Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/4345 K.2021/6919

Taraflar arasında görülen davada Denizli Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 13.02.2018 tarih ve 2015/1304 E. - 2018/215 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan kabulüne dair Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 15.10.2019 tarih ve 2018/1465 E. - 2019/1923 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının 04/03/2014 tarihinde Clark Marka GTX18 Model, GTX16212659675KF seri nolu forklifti davalıdan 69.709,68 TL tutar karşılığında satın aldığını, davacı şirketin satın aldığı forkliftten alması gereken asgari verimi alamadığını, söz konusu forkliftin elektrikli model olup akü ile çalıştığını, akü tam şarj yapıldıktan sonra forklifti 4-5 saat süre kullanılabildiklerini, daha sonra forklift ile yapılacak işler için forklift kiralamak zorunda kaldıklarını, forkliftin ayıplı mal statüsüne girdiğini ve bu mağduriyeti giderilmesi amacıyla Denizli 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/29 D.

İş sayılı dosyasından tespit yaptırıldığını, tespit dosyasında forkliftin gizli ayıplı olduğuna karar verildiğini, davalı tarafa mağduriyetin giderilmesi için bilgi verildiğini ancak bugüne kadar mağduriyetlerinin giderilmediğini ileri sürerek ayıplı mal statüsündeki Clark Marka, GTX18 Model GTX16212659675KF Seri Nolu Forklift için ödenen 69.709,68 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ayrıca forkliftin kullanılamamasından dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 944,00 TL kiralama bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, satılan forkliftin ayıp iddiasının zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından Denizli 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/29 D.iş sayılı dosyası ile yaptırılan bilirkişi raporunu ve rapordaki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, arızanın akü atlama kablolarında oksitlenmeden kaynaklandığını, oksitlenmeden dolayı voltaj düşüklüğüne ve forkliftin çalışmamasına neden olduğunu, akü değerlerinin ölçüldüğünü, aküde, elektronik aksamlarda hiçbir problem olmadığını, makinanın aküsü ve kendisinin sorunsuz bir şekilde görevini ve işlevini yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; dava konusu makinede gizli ayıp olduğu, davacının ayıba vakıf olduktan sonra makul süre içinde ihbarda bulunduğunun anlaşıldığı, makinedeki ayıbın giderilebilecek durumda olmadığı, onarılması veya satış bedelinin indirilmesinin somut olayda uygun olmayacağı, davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanma şartlarının oluştuğu, akit feshedildiğinden tarafların aldıklarını iade ile yükümlü olup, birbirlerinden kâr kaybı, zarar bedeli veya gelir kazancı talep edemeyeceği,

davacının faiz istemi hakkının ancak makine iade edildikten sonra başlayacağı ancak dava konusu makinenin henüz davacı yedinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, dava konusu davalı tarafından davacıya 04/03/2014 tarihli 26881 nolu fatura ile satışı yapılan CLARK marka GTX18 model, GTX16212659675KF seri nolu, forkliftin davalıya iadesiyle davacı tarafından ödenen 69.709,68 TL satış bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, söz konusu hükmedilen satış bedeline dava konusu forkliftin davalıya iade edildiği tarihten itibaren yasal faiz uygulanmasına,

davacının talep ettiği mahrum kalınan kar bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, Aliud teslimin söz konusu olduğu durumlarda ayıplı mal satım hükümleri uygulanamayacağı, sözleşmede kararlaştırılan 48V/480AH (Amper) gücünde akülü forklift makinesiyle, davacıya teslim edilen 48V/460AH (Amper) gücünde akülü forklift makinesinin rayiç fiyatları arasında fark bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla duruşma açılarak bilirkişiden rapor alındığı, alınan raporda Clark marka 400 Amper şiddetindeki elektrikli gtx16 tipindeki forklift iş makinesi ile aynı marka 400 amper şiddetindeki elektrikli gtx16 tipindeki forklift iş makinesinin arasındaki fiyat farkının 1.800,00 TL olduğunun bildirildiği,

Aliud teslim nedeniyle davalı satıcının 1.800,00 TL' yi tazmin etmekle yükümlü olduğu, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince satılan malın gizli ayıplı olduğu ve satım bedeline ilişkin kararın yerinde görülmediği, davalı vekilinin istinaf sebebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2018 tarih 2015/1304 Esas 2018/215 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulüne, 1.800,00 TL' nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, davacının davalıdan satın aldığı forkliftin gizli ayıplı olması nedeni ile forklift için ödenen bedelin tahsili istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemesince, taraflar arasındaki satış protokolü ve proforma faturadan davaya konu forkliftin 48V/480 amper gücünde şarjlı makine olduğunun anlaşıldığı, davacıya teslim edilen forklift makinesinin 48V/460 amper gücünde çalışan makine olduğu, sözleşmede kararlaştırılan satım konusu malın dışında başka malların teslim edildiği durumda buradaki teslimin Aliud teslim olduğu kabul edilmiştir.

