Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/5029 K.2021/3703

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 07.03.2018 tarih ve 2016/650 E- 2018/212 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nce verilen 11.09.2019 tarih ve 2018/803 E- 2019/1091 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından duruşmalı, davalı vekili tarafından duruşmasız olarak istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla,

duruşma için belirlenen 12.04.2021 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi Dr. ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin gıda ve temizlik ürünleri sektöründe satış, dağıtım ve pazarlama faaliyetiyle iştigal ettiğini, bu alanda birçok üretici veya tedarikçi firmanın bölgesel bayiliğini (distribütörlüğünü) yaptığını, davalı şirketin ise gıda piyasasında SARAY markası ile maruf ürünlerin ülke çapında tek satış ve dağıtımıyla ilgili hakların sahibi olduğunu, taraflar arasında düzenlenen 01.03.2014 tarihli distribütörlük sözleşmesine göre davacı lehine tahakkuk eden fiyat farkından kaynaklı 1.320.580,18 TL alacaklarının olduğunu, alacağın tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine icra takibi yaptıklarını, davalı şirketin haklı bir neden olmaksızın takibe itiraz ettiğini iddia ederek itirazın iptaliyle % 20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın iddialarının gerçek olmadığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre fiyat farkının hangi koşullarda gerçekleşeceğinin açıkça düzenlendiğini, davacı tarafın 1 ay içinde düzenlemiş olduğu 12 adet fatura karşılığında mevcut olmayan alacağını talep ettiğini, faturaların davalı şirket yetkilisi ve temsilcisine usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, ayrıca alacağa dayanak teşkil eden faturalara noter aracılığı ile itiraz edildiğini, taraflar arasında düzenlenen 05.08.2015 tarihli mutakabata göre davalı şirketin 313.449,16 TL alacağı bulunduğunu,

bu tarihten kısa bir süre sonra ve bir aylık dönemde aynı gün (21.08.2015 tarihli) düzenlenen 12 adet fatura ile alacak talep edildiğini, Prof. Dr. ...tarafından düzenlenen uzman görüşüne göre de talebin haksız olduğu savunarak davanın reddi ile kötü niyet tazminatı istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi’nce, taraflar arasında düzenlenen ve inkar edilmeyen 01.03.2014 tarihli sözleşmeye göre, davacı şirketin tahakkuk eden alacaklarını ay ve dönem sonu itibariyle davalı şirkete sunması ve şirket yetkililerinin onayından sonra kabul edileceği, taraflar arasında düzenlenen ve inkar edilmeyen 05.08.2015 tarihli mutabakata göre, davalı tarafın davacıdan 313.449,16 TL alacağı bulunduğu,

söz konusu mutabakattan sonra davacı şirket tarafından geçmişe yönelik düzenlenen 21.08.2015 tarihli faturalar ile takip konusu alacağın talep edilemeyeceği, söz konusu faturaların şirketi ilzam ve temsile yetkisi olmayan Kemal Şahin'in bilgisi dahilinde düzenlenmesinin anonim şirket statüsünde bulunan davalı şirketi bağlamayacağı, ayrıca Kemal Şahin tarafından imzalanan ve Bakırköy C.

Başsavcılığı’nın 2017/68849 soruşturma sayılı evrakına konu edilen 21.08.2015 tarihli bütçe mutabakatının da davalı şirket temsilcilerinin imzasını taşımaması nedeniyle kendileri yönünden bağlayıcı olmadığı, bu bağlamda taraflar arasında düzenlenen 05.08.2015 tarihli mutabakat metninden sonra geçmişe yönelik talep edilen fiyat farkının istenemeyeceği, mutabakattan önce talep edilen alacağın oluştuğunun davalı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerce kabul edilmediği,

