Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/2339 K.2021/4681

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 23.05.2018 tarih ve 2013/67 E. - 2018/204 K. sayılı kararın davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 13.03.2020 tarih ve 2019/68 E. - 2020/362 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı-karşı davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-karşı davalı vekili; müvekkili firmanın “Reklam Römorklarında Yenilik” başlıklı buluş için ... sayılı Faydalı Modele sahip olduğunu, davalı tarafın, müvekkilinin faydalı modeli kapsamındaki ürünleri kullanması sonucunda ortaya çıkan eylemlerinin faydalı modelden doğan hakkın ihlali niteliğinde olduğunu ve haksız rekabete yarattığını ileri sürerek 3.000.- TL maddi, 1.000.- TL manevi tazminata hükmedilmesine ve bilahare yapılacak yargılama sonucunda davalı yanın faydalı modeli kullanmakla elde ettiği kazanca göre müvekkilinin yoksun kaldığı kazancın hesaplanmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili adına kayıtlı olan faydalı modelin davacı tarafa ait faydalı model başvuru tarihinden daha önce alındığını, davacıya ait faydalı modelde koruma altına alınmak istenen unsurlardan kauçuk torsiyon ve çift dingil haricindeki bütün unsurların müvekkilinin faydalı modelinde koruma altına alınmış olduğunu, davacı taraf adına 2012/07264 sayı ile kayıtlı faydalı modele ilişkin ürünün, başvuru tarihi olan 21.06.2012 tarihinden önce üretilmiş olduğunu ve tekniğin bilinen duruma dahil olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, karşı davada da, karşı tarafa ait ...

Y sayılı faydalı model belgesinin tekniğin bilinen durumu itibariyle yenilik vasfını taşımadığından hükümsüzlüğü gerektiğini ileri sürerek yenilik kriteri olmayan faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; asıl dava yönünden, 24/04/2013 tarihli bilirkişi raporunda "Tespite konu davalı taraf reklam araçlarının faydalı modelin her iki ana istemi uyarınca da davacı tarafın faydalı modeli koruma kapsamında olduğu"nun ifade edildiği ve yine teknik boyutu nedeniyle sonucu benimsenen 02/10/2015 tarihli bilirkişi raporunda, "Davalı taraf işyerinde yapılan tespit sırasında alınan görüntüler ve ürün üzerindeki teknik detayların yine davalı taraf 13.06.2012 tarih ve 2012/06921 sayılı faydalı model belgesinde yer almadığı,

bahsi geçen faydalı model belgesinin koruma kapsamının farklı özellikleri içerdiği, davacı taraf firmaya ait 2012/07264 sayılı faydalı model belgesinde yer alan 1 ve 39 nolu ana istemlerin davalı taraf işyerinde tespiti yapılan “Gezici reklam Römork” ürününde yer aldığı, 551 sayılı KHK kapsamında davalı firmanın davacı ürününe faydalı modelden doğan hakka tecavüz edildiği,

davalıya ait olan 13.06.2012 tarih ve 2012/06921 sayılı faydalı model belgesinde talep edilen koruma kapsamının davacıya ait 21.06.2012 tarih ve 2012/07264 sayılı faydalı model belgesi kapsamından farklı özellikleri içerdiği," şeklindeki görüş bildirildiği gerekçesi ile asıl dava yönünden faydalı model hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, men'ine, ref'ine,

davalının faydalı modeli kullanmakla elde ettiği kazanca göre yoksun kaldığı kazancın hesaplanmasında istenen defter ve kayıtlar sunulmadığı için maddi tazminat hesabı yapılamadığından Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesine göre hakkaniyet gözetilerek talep edilen 3.000 TL maddi tazminata ve faydalı modelin kullanıma bağlı iş ve prestij kaybı etkisinin davacıdaki olumsuz etkisi de gözetilerek talep edilen 1.000.- TL manevi tazminata, ayrıca kararın gazetede ilan edilmesine,

diğer taleplerin reddine, karşı dava yönünden, davalı/karşı davacıya ait ... sayılı faydalı model belgesinde, davaya konu ... sayılı faydalı model belgesinin 1 ve 39 nolu ana istemlerinde sınırları çizili reklam aracında bulunan "kauçuk torsiyon ve çift dingil"in bulunmadığı bu nedenle davalı- karşı davacıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin davacı-karşı davalıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin yenilik vasfını ortadan kaldırmadığı, ... sayılı faydalı model belgesinin yenilik vasfı taşınmadığı ispat edilemediği gerekçesi ile karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi'nce; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. Kararı, davalı-karşı davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Karşı dava, davacı-karşı davalıya ait faydalı modelin hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

Mahkemece, davalı/karşı davacıya ait ... sayılı faydalı model belgesinde, davaya konu ... sayılı faydalı model belgesinin 1 ve 39 nolu ana istemlerinde sınırları çizili reklam aracında bulunan "kauçuk torsiyon ve çift dingil"in bulunmadığı bu nedenle davalı- karşı davacıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin davacı-karşı davalıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin yenilik vasfını ortadan kaldırmadığı,

... sayılı faydalı model belgesinin yenilik vasfı taşımadığının ispat edilemediği gerekçesi ile karşı davanın reddine karar verilmiş, kararın davalı-karşı davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince de aynı gerekçelerle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karşı davacı, davacı-karşı davalıya ait ... sayılı faydalı model belgesinde koruma altına alınan “kauçuk torsiyon” ve “çift dingil” istemlerinin tekniğin bilinen durumuna dahil olduğunu ve birçok araçta kullanıldığını ileri sürmüş, mahkemece alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında davalı/karşı davacıya ait ... sayılı faydalı model belgesinde,

davaya konu ... sayılı faydalı model belgesinin 1 ve 39 nolu ana istemlerinde sınırları çizili reklam aracında bulunan "kauçuk torsiyon ve çift dingil"in bulunmadığı bu nedenle davalı-karşı davacıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin davacı-karşı davalıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin yenilik vasfını ortadan kaldırmadığı değerlendirmesi yapılmış, ancak karşı davacının iddia ettiği “kauçuk torsiyon” ve “çift dingil” istemlerinin tekniğin bilinen durumuna dahil olup olmadığı hususlarıyla ilgili teknik inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda yapılması gereken karşı davalıya ait faydalı modelde yer alan istemlerin tek tek inceleme ve açıklamasının yapılarak bu istemlerden hareketle “kauçuk torsiyon” ve “çift dingil” istemlerinin tekniğin bilinen durumuna dahil olup olmadığı hususunda ek veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile karşı davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın davalı-karşı davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı-karşı davacı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.