Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/1364 K.2021/869

Taraflar arasında görülen davada Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 12.12.2019 tarih ve 2017/625-2019/464 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin davalı Birel şirketi vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin tekstil sektöründe farklı ve özgün tasarımları bulunan bir şirket olduğunu, davacı adına TPMK nezdinde 2010/00497 sayı ile kayıtlı tasarımların birebir aynısının davalılar tarafından haksız olarak taklit edilip üretildiğini ve satışa sunulduğunu, bu durumun Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/9 ve 2013/10 D.İş sayılı dosyaları ile tespit edildiğini, davalıların davacıya ait ve piyasada talebi yüksek olan desenin aynısının kullandığını, davalıların bu konuda harcama yapmadıkları gibi kalitesiz iplik de kullanılarak davacının satış bedelinden daha da düşük fiyata satış yaptıklarını,

davacının ticari itibar ve güvenirliğinin zedelendiğini, tasarım içeren ürünlerin taklidinin piyasaya fazla sayıda sürülmesiyle bu tarz ürünlerin ömrünün kısalmasına neden olunduğunu ileri sürerek davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesine, 554 Sayılı KHK 52/2-a maddesi uyarınca ve HMK 107. madde kapsamında 3.000 TL maddi tazminatın Birel şirketinden, 2.000 TL maddi tazminatın Hitit şirketinden tahsiline, her bir davalıdan 5.000'er TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... şirketi vekili, davacı iddiarının doğru olmadığını, tespit dosyalarında aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, davalının hiç bir şekilde davacının tasarım hakkına tecavüz oluşturacak nitelikte bir eylemde bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Birel şirketi vekili, davalının 1995 yılından beri ham kumaş dokuma ve boyama faaliyetleri yaptığını, konusunda Bursa'da öncü firmalardan olduğunu, iddiaları kabul etmediklerini, dava konusu desenin Türkiye'nin bir çok yerindeki fabrikalarda kullanılan bir desen olduğunu, davacının yeni ve ayırt edici herhangi bir özelliği olmayan bir tasarım için tescil talebinde bulunamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, 2010/00497 sayılı çoklu desen tasarımlarının 29/01/2010 tarihinden itibaren davacı adına tescilli olduğu ve halen geçerliliğini sürdürdüğü, 2013/9 D. İş sayılı dosyası ile davalı Birel Tekstil Ltd.

Şti'nin iş yerinde yapılan tespit sonucunda, davalı şirkette bulunan kumaşlarda uygulanmış desenlerin birkaç farklı küçük detay olmakla birlikte davacı adına tescilli çoklu tasarımlardan 32-00/14.1 numaralı tasarıma benzer olduğunun tespit edildiği, 2013/10 D. İş sayılı dosyası ile de davalı ... Ltd.

Şti'nin işyerinde yapılan tespit sonucunda davalı şirkette bulunan eşarplarda kullanılan desenlerin birkaç farklı küçük detay olmakla birlikte davacı adına tescilli çoklu tasarımlardan 32-00/14.1 numaralı tasarıma benzer olduğunun tespit edildiği, davalılar eyleminin davacı adına tescilli 2010/00497 tescil numaralı çoklu tasarımlardan 14.1. numaralı tasarıma ilişkin hakları ihlal ettiği, davalıların dava konusu tasarımları ne kadar süre ile kullandıkları, ne kadar üretim ve satış yaptıkları belirlenemediğinden hak ve nesafet kuralları , paranın satın alma gücü göz önünde bulundurularak,

her bir davalıdan 2.000,00'er TL maddi tazminatın tahsilinin uygun görüldüğü, dava konusunu oluşturan davacı adına tescilli tasarımı, davalıların aynı hizmet sektöründe iltibas yaratacak şekilde kullanmak şeklindeki davranışların ağırlığı ile davacı tasarımının piyasadaki imajı ile güvende ve manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp ve zarar durumu dikkate alınmak sureti ile manevi zarara uğradığı gerekçesiyle Endüstriyel tasarıma tecavüzün men'i davasında davanın kabulüne, TPMK' da davacı adına tescilli 2010/00497 tescil nolu çoklu tasarımlarda 14.1 numaralı desene davalılarca tecavüzde bulunulduğunun,

554 sayılı KHK 49/a maddesi gereğince tespitine, davalıların bu suretle vaki tecavüzünün 554 sayılı KHK 49/b maddesi gereğince durdurulmasına, tecavüz edilerek üretilen taklit ürünlere, tasarım belgesi verilmiş usulün içinde kullanılan vasıtalar yani üretimine yarar vasıtalar, makineler ve tüm araçlara el konulması ve muhafazasına ilişkin talebin reddine, maddi tazminat davasında davanın kısmen kabulüne, 2.000,00 TL maddi tazminatın davalı Birel Tekstil San. Tic. San. Ltd.

Şti. 2.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.den ayrı ayrı alınıp davacıya verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 3.000,00 TL manevi tazminatın davalı Birel Tekstil San. Tic. San. Ltd. Şti. 3.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... San. Tic. Ltd.

Şti'den ayrı ayrı alınıp davacıya verilmesine, 554 sayılı KHK 59.madde gereğince hüküm kesinleştiğinde karar özetinin gideri davalılardan alınmak suretiyle ülke genelinde yayınlanan ve trajı 50.000,00'in üzerinde bulunan günlük gazetede 1 kez ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı Birel şirketi vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve her ne kadar temyize konu karar gerekçesinde Dairemiz’in karar düzeltme suretiyle davalı yararına oluşturulan 23/11/2017 tarih 2016/3365-2017/6487 sayılı bozma ilamı yerine karar düzeltme ile bozularak ortadan kaldırılan 02.12.2015 tarih 2015/5280-2015/12875 sayılı Dairemiz bozma ilamına uyulduğu belirtilmiş ise de yapılan incelemenin niteliğine göre bunun maddi hataya dayalı olup sonuca etkili olmamasına göre, davalı Birel şirketi vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.