Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/4594 K.2020/4434

Taraflar arasında görülen davada Bolvadin Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 24.04.2019 tarih ve 2019/34 E. - 2019/125 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı banka tarafından davacı aleyhine kefalet ve ipotekten dolayı icra takibi başlatıldığını, davacının yıllardır felçli olup akıl sağlığının yerinde olmadığını, Afyonkarahisar Devlet Hastanesi'nin 01.06.2010 tarihli heyet raporuna göre % 87 oranında vücut ve fonksiyon kaybı bulunduğunu, bu durumda olmasına rağmen dava dışı ... isimli şahıs tarafından suistimal edilerek davalı bankadan kullanılan krediye müşterek ve müteselsil kefil yapıldığını, davacının durumu itibariyle kefil olmasının mümkün olmadığını, okuma yazma bilmediği için de kanunun öngördüğü kefalet şartlarının gerçekleşmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek söz konusu takipten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, açılan davanın hiç bir hukuki dayanağının bulunmadığını, icra dosyasında yapılan işlemlerin usule uygun olduğunu, davacının kısıtlı olsa dahi davalı bankanın bu durumu bilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, Bolvadin İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2015/32 esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi kurulu raporu ile davacının mevcut akıl hastalığından dolayı altı yıldır akıl hastası olduğu ve kredi sözleşmesinin imzalandığı tarih olan 24.11.2014 tarihi itibariyle fiil ehliyetine haiz olmadığının tespit edildiği,

fiil ehliyeti, dolayısı ile hukuki işlem ehliyeti bulunmayan davacının kendisini borç altına sokacak herhangi bir hukuki işlem yapamayacağı gibi yapmış olduğu hukuki işlemlerinde mutlak butlan ile batıl olup kendisi aleyhine sonuç doğuramayacağı, bu durumda sözleşmenin akdolunduğu tarihte fiil ehliyeti bulunmayan davacının sözleşme hükümlerinden dolayı sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş,

hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 2016/18627 esas 2018/5164 karar sayılı 23.10.2018 tarihli ilamı ile “Dava genel kredi sözleşmesindeki kefalet nedeniyle icra takibine konu borçtan sorumlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece Bolvadin İcra Hukuk Mahkemesince alınan rapora dayanılarak davacının kredi sözleşmesinin düzenlendiği tarihte fiil ehliyetine sahip bulunmadığı bu nedenle davacının kendisini borç altına sokacak herhangi bir hukuki işlem yapamayacağından davacının sözleşme hükümlerinden dolayı sorumlu tutulamayacağı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Menfi tespit davaları genel mahkemelerde görülmekte olup bu davalarda tarafların tüm delilleri toplanmak suretiyle yapılacak inceleme ve değerlendirme sonucu karar verilmesi gerekir. İcra Hukuk Mahkemesince alınan rapora itibar edilerek karar verilmesi doğru değildir.

Mahkemece davacının kredi sözleşme tarihinde fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığına dair tüm deliller toplanarak bu konuda uzman olan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’ndan alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, dosya kapsamına alınan Bolvadin Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/128 esas sayılı vesayet dosyasında ...’a ait Afyonkarahisar Devlet Hastanesi 01.06.2010 tarih ve 1127 defter numaralı özürlü sağlık kurulu raporunun mevcut olduğu, rapora göre ...'ın % 87 ağır özürlü olduğunun heyet raporu ile tespit edildiği, aynı şekilde yine vesayet dosyası kapsamındaki 14.04.2015 tarih 3768 rapor nolu numarası ile davacı ...'ın sürekli bakıma ve yardıma muhtaç olduğu ve kendisine vasi tayini gerektiğinin bildirildiği,

bu itibarla borçlu kefil ...’ın sözleşmenin imzalandığı tarihten (2013) önceki tarihli 2010 yılına ait % 87 ağır özürlü raporu, Osmangazi Üniversitesi'nden alınan fiil ehliyetine haiz olmadığına dair rapor ile ...’ın 2019 yılında vefat etmiş olması bütün olarak değerlendirilmekle, bozma ilamı doğrultusunda yeniden rapor almanın fiilen imkansız hale geldiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yargılama yapılıp davacının bozma ilamından sonra vefat etmesinden dolayı fiili imkansızlık nedeniyle bozma öncesi dosyada bulunan raporlara dayanarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş her ne kadar davacı vefat etmiş ise de, bu durum belirtilmek suretiyle davacı müteveffaya ait tüm tedavi evrak ve belgelerle birlikte raporların da eklenmesi suretiyle dava konusu kredi sözleşmesinin imzalandığı tarihte müteveffanın fiil ehliyetinin var olup olmadığının tespiti amacıyla bu konuda uzman olan İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'ndan rapor alınarak sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Bu nedenle mahkemece Dairemizin bozma ilamına uyulmayarak eksik araştırma ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayalı olarak karar verilmesi doğru olmayıp kararın bozulması gerekmiştir.