Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/5188 K.2023/756

Taraflar arasındaki eserden doğan haklara tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 15 yıldır kedi figürleri üzerinde çalışmaları ile tanınan bir heykeltraş olduğunu, davalı şirketin medya sektöründe 2006’dan beri "FELİS" isimli bir ödül töreni düzenlediğini, bu ödül törenlerinde ödül kazananlara verilmek üzere ısmarlanan ödül heykelciklerini dava dışı Mar Design Kurumsal Hediye ve Tasarımı Ltd.

Şti. aracılığı ile davacının yaptığını, davacının ödül heykelciklerini Papier-Mache tekniği ile tek tek elde ürettiğini, tüm tasarımı kendisine ait özgün bir eser yarattığını, bu eserin bütün mali ve manevi hakları hiçbir kişi veya kuruma devredilmemiş olup davacıya ait olduğunu, davalının önceki yıllarda davacı tarafından yapılan özgün modellerden davacıdan izin alınmaksızın kalıp almak sureti ile ucuz polyester taklitler üreterek bu heykelcikleri 2012 yılında Felis ödülü olarak dağıttığını,

2012 yılında dağıtılan ödüllerin önceki yıllarda büyük beğeni toplayarak tek tek elde üretilen davacıya ait eserin basit ve değersiz birer kopyası olduğunu, davacının manevi açıdan da yıprandığını ileri sürerek 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 69 uncu maddesi gereği tecavüzün önlenmesine,

aynı Kanun'un 68 inci maddesinin birinci bendi gereğince sözleşme yapılmış olsa idi istenebilecek bedelin 3 kat fazlası tazminattan şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline ve 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesi gereğince 30.00,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 28.11.2016 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini 81.450,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasından ticari bir ilişki ve sözleşme olmadığını, tasarımın davacıya ait olmadığını, ödül töreninin ticari bir amacı olmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait eser niteliğindeki heykellerin kalıbının alınarak 2012 yılı ödül töreninde dağıtılan heykellerin üretildiği ve bu şekilde davacının eser sahipliği hakkına tecavüzün gerçekleştiği, medya ve yayıncılık sektöründe ödüllü yarışmalar düzenleyen, yayıncılık ve dergicilik faaliyetlerinde bulunan davalı şirketin telif hakları konusunda da bilgi sahibi olması ve kullanılan kalıpların kimin eserinden alındığını araştırması gerektiği, davacının işleme eser niteliğindeki eseri üzerindeki fikri ve mali haklarından olan çoğaltma ve yayma haklarının ihlal edildiği,

5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesi uyarınca eserin izinsiz olarak ve kötü bir şekilde kopyalanması nedeniyle manevi tazminat da talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile tecavüzün önlenmesine, 81.450,00 TL maddi tazminatın ve 15.000,00 TL manevi tazminatın 18.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı, bilirkişilerin değerlendirmelerinin yerinde olmadığını, müvekkilinin dava konusu heykelcik üzerinden para kazanan ya da satışa sunarak kar elde eden bir müşteri olmadığını, Mar Design'dan paket halinde hizmet aldığını, kimin emeği geçtiğinin bilenemeyeceğini, dava konusu heykelciklerin özgünlük ve yaratıcılık unsurlarını taşımadığını, talep edilen ve hükmedilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu heykelciklerin 5846 sayılı Kanun kapsamında eser niteliğinde olduğunun heyet raporu ile tespit edildiği, 5846 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinde "Mali bir hakkı yahut kullanma ruhsatını devre salahiyetli olmayan kimseden iktisap eden, hüsnüniyet sahibi olsa bile himaye görmez" hükmü düzenlenmekle, davalının dava dışı üçüncü kişilere ödül heykellerini yaptırmasının ve taklit olduğunu bilmediğini iddia etmesinin sonuca etkili olmadığı, 2006 yılından beri dağıtılan ödüllerin ne şekilde tasarlanıp üretildiğini bilmediğini de ileri süremeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 5846 sayılı Kanun kapsamında tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5846 sayılı Kanun’un 66 ncı, 67 nci, 68 inci, 69 uncu ve 70 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,