Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/1373 K.2021/798

Taraflar arasında görülen davada Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 28.05.2018 tarih ve 2017/138 E. - 2018/584 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 16.01.2020 tarih ve 2018/1536 E. - 2020/74 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; dava dışı Siluet Turizm Mimarlık İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından müvekkiline 17.01.2017 keşide tarihli, 90.000,00 TL bedelli çekin verildiğini, çekin müvekkili tarafından yasal süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini fakat çekin karşılıksız çıktığını, bu durumun ibraz tarihi olan 17.01.2017 tarihinde çekin arkasına vurulan kaşe ile sabit olduğunu, çekin karşılıksız çıkması nedeniyle Diyarbakır 7. İcra Müdürlüğü'nün 2017/1009 E. dosyasıyla takip başlatıldığını, borçlu şirketin adreste bulunmadığı ve adresi terk ettiği için tebligat yapılamadığını, borçlunun Ticaret Sicilinde kayıtlı adresine Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebligat yapılarak takibin kesinleştiğini,

ayrıca yapılan sorgulamalarda anılan şirketin herhangi bir malvarlığına rastlanmadığını, müvekkilinin dava tarihi itibariyle 118.158.45 TL alacaklı olduğunu, davalı bankanın çek karnesi sahibinin sosyo-ekonomik durum araştırmasını yaparken gerekli basiret ve itinayı göstermemesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin 17.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; dava dışı şirkete çek hesabı açılıp çek karnesi verilirken banka tarafından 5941 sayılı Kanun gereğince tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, gerekli sosyal-ekonomik durum araştırmasının yapıldığını, dava dışı şirkete 02.11.2016 tarihinde 10 adet çek yaprağından oluşan sadece 1 adet çek karnesi verildiğini, çek karnesi verilirken ayrıca şirketin bankaya mevduat rehni olarak 13.000,00 TL yatırdığını, şirket hakkında

piyasa araştırması yapıldığını ve olumsuz hiçbir duruma rastlanmadığını, şirketin adresine gidilerek mali durumunun iyi durumda olduğunun görüldüğünü, davacının uğradığını iddia ettiği zararı somut olarak ispatlamakla mükellef olduğunu, müvekkili bankanın dava konusu olayla ilgili olarak herhangi bir kast, ihmal veya kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; çekin keşide edildiği tarihte yürürlükte olan 5941 sayılı Çek Yasası'nın 2/1. md.de bankaların çek hesabı açtırmak isteyen müşterilerinin yasaklı olup olmadığını araştırma ve ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni göstermek yükümlülüğünün olduğu, somut olayda davalı bankanın dava dışı çek keşidecisi ile alakalı gerçekte var ve faal olan bir firmanın çek müşterisi yapıldığı, bu firmanın istihbarat bilgilerinin olumsuzluk içermediği, çek yasaklısı da olmadığı, davalının davaya konu çek alacağı yönünden kusurlu olduğunun davacı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi'nce; davalı bankanın 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen basiret ve özen yükümlülüğünü yerine getirdiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.