçesi kapsamında olduğu ile ilgili taraflar arasında çekişme olmadığı, daha önceki raporda ikame değerinin 159.300,00 TL olarak belirlenmesine davalının itirazı bulunmamakla aracın rayiç değerinin heyet tarafından da bu bedel olarak kabul edildiği, davalıdan sigortalıya verilen imzalı “Bilgilendirme formu” ile sigortalının doldurduğu “soru formunun” istenilmesine rağmen dosyaya sunulmadığından, davacının poliçe düzenlenmesi aşamasında bilgilendirilmediği,

ancak 14 gün içinde davacı tarafça da poliçeye itiraz edilmediği görüldüğünden sözleşmenin poliçedeki mevcut hükümler doğrultusunda kurulduğu, poliçede sigortalı aracın kiraya verilmesi halinde proporsiyon uygulanması gerektiğine ilişkin genel veya özel bir şartın bulunmadığı, bu nedenle davalının bu konudaki itirazlarının yerinde olmadığı, aracın rayiç değerinden proporsiyon uygulanması gerekmiyor ise de Genel Şartların Tazminat Hesabı başlıklı 14/c md. gereğince sigortacının sorumluluğunun rayiç değer 159.300,00 TL kabul edilerek gerekli indirimler yapıldıktan sonra zararın 124.891,20 TL olduğu,

zararın makine kırılması sigorta poliçesi üzerinden tazmini gerektiğinden davalının hırsızlık klozu ile ilgili indirim talebinin bu poliçe kapsamında böyle bir kloz olmadığından yerinde olmadığı, faiz talebinin ve kullanılmama sebebiyle dolaylı zarara ilişkin talebin dava dilekçesinde olmaması sebebiyle reddi gerektiği, davacının T.İş Bankası A.Ş’ye dava sırasında ödeme yaptığı ile ilgili beyanının, dosyadan dava dışı bankanın araç üzerinde 16.300,00 TL rehninin olduğu anlaşıldığından reddi gerektiği gerekçeleri ile başvurunun kısmen kabulüne karar verilerek 16.430,00 TL yönünden davacının aktif husumet ehliyeti olmadığından reddine,

108.461,20 TL yönünden talebin kabulü ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 63.608,80 TL yönünden ise talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.