Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/2792 K.2021/1859

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 30/06/2016 tarih ve 2015/17-2016/633 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı ile davalı banka arasında 12.11.2013 tarihli protokolün imzalandığını, buna göre davacıya yalıtım işlemi için kredi sağlandığını ve sağlanan kredilerin toplam tutarının %10 oranının müşteri hesabında ve site yönetiminin hesabında işin tamamlanmasına kadar blokede tutulacağının kararlaştırıldığını, ancak işin tamamlanmasına ve buna ilişkin tutanağın bankaya ibraz edilmesine rağmen blokenin kaldırılmadığını, bu nedenle davalı banka tarafından blokede tutulan miktara ilişkin ilamsız takip başlatıldığını, ancak davalının haksız ve kötüniyetli olarak takibe itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava emiştir.

Davalı vekili, davacı ile davalı arasında protokol imzalandığını, ancak protokol uyarınca husumet yöneltilmesi gereken tarafın banka olmadığını, davacının davalıdan protokol uyarınca alacak hakkının bulunmadığını, blokenin kaldırılması için işin tamamlanması ya da işin tamamlandığına ilişkin tespit tutanağının ibrazı ve hesap sahibinin yazılı talimatının gerektiğini, hesap sahibinin yazılı talimatı koşulunun sağlanmaması nedeniyle bankanın blokeyi kaldıramadığını, davacının hizmet sağladığı ve yazılı talimatı temin edemediği müşterilerine husumeti yöneltmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında imzalanan 12.11.2013 tarihli protokol gereğince, davacının yalıtım kredisi taleplerinin değerlendirildiği, karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiği, işbu protokolün 6.maddesi gereğince, davacı şirketin bloke tutulan paranın iş bitiminde mahkeme kararı ile tespit edilerek ancak müşteri talimatı ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, bu konuda bankanın sorumluluğuna gidilemeyeceği, bu doğrultuda davalı bankaya husumet yöneltilemeyeceği, davacının davalı bankadan talep edebileceği bir alacağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasında düzenlenen 12.11.2013 tarihli protokol başlıklı sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Taraflar arasındaki protokolün 6/b maddesinin 2. paragrafında; “"Blokeli olan işbu tutarın ödenmesi, işin tam ve gereği gibi tamamlanması şartına bağlıdır. İş tamamlandığında, apartman/site yönetiminin işin tamamının eksiksiz olarak tamamlandığına dair imzalı yazıyı bankaya verecektir. Bu yazının verilmesine müteakip blokede kalan bakiye tutar, apartman/site yönetiminin yazılı talimatına istinaden firmanın banka nezdindeki hesabına geçirilir.

Apartman/site yönetimi böyle bir yazı vermek istemezse işin tamamlanıp tamamlanmadığı, BETEK’in yetkilendirdiği bilirkişi tarafından ya da mahkemeden alınacak tespit kararı vasıtasıyla belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu hüküm uyarınca, davacı tarafından işin tamamlandığı takdirde, davadışı apartman/site yönetiminin işin tamamının eksiksiz olarak tamamlandığına dair imzalı yazıyı davalı bankaya vermek istemediği takdirde işin tamamlanıp tamamlanmadığı, davadışı Betek‘in yetkilendirdiği bilirkişi tarafından ya da mahkemeden alınacak tespit kararıyla belirlenebilir. Bu hüküm uyarınca, ayrıca davadışı site yönetiminin müşteri talimatı aranmaz.

Bankaca söz konusu protokol hükmünün yerine getirildiği anlaşıldığında, blokenin kaldırılarak ödeme yapılması gerekmektedir.

Dosyadaki davadışı Betek tarafından, bankaya hitaben yazılan, 26.05.2014 tarihli, yerinde yapılan tetkik inceleme sonucu ısı yalıtım uygulamasının tamamlandığının tespit edildiği belirtilmiş olup, bu yazı uyarınca Betek’in yetkilendirdiği bilirkişi tarafından böyle bir teknik inceleme ve tespitin olup olmadığı belirlenerek, böyle bir bilirkişi tespit tutanağı bulunduğu takdirde sözleşmede belirtilen blokenin kaldırılması şartının gerçekleştiği kabul edilmeli, aksi takdirde bloke şartının kaldırılması şartının gerçekleşmediği sonucuna varılmalıdır.