şirket çalışanı olan Kemal Şahin'in beyan ve kabulüne yönelik düzenlenen faturaların da davalı şirket yönünden borç doğurmayacağı gerekçesi ile davanın reddine, davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin de koşulları oluşmamış olması nedeniyle reddine karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi’nce, davacının 05.08.2015 tarihli mutabakattan sonra 21.08.2015 tarihli fiyat farkı faturalarının hangi döneme ilişkin ve nasıl oluştuğunu kanıtlayamadığı, fiyat farkı faturalarının sözleşmeden kaynaklanan dayanağı ile fiyat farkı faturalarından doğan alacağını da ispatlayamadığı, dayandığı iki adet iade faturalarında geçen malların da iade edildiğini kanıtlayamadığı, davacının kötü niyetle icra takibi yaptığının ispat edilemediği, ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacı ve davalı tarafın istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davacı temyizi bakımından yapılan incelemede; Dava, 01.03.2014 tarihli distribütörlük sözleşmesine dayalı ticari ilişki gereği tanzim edildiği iddia edilen faturalara ve cari hesaba dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasında 01.03.2014 tarihli sözleşmenin akdedildiği hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık takibe dayanak olarak gösterilen faturalardan dolayı davacının bir alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

İlk Derece Mahkemesi’nce yargılama aşamasında 02.10.2017 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.

Alınan bu raporun beşinci sayfasında “davalı şirket muhasebe kayıtlarında yapılan incelemede” başlıklı bölümde; davacı tarafından dava konusu faturalardan 11 adeti 21.08.2015 tarihli ve 1 adeti 31.08.2015 tarihli 459,83 TL’lik olmak üzere toplam 1.305,185,55 TL’lik faturaların davalı cari hesabına işlendiğinin görülmüş olmasına karşın davalı tarafından aynı faturaların kendi muhasebe kaydındaki davacıya ait 120-Alıcılar hesabına işlenmediği bildirilmiş,

yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda davacının 21.08.2015 tarihli 1.300.743,52 TL toplam tutarlı “fiyat farkı” açıklamalı 10 adet fatura bedelini davalıdan talebinin haklı olduğu görüşü bildirilmiştir. Davalı vekili mahkemece alınan işbu rapora gerekçelerini bildirerek itiraz etmişse de, İlk Derece Mahkemesi’nce ek rapor ya da yeni bir heyetten rapor alınmaksızın hüküm tesis edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi’nce öncelikle takip ve dava konusu edilen faturaların taraf ticari defterlerine kayıt edilip edilmediğini tespit eden (zira dava konusu faturaların davalı tarafın ticari defterlerine kayıt edilmiş olması halinde faturaların kabul edildiğinin karine olarak kabul edileceği, ancak sadece davacı tarafın ticari defterlerine kayıtlı olmasının ise yazılı delillerle ispat edilmemiş olması halinde davalı aleyhine herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağı Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesi’nin istikrar

kazanmış kararları ile kabul edilmektedir), taraflar arasındaki ticari ilişkiyi inceleyen ve bu bağlamda her bir işlem için dava konusu faturaların irdelenmesi bakımından ihtilaf konusu olmayan faturaların nasıl ve ne şekilde düzenlendiğini, bütçe mutabakatlarının nasıl oluşturulduğunu açıkça ortaya koyan, tarafların iddia, savunma ve itirazlarını değerlendiren, hesap mutabakatlarını inceleyen, dava dosyasına sunulan tüm delilleri değerlendiren,

bu çerçevede davacının takip ve dava konusu ettiği faturalardan dolayı bir alacağı bulunup bulunmadığını Yargıtay denetimine elverişli bir şekilde saptayan konusunda uzman yeni bir heyetten rapor alınıp dava dosyasındaki tüm deliller (sözleşme, daha önceki işlemler, hesap mutabakatları, ihtarnameler vs.) hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması ve bu hükme yönelen istinaf isteminin Bölge Adliye Mahkemesi’nce reddedilmesi doğru görülmediğinden temyize konu Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.