Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/3328 K.2020/4353

Taraflar arasında görülen davada Doğubayazıt 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 11.07.2018 tarih ve 2015/688-2018/282 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin taraf vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı banka tarafından davalı şirket lehine verilen teminat mektupları dolayısıyla ödeme yapıldığını, davalılar tarafından borcun ödenmemesi üzerine Doğubayazıt İcra Müdürlüğü'nün 2011/230 esas ve 2011/442 esas sayılı takip dosyaları ile icra takibine geçildiğini, takibe itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve % 40 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacı ...'nın verdiği teminata mukabil olarak davalılar tarafından hesaba yatırılan ve bloke edilen paranın gümrük idaresine teminat mektubu mukabilinde ödendiğini ancak sonrasında gümrük idaresinin amme alacakları kanununa istinaden gecikme faizi ile gecikme bedeli adı altında bankadan talepte bulunduğunu, bankanın ihtirazi kayıtla bu ödemeyi yapıp akabinde vergi mahkemesine dava açtığını, dava konusu ihtilafa ilişkin görevsizlik kararı verilerek dosyanın idare mahkemesine gönderildiğini ve idare mahkemesince bankanın talebinin kabul edildiğini, gecikme faizi ve gecikme bedeli adı altında alınan paranın iade edildiğini, böylece davanın konusuz kaldığını beyan ederek açılan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı firma adına Gümrük ve Muhafaza Baş Müdürlüğü’ne sunulmak üzere teminat mektubu verildiği, ancak Gümrük Müdürlüğü’nün gecikme bedeli, gecikme faizi adı altında birtakım ödemeler istediği ve toplamda 499.126,64 TL’nin banka tarafından ihtirazi kayıtla ödendiği, daha sonra idare mahkemesinde banka tarafından dava açıldığı, idare mahkemesince banka lehine karar verildiği, banka tarafından gönderilen müzekkereye göre 499.126,64 TL'nin bankaya ödendiği, ancak faizinin ödenmediği, bu hususun Gümrük Müdürlüğü ile banka arasındaki bir hukuki ihtilaf olduğu, davalılara karşı ileri sürülemeyeceği, 25.05.2012 tarihinde dava konusu ödemenin davacı bankaya yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 2015/2035 esas ve 2015/8622 karar sayılı ve 11/06/2015 tarihli ilamıyla, “Davacı banka tarafından davalılardan Sarılar Gümrük Ltd. Şti.’nin lehine dava dışı Gümrük Müdürlüğü’ne hitaben 16.07.2002 tarihli “kesin, kat’i ve süresiz teminat mektubu” verildiği anlaşılmaktadır. Anılan teminat mektubuna davalı ... da garanti eden sıfatı ile imza atmıştır.

Uyuşmazlık konusu teminat mektubu bedelinin Gümrük İdaresi tarafından tazmininin istendiği ve bankaca tazminin gerçekleştirildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, tazmin edilen teminat mektubunun işleyen faiz, gecikme zammı ve fer’ilerinde toplanmaktadır. İcra takip tarihi itibariyle davacı banka bu tutarı ödemiş olup, ayrıca idari işlemlerin iptali için de girişimde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davalıların teminat mektubu çerçevesinde sorumlu oldukları ve bu arada davalılardan Sarılar Gümrükleme Ltd. Şti. hakkındaki davanın takipsiz bırakıldığı dikkate alınarak uyuşmazlığın çözümü için konusunda uzman (gerektiğinde talimatla) bilirkişi incelemesi yaptırılarak alınacak rapor doğrultusunda bir karar verilmek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.” gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararı bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu Doğubayazıt İcra Müdürlüğü'nün 2011/442 Esas sayılı takip dosyasında (Doğubayazıt İcra Müdürlüğünün 2011/230 Esas sayılı dosyası iş bu davanın konusu olmamakla) sadece 39.961,32 TL yasal faiz ile BSMV talep edilebileceği,

22/05/2012 tarihinden itibaren 499.126,64 TL'nin Gümrük Müdürlüğün'den tahsil edilip banka yedinde bulunduğu dikkate alındığında başkaca anapara ve faiz işletilemeyeceği anlaşılmakla davalı ...'ın Doğubayazıt İcra Müdürlüğünün 2011/442 Esas sayılı takip dosyasındaki itirazının kısmen iptali ile takibin 39.961,32 TL (yasal faiz + BSMV) üzerinden devamına, davalı şirket hakkında açılan dava takipsiz bırakıldığından açılmamış sayılmasına, icra inkar tazminatının yasal koşulları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazları ile davacı vekilinin ise aşağıda belirtilen bozma nedeni dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacı banka tarafından davalılardan Sarılar Gümrük Ltd. Şti’nin lehine dava dışı Gümrük Müdürlüğü’ne hitaben verilen teminat mektubundan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Anılan teminat mektubuna davalı ...’da garanti eden sıfatı ile imza atmış olup borçtan sorumludur.

Davaya konu Doğubayazıt İcra Müdürlüğü’nün 2011/442 esas sayılı icra takip dosyasında davacı alacaklı 499.126,64TL asıl alacak ve 21. 439,47TL işlemiş faiz isteminde bulunmuştur. Asıl alacak 499.126,64TL davacı tarafından dava dışı Gümrük Müdürlüğü’nden tahsil edildiğinden asıl alacak ile ilgili bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık davacı banka tarafından dava dışı Gümrük Müdürlüğü’ne 21.07.2011 tarihinde yapılan 499.126,64TL asıl alacağın tahsil edildiği 22.05.2012 tarihine kadar olan döneme ilişkin işlemiş faiz miktarı konusunda toplanmaktadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı davalıdan 38.058,40TL işlemiş faiz ve işlemiş faizin %5’i oranında BSMV isteyebileceğinden mahkemenin bu yöndeki hükmü doğrudur.

Ancak işlemiş faiz alacağı likit ve belirlenebilir olduğu halde mahkemece alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle hükmolunan işlemiş faiz miktarına davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.