Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/134 K.2021/847

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 28.09.2017 tarih ve 2014/736 E- 2017/1047 K. sayılı kararın davalı Bahadıroğlu vekili ve davalı Horoz Loj.

Kargo Hizmetleri vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 07.11.2019 tarih ve 2018/687 E- 2019/1395 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin duruşmalı olarak davalı Bahadıroğlu vekili ve davalı Horoz Loj.

Kargo Hizmetleri vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 02.02.2021 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılardan Bahadıroğlu Ltd. Şti. vekili Av. ... ile davalılardan Ergo Sigorta A.Ş. vekili Av. ... ve davalılardan Horoz Lojistik Kargo Hiz. ve Tic.

A.Ş. vekili Av....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı ... şirketinin, dava dışı sigortalısı Compenenta .. A.Ş. arasında Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile nakliyat rizikolarına karşı sigorta poliçesi bulunduğunu, taşıma sırasında poliçeye konu malların 23.06.2012 tarihinde çalınmak suretiyle tamamen zayi olduğunu, meydana gelen bu riziko sonrasında davacı ... şirketinin 27.11.2012 tarihinde dava dışı sigortalısının 40.621,95-euro ödeme yaptığını ileri sürerek, rizikonun meydana gelmesinde sorumlu bulunan davalılardan hasar bedelinin rücuen ve müteselsilen tazminini talep etmiştir.

Davalı Horoz Lojistik Kargo Hizm ve Tic. A.Ş. vekili, fiili taşıma işinin diğer davalı tarafından icra edildiğini, somut olayda müvekkiline atfı kabil olan bir kusur bulunmadığını, çalınma hadisesinin ise dava konusu malın dava dışı alıcının fabrika sahasına ulaştıktan sonra, yükün tahliye organizasyonundaki kifayetsizlik yüzünden araçtan boşaltılmayıp fabrika sahasından çıkartılmasının ardından sürücünün kısa bir süre ihtiyaç gidermek için aracın başından ayrıldığı sırada vuku bulduğunu, bu durumda taşıyıcının sorumlu olmadığını, mesuliyetin fabrika sahasına kadar gelen malı tahliye ve muhafaza edemeyen, aracı yüküyle birlikte fabrika sahasından çıkartan alıcıya ait olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Bahadıroğlu Uluslararası Nak.. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin taşıma işini tamamladıktan sonra taşıma aracını yüküyle birlikte riskli bir bölgede park etmek zorunda bırakan İtalya' daki alıcı yerine onun talimatını yerine getiren dolayısıyla da herhangi bir kusurlu eylemi olmayan müvekkiline taşımanın tabi olduğu CMR Sözleşmesi hükümlerine göre mesuliyet yüklenemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Ergo Sigorta AŞ vekili, müvekkilince mesuliyetine güvence sağlanan taşıyanın mal mukabili ödeme ve DAP teslim şekline göre taşıdığı malı alıcısı emrine teslime hazır hale getirdikten ve yük üzerindeki tüm haklar satıcıdan alıcıya geçtikten sonra alıcının ağır kusurlu talimatı yüzünden vuku bulan hırsızlık nedeniyle CMR Konvansiyonu çerçevesinde taşıyana dolayısıyla da müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceği gibi davacının sigortalısına yaptığı hatır ödemesini zaten rücu konusu da yapamayacağını, somut olay konusu hırsızlık hadisesine benzer rizikoların müvekkilinin düzenlediği mesuliyet poliçesinin kapsamı dışında tutulduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı Ergo Sigorta AŞ yönünden rizikonun CMR Sigortası umumi hükümlerinin "teminat dışı haller" başlığı altındaki 3. maddesindeki düzenlemeler çerçevesinde açıkça sigorta güvencesi dışında bırakıldığı, davalı ... şirketinin düzenlediği poliçe kapsamında tazminat yükümlülüğü bulunmadığı gerekçesiyle davalı Ergo sigortaya karşı açılan davanın reddine, davanın diğer davalılar yönünden kabulü ile,

