Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/2771 K.2020/5682

Taraflar arasında görülen davada Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 19.09.2018 tarih ve 2017/465 E. - 2018/818 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce verilen 21.02.2019 tarih ve 2019/85 E. - 2019/172 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının, dava dışı şirket ile davacı arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinden müşterek borçlu müteselsil kefil olarak sorumlu olduğunu, dava dışı borçlunun borcunu ödememesi nedeniyle kredi hesabının kat edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının takip talebinde dayandığı belgelerin ödeme emrine eklenmemesi nedeniyle ödeme emrinin iptali için icra hukuk mahkemesine başvurulduğunu, davacının alacak hakkının bulunmadığını savunarak, davanın reddini ve kötü niyet tazminatının davacıdan tahsilini istemiştir. Yargılama sırasında ödeme emrinin iptaline dair kararın kesinleştiği, davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine bildirilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamada, dava konusu takip dosyasında davalıya gönderilen ödeme emrinin iptal edildiği, bu kararın kesinleştiği, itirazın iptali davalarında geçerli bir ödeme emrinin olmasının dava şartı olduğu, dava konusu itibariyle geçerli bir ödeme emri olması dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, istinaf incelemesi talep edilen karar hakkında istinaf talep edenin sıfatı, dilekçede belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık yönünden inceleme yapıldığı, takip konusu ödeme emrinin iptaline dair icra hukuk mahkemesi kararının dava tarihinden sonra verildiği, bu durumda İlk Derece Mahkemesince davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gererkirken davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinin doğru olmadığı,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilerek yeniden yargılama yapılmasının gerekmediği hallerde düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan takip yönünden itirazın iptali istemine ilişkindir. Genel haciz yoluyla icra takibinde alacaklı tarafça yazılı, sözlü veya elektronik ortamda takip talebinde bulunularak takip başlatılır, varsa alacağı gösteren belgeler talebe eklenir, icra müdürü talebi kanuna uygun görürse İİK 60. maddede düzenlenen ihtarları içeren ödeme emrini borçluya gönderir.

Bu şekilde usulüne uygun olarak yapılmış ilamsız icra takibine borçlu tarafından süresinde itiraz edilmesi halinde, alacaklı taraf mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Burada usulüne uygun yapılmış takip ve bu takibe süresinde yapılmış itiraz HMK 114/2. maddesine göre dava şartı olup davanın konusu ise borçludan tahsili talep edilen alacaktır.

İtirazın iptali davası devam ederken, dava ile ilgili itiraza uğramış ödeme emrinin icra hukuk mahkemesince iptal edilmesi durumunda, dava şartı gerçekleşmemiş olduğundan, İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi doğru olmuştur.

Bu itibarla istinaf mahkemesince davacının istinaf talebinin reddi gerekirken, talebin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden kurulan hükümle konusuz kalmış dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi doğru olmamış, istinaf mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.