Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/1846 K.2021/1442

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 03.12.2019 tarih ve 2016/618-2019/1002 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında 19.08.2003 tarihinde, sözleşme yapma ve prim tahsil etme yetkisine haiz acentelik sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin sözleşme süresince yetki sınırları içinde davalıyı tanıtıcı faaliyet ve girişimlerde bulunduğunu, davalının nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık edildiğini, ticari itibar ve portföyünün davalı ... lehine kullanıldığını, davalının tanınırlığını ve marka bilinirliğini arttırdığını, davacının bu faaliyetleri, davalının müşteri sayısını ve poliçe üretimini arttırdığını,

davalı tarafın herhangi bir uyarı yapmaksızın davacının poliçe düzenlememesi için bilgisayar sisteminin girişini ekran karartmak suretiyle engellendiğini, daha sonra da 06.07.2007 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, acentelik sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, müvekkilinin maddi ve manevi kayba uğradığını, haksız fesih ile davalıya önemli menfaatler sağlandığını, davacının oluşturduğu ekonomik değer taşıyan veya ekonomik değere dönüştürülebilecek olgulardan (marka tanınırlığı, portföy, ticari itibar) faydalanmaya devam ettiğini,

bu nedenlerle 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 23/16. maddesiyle davacıya tanınmış olan portföy tazminatının hesaplanarak hüküm altına alınmasının gerektiğini ileri sürerek, şimdilik 15.000.- TL portföy tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 15.11.2011 tarihli dilekçesi ile dava değerini 64.451.- TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili, sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece Dairemizin bozma ilamına uyularak, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının bir kısım sigorta poliçelerini düzenlerken sigortalıların yaşlarını gerçeğe aykırı olarak büyük göstererek düşük prim tahakkukuna yol açtığı, söz konusu poliçelerin geçerlilik tarihlerinin fesih tarihine yakın olduğu ve poliçelerin fesih tarihinde devam ettiği, davacının sigortalıların yaşlarını büyük göstermesinin sözleşmeye aykırı olduğu, bu nedenle davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taraflar arasında düzenlenen sigorta acenteliği sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasına dayalı, portföy tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemenin davanın kabulüne dair kararı, Dairemiz’in 09.03.2015 tarih 2014/16850-2015/3124 sayılı bozma ilamı ile, davalının savunmasında bildirdiği fesih sebeplerinin yerinde olmadığı, sözleşmeyi haksız şekilde feshettiğinin ortaya çıktığı, ancak portföy tazminatı bakımından yapılan değerlendirmenin yerinde görülmediği, hükme temel alınan bilirkişi raporunun da karar vermeye elverişli olmadığı, davacı acentenin davalı adına ne tür poliçeler düzenlediği, bu poliçelerin süreleri, davalının ne gibi önemli menfaatler elde edeceği ve hakkaniyet ilkesi gereği portföy tazminatı verilmesinin gerekip gerekmediği hususlarının tartışılmadığı,

davalı vekilinin, rapora yönelik itirazları üzerinde durulup, portföy tazminatı isteminin buna göre değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyulmasına, bozmaya uyulmakla davalının sözleşmeyi haksız şekilde feshettiği hususunda davacı lehine müktesep hak doğmasına rağmen, önceki bozma ilamı gereğince işlem yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği halde, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.