Davalı tarafından tanzim edilerek davacıya gönderilen faturada makine 48V/480 amper gücündeki makine olarak gösterilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen 18.03.2014 tarihli teslim formunda ve 24.02.2014 tarihli proforma faturada da satım konusu makinenin 48V/480 amper gücündeki makine olarak yazdığı, teslim aşamasında dahi satıcı olan davalının, makinenin 48V/480 amper gücündeki makine olduğunu beyan ettiği görülmüştür.

Satılanın, sözleşmede belirlenene ya da alıcının satılandan beklediği kullanım amacına uygun olarak teslimi gerekir. Dosyadaki raporlardan da anlaşıldığı üzere davacının 480 amper gücünde sandığı makinenin 460 amper gücünde olması sebebi ile burada aliud teslim söz konusudur.

“Çeşidiyle belirlenen bir menkulün satımında, sözleşenlerin çeşidini belirlemek için sözleşmede öngördükleri vasıflardan biri teslim edilen şeyde bulunmazsa artık ayıplı teslim değil satılandan başka bir şeyin teslimi (aliud teslimi) söz konusudur. Bu durumda ise uyuşmazlığın çözümünde TBK'nın 112. ve devamı hükümlerinin nazara alınması gerekecektir." (Yargıtay 11.HD. 09.06.2015 Tarih, 2014/11508 E., 2015/7972 Karar sayılı ilamı).

Aliud teslimde fiyat farkına hükmedilebilmesi için alıcının bu yönde kabulünün olması gerekir. Oysa davacı yargılamanın başından bu yana sözleşmeden dönme ile bedel olarak ödediği tutarın iadesini talep etmektedir. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince davacının rızası olmadan, satın almadığı bir malı davacının uhdesinde bırakarak fark bedeline hükmedilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

KARŞI OY

Dava, 480 amper akülü forkliftin, davalı tarafından davacıya satışının taahhüt edilmesine rağmen, davacıya teslim edilen forklift aküsünün 460 amper gücünde olması nedeniyle satım sözleşmesinin feshi ile satış bedelinin davacıya iadesi istemine ilişkindir.

Gerek İlk Derece ve gerekse Bölge Adliye Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taraflar arasında ticari satıma konu forkliftin aküsünün 480 amper olması gerekmesine rağmen davalıya 460 amper akülü forkliftin teslim edildiği, bu durumun forkliftin çalışmasında %4 oranında güç düşümüne neden olacağı, forkliftte başka bir ayıp bulunmadığı, 04.03.2014 satış tarihi itibariyle 480 amper akülü forklift ile 460 amper akülü forklift arasındaki fiyat farkının 1.800,00 TL olduğu bildirilmiştir.

Dava konusu forklift 04.03.2014 tarihinde 69.709,68 TL bedelle davacıya satılmış ve teslim edilmiş olup, araç davacı işyerinde çalıştırılmakta iken, aradan 1 yılı aşkın süre geçtikten sonra 10.04.2015 tarihinde gizli ayıp nedeniyle delil tespiti talebinde bulunulmuş, 31.10.2015 tarihinde de eldeki dava açılmıştır. Yargılama aşamasında forkliftin orjinal aküsünün "Yiğit akü" ile değiştirildiği ve davacı tarafından halen bu şekilde kullanılmakta olduğu anlaşılmaktadır.

6098 sayılı TBK 230/1 maddesinde, "... birden çok parçadan oluşan bir malın birlikte satılmış olup da bunlardan bazılarının ayıplı çıkması halinde dönme hakkının bunlardan ancak ayıplı çıkanlar için kullanılabileceği, ancak alıcıya veya satıcıya önemli bir zarar vermeksizin ayıplı parçanın diğerinden ayrılmasına imkan yoksa, dönme hakkının satılanın tamamını kapsamasının zorunlu olduğu" düzenlenmiştir.

Ayıplı 460 amper güçlü akünün, forklifte hiçbir zarar vermeden ayrılması mümkün olup açıklanan yasa hükmüne göre dönme hakkı sadece akü yönünden kullanılabilecektir.

Forkliftin 04.03.2014 satış tarihinden beri çalışıyor olması nedeniyle akü ekonomik ömrünü tamamladığından, Bölge Adliye Mahkemesince 480-460 amper güçlü aküler arasındaki bedel farkına hükmedilmesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.