40.621,95- euro'nun (davalı Horoz Lojistik yönünden 07.01.2013 tarihi, davalı Bahadıroğlu Nakliyat yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek) yıllık %5 faiziyle birlikte bu davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; davalı Horoz Lojistik Kargo Hizm ve Tic. A.Ş. vekili ile davalı Bahadıroğlu Uluslararası Nak.. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, emtianın alıcıya teslim edilecek alanın otoparkına alınarak fiş ve belge düzenlendiği, bir gün burada kaldıktan sonra boşaltmanın pazartesi günü yapılacağı ifade edilerek fabrika otoparkı karşısındaki otoparkta bekletildiği, hırsızlığın da bu alanda iken gerçekleştiği, emtianın alıcıya tesliminin henüz gerçekleşmediği, araç şoförünün ihtiyacı için aracı kilitleyerek ayrılması üzerine akabinde hırsızlığın meydana geldiği,

yüklü iken aracın kilitli olsa da bırakılmasının taşıyıcı bakımından kusur teşkil ettiği, CMR 17/2 gereği hasar ve ziyanın taşıyıcının önlemesine imkan bulunmayan durumlarda taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyeceği, taşıyıcının bu malın çalınmasını önlemek için tüm önlemleri almaması halinde sorumluluğunun söz konusu olduğu, taşıyıcının hafta sonu nedeniyle teslim yapılamayabileceğini öngörmesi ve basiretli bir tacire yakışacak azami özeni göstermesi gerektiği, emtianın alıcı adresine ulaşması ancak hemen boşaltılmamasının teslimi kabule ve alıcıyı kusurlu saymaya yeterli olmadığı,

taşıyıcının özen mükellefiyeti devam ederken oluşan hırsızlık ve zarar sebebiyle davalıların davacıya karşı CMR 34 gereği müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesiyle davalı Horoz Lojistik Kargo Hizm. ve Tic. A.Ş. vekili ile davalı Bahadıroğlu Uluslararası Nak.. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı davalı Horoz Lojistik Kargo Hizm ve Tic. A.Ş. vekili ile davalı Bahadıroğlu Uluslararası Nak.. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

(1) Dava, uluslararası karayolu ile eşya taşıma (CMR) sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Davalı Horoz Lojistik..A.Ş tarafından Bursa'dan İtalya'nın Torino kentine taşınması üstlenilen, davacı ... şirketinin de sigortalısına ait olan pik döküm emtiasının, diğer davalı alt taşıyıcı Bahadıroğlu Nakliyat... Ltd Şti tarafından fiilen taşındığı, taşıma aracının 22.06.2012 Cuma günü alıcı firmanın fabrika sahasının içerisine girdiği, bir gece burada kaldığı, tahliye işlemi gerçekleştirilememesi nedeniyle bizzat alıcı firma (IVECO) görevlileri tarafından fabrika tesislerinden çıkmak zorunda bırakıldığı ve onların talimatıyla fabrika sahası dışındaki alana park ettiği ancak burada park halinde iken aracın yükle birlikte çalındığı ihtilafsızdır.

Mahkemece, CMR 17/1. maddesi gereğince taşınan eşyanın varma yerinde teslim alınan haliyle alıcısına teslim borcunun bulunduğu ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan sorumlu olduğu, somut olayda da taşıyıcı davalıların yükün tesliminden önce taşıma konusu eşyada meydana gelen zarar ve buna bağlı olarak yapılan ödemeden sorumlu oldukları kabul edilmiştir.

Dava konusu taşımada öngörülen ''DAP'' teslim şekli itibariyle, taşıyıcının taşıma yükümü taşımaya konu malların dava dışı alıcı firmanın teslim adresine ulaşması ve teslime hazır hale gelmesi ile son bulacaktır. Bu noktadan sonra talimat vermek ve yükü boşaltma sorumluluğu teslim alana geçer.

Somut olayda davacı ... adına yurt dışında düzenlenen 22.10.2012 tarihli eksper raporunda, taşımanın yapıldığı tırın 22.06.2012 Cuma günü malların teslim edileceği adrese yani Torino (IVECO Fabrika sahasına ulaştığı ve araç sürücüsü yükü teslime hazır olduğu halde, malın alıcısı tarafından yük boşaltılmadığı gibi, fabrika sahası içinde güvenli bekleme noktası bulunduğu halde, alıcının güvenlik görevlileri tarafından fabrika sahası dışına çıkarıldığı ve kendisine gösterilen güvenlik riski yüksek yerde park etmesinin sağlandığı ve hırsızlık olayının da burada meydana geldiğinin anlaşılmasına göre,

davalı taşıyıcıya yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda zararın meydana gelmesinde bir kusur izafe edilip edilemeyeceği hususu değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hatalı değerlendirmeyle hüküm tesisi doğru olmamış, bu nedenle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün temyiz eden davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

(2) Bozma sebep ve şekline göre davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.