Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/3176 K.2021/4685

Taraflar arasında görülen davada Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 27.03.2018 tarih ve 2014/1154 E- 2018/256 K. sayılı kararın asıl ve birleşen davada davacılar vekili ile davalı ... ve ... Hazır Sıva Ltd.

Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan kabulüne dair Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 17.05.2019 tarih ve 2018/1635 E- 2019/1076 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar,

duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili asıl davada, dava dışı MKY İnş Ltd. Şti.'nin davacı şirket adına keşide ettiği 75.000,00 TL bedelli çeki sahte imza ile davacı şirket adına cirolayarak tedavüle koyduğunu, çek ödenmediğinden ihtiyati haciz kararı alınarak icra takibine geçilmesi üzerine davacıların bahsedilen çekteki ciro imzasının sahte olduğunu anlayamadıklarından haciz baskısı altında ve müzayakaya düşerek davalı ile Belgedir başlıklı sözleşmeyi düzenlediklerini,

yapılan şikayet üzerine düzenlenen iddianame ile 75.000,00 TL'lik çekteki davacı şirket cirosunun sahte olduğunun anlaşıldığını ileri sürerek davacıların 75.000,00 TL'lik çek nedeniyle ve borcu ödeme amacıyla verilen 2 adet 40.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile 30.000,00 TL bedelli bononun iadesine ve ödenen 20.000,00 TL'nin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili asıl davada, davaya konu 75.000,00 TL'lik çeki takibe koyan alacaklının davalı olmayıp dava dışı ... Hazır Sıva İnş. Ltd. Şti. olduğunu, ödemenin dava dışı bu şirkete yapıldığı gibi davacı şirketin keşide ettiği çeklerde de yine bu şirketin lehtar olduğunu, davalının davada taraf sıfatı bulunmadığını, davacıların imzaladıkları Belgedir başlıklı sözleşmede 75.000,00 TL'lik çekteki ciroyu kabul ettiklerini ve menfi tespit ve istirdat dava haklarından feragat ettiklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacılar vekili, asıl davada ileri sürdüğü nedenlerle davanın husumet yönünden davalı ... Hazır Sıva Ltd. Şti. ve ...'na da yöneltilmesi gerektiğini, asıl davada davalının da husumet itirazında bulunduğunu bildirerek 75.000.- TL bedelli çekin arkasındaki davacı şirket cirosunun sahte olmasına rağmen ihtiyati haciz baskısı altında Belgedir başlıklı sözleşmeye istinaden verilen 2 adet 40.000,00 TL bedelli çek ile davacılar ...ile ... tarafından davalı şirket adına keşide edilen 2 adet 30.000.- TL'lik bonolar nedeniyle ve 75.000,00 TL'lik çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile ihtiyati haciz baskısı altında yapılan 20.000,00 TL ödemenin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalılar ... ile ... Hazır Sıva İnş. Ltd. Şti. vekili, davalılardan ...'ya husumet yöneltilmeyeceğini, davacı şirket tarafından ödenen 20.000,00 TL'nin 02.04.2013 tarihinde ödendiğini, 75.000,00 TL'lik çek ödenmediği için başlatılan icra takibine davacı şirket yetkilisi tarafından ihtiyati haciz için yatırılan teminatın iadesine muvafakat edilerek dosyanın kesinleştiğini, takibin kesinleşmesi üzerine davacı şirket yetkilisi ile yapılan anlaşma ile çekin arkasındaki cironun şirkete ait olduğunun kabul edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

İlk derece mahkemesince, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl davada davalı ...'nın davada pasif husumet ehliyeti bulumadığından davanın usulden reddine, birleşen davada davacı şirket yetkisinin 02.04.2013 tarihli Belgedir başlıklı yazı ile davaya konu 75.000,00 TL bedeli çek arkasındaki imzanın davacı şirkete ait olduğunu kabul edip, imzaya itiraz ve menfi tespit ve istirdat davası açma haklarından vazgeçtikleri, bu belgeden davalı şirkete verilen çek ve senetlerin borcun ödenmesine yönelik olarak verildiğinin anlaşıldığı,

asıl davadaki bononun istirdatı taleplerinin İİK'nın 72. maddesine göre hak düşürücü süre nedeniyle reddine, birleşen davada 75.000,00 TL'lik çek nedeniyle davalılar ... Ltd. Şti. ile ...'na karşı açılan davanın esastan reddine, birleşen davanın ... yönünden derdestlik dava şartı nedeniyle reddine, çeklerine ve bonoların iadesine yönelik taleplerin İİK'nın 72-son maddesi uyarınca hak düşürücü süre geçtiği için reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili ile ... ve ... Hazır Sıva Ltd. Şti. vekili istinafa başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket yetkilileri 75.000,00 TL bedelli çekin arkasındaki ciro imzasını inkar etmişlerse de basiretli tacir olan davacı şirketin yazılı belge ile icra takibe konu çekteki ciroyu bilip kabul ettiğini beyan ettiği, 02.04.2013 tarihli belge ile 75.000,00 TL'lik çekin ödenmesi için verilen 40.000,00 TL'lik iki adet çek ile 30.000,00 TL'lik iki adet bonodan sorumlu olmalarının gerektiği, yine 20.000,00 TL'lik ödemenin de bahsedilen çek nedeniyle yapıldığının anlaşıldığı, 20.000,00 TL'lik ödemenin istirdat talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddinin yerinde olmadığı,

20.000,00 TL'lik ödemenin kısmi ödeme olduğu, bir yıllık hak düşürücü sürenin uygulama yeri bulunmadığı, bu nedenlerle, asıl davada. 75.000,00 TL bedelli çek, 40.000,00 TL bedelli çekler ile 20.000,00 TL'lik ödeme ile davalı ...'nın bir ilgisi bulunmadığıdan bu taleplerin husumet yokluğu nedeniyle reddine, 30.07.2013 vadeli 30.000,00 TL bedelli senet nedeniyle davanın reddini, birleşen davada. 30.07.2013 vadeli 30.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davalı ...

Divarcıya karşı açılan davanın derdestlik nedeniyle reddine, 75.000,00 TL ve 40.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti davasının ve 20.000,00 TL'nin istirdatı davasının reddine, 20.08.2013 tarihli ve 30.000,00 TL bedelli bonoda alacaklı ... olduğundan davalı şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden davanın reddine, 75.000,00 TL'lik çek nedeniyle davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, asıl ve birleşen davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi taraflar arasında düzenlenen belgelerin fiili ihtiyati haciz sırasında baskı altında düzenlenmediğinin anlaşılmasına ve HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.