Bu nedenle mahkemece belirtilen hususlara değinilmeden, eksik ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

KARŞI OY

Taraflar arasında düzenlenen 12.11.2013 tarihli protokolün 6/b-2 maddesi "... Apartman/site yönetiminin işin tamamlandığına ilişkin yazıyı vermek istememesi durumunda işin tamamlanıp tamamlanmadığı BETEK'in yetkilendirdiği bilirkişi tarafından belirlenir" hükmünü taşımaktadır.

Betek Boya ve Kimya San. A.Ş tarafından davalı bankaya yazılan 26.05.2014 tarihli yazı ile, İstanbul Park evlerinde davacı şirket tarafından yapılan ısı yalıtım uygulamasının tamamlandığı bildirilmiştir.

Yazıya rağmen davalı bankaca, blokeli tutarın davacıya ödenmemesi üzerine banka aleyhine yapılan icra takibine vaki itiraz sonucu açılan itirazın iptali davası yerel mahkemece red edilmiş, davacı vekilinin temyizi ile yerel mahkeme kararı yazılı gerekçe ile bozulmuştur.

Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılamıyorum.

Uyuşmazlık, işin tamamlandığına ilişkin tesbitin yetkilendirdiği kişi tarafından değil de yetkiyi veren BETEK A.Ş tarafından yapılması durumunda protokol 6/b-2 maddesi hükmünün gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

Temsil, 6098 sayılı TBK 40-48 maddelerinde düzenlenmiş olup, bir kimsenin, hüküm ve sonuçları başka bir kişinin hukuk alanında doğmak üzere o kişinin ad ve hesabına hukuki işlem yapmak yetkisidir.

Temsil yoluyla yapılan sözleşmeden doğan hak ve borçlar doğrudan doğruya temsil olunanın hukuki alanında meydana gelmekte ve böylece temsil olunan alacaklı ve borçlu olmaktadır.

Temsil yoluyla yapılan işlemlerde işlemi temsilci yapmakla birlikte, bu işlem sanki bizzat temsil olunan tarafından yapılmış gibi işlem görmektedir. Hukuki işlem bunu yapan temsilcinin değil temsil olunanın işlemidir. Yapılan işlemin tarafı, doğrudan doğruya temsil olunandır.

TBK 42/1 maddesine göre temsil olunan, temsil yetkisini hukuki bir işlem ile vermişse bu yetkiyi sınırlandırabileceği gibi, tamamen de geri alabilir.

Temsil yetkisinin kısmen veya tamamen geri alınması, temsil olunan için her zaman mümkündür. Temsil olunan bu hakkını önceden sınırlayamayacağı gibi bundan feragat da edemez. Temsil olunanın, temsilciden yetki belgesini geri alması veya başka birini temsilci ataması ya da işi bizzat görmesi örtülü geri alma niteliğinde olup özel bir şekil koşuluna tabi değildir. (Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler - sh. 424 vd.)

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde, ısı yalıtım, boya vb. bina işleri iştigal alanında bulunan davadışı Betek Boya ve Kimya San. A.Ş, protokole konu ve kendi iştigal alanında bulunan işin tamamlanıp tamamlanmadığını yetkilendireceği (temsilci) kişi aracılığı ile değil de bizzat kendisi 26.05.2014 tarihli yazı ile bildirmiştir. Betek A.Ş. iştigal konusunda yetkilendirme (temsilci) gerek görmemiş, protokole konu işi bizzat ifa etmiştir.

Bu halde protokolün 6/b-2 maddesi hükmünün yerine getirildiğinin kabulü gerekir.

Yerel mahkeme kararının, açıklanan gerekçe ile dava kabul edilmek üzere bozulmasına karar verilmesi gerekirken, temsil olunanın temsil ilişkisindeki yetkilerinin gözardı edilerek yazılı gerekçe ile bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.