Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/5373 K.2021/5533

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 13.11.2019 tarih ve 2019/311-2019/613 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 14.09.2021 günü hazır bulunan davacı vekili Av..... ile davalılar vekili Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi Dr. ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Trakya isimli geminin 12 ay boyunca sigorta teminatı altına alındığını, prim borcunun zamanında ödenmediğini iddia ederek 239.788,47 USD alacağın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, 010/2009 no'lu Kuvertür belgesi/Teminat belgesi uyarınca BKT Roro Beynelmilel Kombine Taşımacılık Roro İşletmeleri A.Ş.'nin hem sigorta ettiren hem de sigortalı sıfatının bulunduğu, sigorta

ettirenin sigorta sözleşmesinden kaynaklanan asli edimi prim ödeme borcunun BKT Roro Beynelmilel Kombine Taşımacılık Roro İşletmeleri A.Ş.' ne ait olduğu, diğer davalılar Trakya Maritime Inc. Marshall Islands ve Nikomedya Denizcilik ve Gemi Sanayi Ltd. Şti.'nin poliçede sadece sigortalı sıfatlarının bulunduğu, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerden, dolayısıyla prim borcundan sorumlu olmadıkları, davalı Kuzey Marine Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd.

Şti.'nin ise 010/2009 no' lu Kuvertür belgesi/Teminat belgesinin düzenlemesine neden olan sigorta sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi belgede hiçbir sıfatla yer almadığı, bu sebeple sözleşmeden doğan borç ve yükümlülüklerden dolayısıyla prim borcundan sorumlu olmadığı, sigortacı sıfatının Lloyd Italico, Sogaz, Hemsphere şirketlerine ait olduğu, Sipex Insurance & Reinsurance Brokers SA'nın broker sıfatına haiz olduğu, Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği m. 12 ile kuvertür belgesinde yer alan prim ödeme klozu uyarınca broker Sipex Insurance & Reinsurance Brokers SA'nın sigortacılar adına prim tahsil etme yetkisinin bulunduğu,

brokera prim tahsil etme yetkisinin verilmesinin hukuki statüsünü değiştirmediği, Lloyd Italico ile Sipex Insurance&Reinsurance Brokers SA arasında akdedilen 10.08.2010 tarihli temlik sözleşmesinin mevcut düzenlemelere uygun olduğu, Lloyd Italico'nun sigorta ettirenden olan prim alacağını 10.08.2010 tarihli temlik sözleşmesi ile Sipex Insurance & Reinsurance Brokers SA'ya devretmesine hukuki bir engel olmadığı,

sonuç olarak jeran sigortacıdan prim alacağı hakkını hukuka uygun bir biçimde temlik alan davacı broker Sipex Insurance & Reinsurance Brokers SA'nın 010/2009 nolu Kuvertür Belgesi/Teminat belgesinin düzenlenmesine neden olan sigorta ilişkisinden kaynaklanan prim alacağını davalı BKT'den talep etmesinin yerinde olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin tacirler arasında akdedilen sigorta sözleşmesi olduğu, sözleşme tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK m. 20/3 uyarınca mail yoluyla yapılan fesih bildiriminin geçerli olmadığı,

davacının talep edebileceği alacak miktarının son yapılandırma planı uyarınca 225.519,98 USD olduğu gerekçesiyle davalı Trakya Maritime INC Marshall Islands'a açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalı yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 225.519,98 USD alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının USD üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki T.C.

Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davalı BKT Roro Beynelmilel Kombine Taşımacılık Roro İşletmeleri A.Ş.'den alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dava, sigorta priminin tahsiline ilişkin olup davacılar Sipex Insurance –Reinsurance Brokers SA ile Lloyd Italico Divisione Di Alliance Toro S.P.A.’dır. Davacı Sipex Insurance –Reinsurance Brokers SA tarafından dava dosyasına sunulan dilekçeler incelendiğinde anılan bu davacının kendisini broker olarak tanımladığı, kendi adına asaleten Lloyd Italico Divisione Di Alliance Toro S.P.A. adına izafeten bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 119/II gereğince acenteler aracılıkta bulunduğu ihtilaflar için müvekkili namına dava açabilir. Ancak acente sıfatı bulunmayan brokerların hem sigortacı hem de sigorta ettirenler adına sırf broker sıfatıyla dava açma yetkileri yoktur.

Dosya içinde bulunan 010/2009 no'lu Kuvertür belgesi/Teminat belgesini, Sipex Insurance –Reinsurance Brokers SA ve BKT Roro Beynelmilel Kombine Taşımacılık Roro İşletmeleri A.Ş. imzalamıştır.

Ancak her ne kadar gerekçede davacı Sipex’in dava açma yetkisinin bulunduğu kabul edilerek alacağa hükmedildiği ifade edilmiş ise de, mahkemenin gerekçesine dayanak kıldığı prim ödeme klozunda davacıya verilmiş bir dava açma yetkisi bulunmadığı gibi Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği’nin 12. maddesi de brokerların dava açabileceğine ilişkin bir hüküm niteliğinde değildir.

Ancak, mahkemece Sipex'in sözleşmenin yapılmasında acente sıfatıyla hareket edip etmediği de incelenmemiştir.

Davacı Sipex ayrıca yargılama aşamasında temlik belgesine de dayanmış ve işbu belge mahkemece davacı Sipex’in dava açma yetkisine dayanak kılınmış ise de, temlik belgesi Lloyd Italico Divisione Di Alliance Toro S.P.A.’dan sadır olup diğer sigortacılar Sagoz ve Hemsghere şirketlerinden sadır bir temlik belgesi dava dosyası içinde bulunmamaktadır. Mahkemece Lloyd Italico Divisione Di Alliance Toro S.P.A. dışında diğer sigortacılardan sadır bir temlik belgesinin bulunmadığı da gözden kaçırılmıştır.

Bu durumda, işbu davayı iki davacının açtığı, Sipex’in temlik belgesine dayalı olarak kendi adına dava açtığı, ancak temlik belgesinin sadece Lloyd SPA’dan alınmış olduğu ve iki sigortacının daha bulunduğu, Sipex’in ayrıca Lloyd SPA’ya izafeten de dava açtığı ancak Lloyd SPA’nın alacağını Sipex’e temlik ettiği hususları gözden kaçırılarak tahsiline hükmedilen tutarın hangi davacı olduğu belirtilmeden davacıya ödenmesine karar verilmesi doğru olmamıştır.

2- Öte yandan davalı taraf sözleşmenin feshedildiği savunmasına dayanmış olup mahkemece bu hususta dosyaya sunulan mail yazışmalarının da değerlendirilmesi gerekmektedir. Gerekçeli karar yerinde feshe ilişkin işbu mail yazışmaları da değerlendirilmeden yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması da isabetsizdir.