Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/5183 K.2020/3056

Taraflar arasında görülen davada Doğubayazıt 1. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 09/10/2019 tarih ve 2019/46-2019/273 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı ...Ş. vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkiline ait 16.000 adet optik çerçeve cinsi ticari emtianın Adana'dan Ağrı’ya gönderilmek üzere davalı taşıma şirketine teslim edildiğini, davalı ... şirketinin ise diğer davalı şirketin sigortacısı olduğunu, davalı taşıma şirketinin Erzurum İli’nde bulunan aktarma merkezinde çıkan yangın sonucu emtianın zayi olduğunu ileri sürerek, hasar bedeli olan 78.000 TL+KDV'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı MNG Kargo A.Ş vekili, davacı tarafından aynı irsaliye ile farklı bir taşımanın yapıldığını, o taşımada emtianın miktarının daha düşük tespit edildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sınırlı sorumluluğun söz konusu olabileceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili, diğer davalının açıklamalarına ek olarak, davacıya poliçe limitleri dahilinde gerekli ödemenin yapıldığını, poliçede yer alan muafiyet kaydının da dikkate alınması gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; davacının hak etmiş olduğu 78.000 TL’nin tazminatın faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti ve tüm masraflarıyla birlikte davacı tarafça davalı MNG şirketinden Doğubayazıt İcra Müdürlüğü'nün 2016/1732 esas sayılı dosyası ile tahsil edildiği, bu haliyle davanın konusuz kaldığı, bozma öncesi takdir edilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin tamamının davacı tarafça tahsil edildiği, bozma ilamı içeriğine göre davacı tarafın, davalı kargo şirketine karşı açtığı davada haklı olduğu ve dava açmakta kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davalı ...Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dava, yurt içi taşıma sözleşmesine dayalı olarak davalı taşıyıcı ve onun sigortacısı aleyhine açılan tazminat istemine ilişkin olup mahkemece, davalı ...Ş. vekilinin savunması ve delilleri nazara alınmaksızın yukarıda yazılı gerekçeyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 331. maddesi, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği hükmünü haizdir.

Ayrıca Dairemizin 04.10.2018 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere HMK 297/1-c maddesi uyarınca, hükmün kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarının özeti ile anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalar ile bunlardan çıkarılan hukuki sonuç ve hukuki sebepleri dahildir.

Dairemizin bozma ilamında da işaret edildiği şekilde davalı ...Ş. vekili tarafından dosyaya cevap dilekçesi ve delillerin ibraz edilmiş olduğu, ancak mahkemece, bozma ilamına uyulmasına rağmen kaleme alınan gerekçeli kararda, davalı ...Ş.’nin cevap dilekçesi sunmadığı belirtilerek, anılan davalının savunması ve delilleri nazara alınmaksızın, uyulan bozma ilamına aykırı şekilde hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, yukarıda anılan kanuni düzenlemeler kapsamında ve bozma ilamı gereğince, tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumlarının tespiti için, tüm dosya kapsamıyla beraber davalı ...Ş. vekili tarafından sunulan savunma ve itirazlar nazara alınıp yapılacak olan değerlendirme sonucu hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, uyulan bozma ilamının gereği yerine getirilmeksizin, davalı ...Ş.’nin cevap dilekçesi sunmadığından bahisle, savunma ve delilleri nazara alınmadan hüküm tesisi doğru olmamış, bu nedenle hükmün temyiz eden davalı ...Ş. yararına bozulması gerekmiştir.