Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/553 K.2020/4744

Taraflar arasında görülen davada ...1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 26.12.2017 tarih ve 2015/163 E.- 2017/466 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair ...Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 21.11.2019 tarih ve 2018/1704 E. - 2019/1170 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin profesyonel fotoğrafçı olup, Hürriyet Gazetesi’nde foto muhabiri olarak çalıştığını, 03.06.2013 tarihinde Ankara’da yaşanan olaylar sırasında çekmiş olduğu fotoğrafın, 03.06.2015 tarihinde Hürriyet Gazetesi’nin internet sitesinde, seri karesinin ise 04.06.2015 tarihinde Hürriyet Gazetesi’nin 18. sayfasında yayınlandığını, davalı tarafından yayınlanan “Kutsal İsyan – Ulusalcı Gözüyle Gezi Direnişi” adlı kitabın hem ilk hem de ikinci baskılarının kapak sayfasında ve kitabın 4. Bölümü olan “Gezi Direnişi Albümü”nün 19. sayfasında, müvekkilinin izni ve fotoğraf üzerinde imzası bulunmaksızın,

Hürriyet Gazetesi internet sayfasında kullanılan bu fotoğrafın yayınlandığını, söz konusu kitabın halen piyasada 30-50 TL fiyat aralığında satıldığını, bu haliyle müvekkilin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında mali ve manevi haklarına tecavüz edildiğini, söz konusu ihlalin durdurulması için davalı şirkete ...17.

Noterliği kanalıyla 10.12.2014 tarihinde 17014 yevmiye nolu ihtarname ile gönderildiğini, buna rağmen söz konusu ihlalin devam ettiğini ileri sürerek müvekkilinin mali ve manevi haklarına karşı devam etmekte olan tecavüzün FSEK 66. madde uyarınca ref’ine, davalı aleyhine FSEK 68. madde uyarınca 30.000.- TL maddi ve FSEK 70. madde uyarınca 20.000.- TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, Hürriyet Gazetesi foto muhabirliği yapan ...’in dava hakkı bulunmadığını, zira foto muhabirlerin hangi gazete ya da basın kuruluşu adına fotoğraflama yapıyorlarsa tüm hak ve yetkilerin artık o basın kuruluşuna devrolduğunu, bu sebeple ...’in tek başına dava hakkı bulunmadığını, söz konusu fotoğrafın özel bir fotoğraf olmadığını, muhtelif gazete ve internet sitelerinde de yayınlandığını, davacı tarafın haksız kazanç elde etme niyetinde olduğunu, dava konusu fotoğrafın kamuya mal olması ve eser niteliğinde olmaması sebebiyle tazminata konu edilemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu fotoğrafın davacı ...’e ait olduğu, davacının çekmiş olduğu fotoğraf ile davalı ... tarafından yayınlanan “Kutsal İsyan – Ulusalcı Gözüyle Gezi Direnişi” adlı kitabın hem ilk hem de ikinci baskılarının kapak sayfasında ve kitabın 4. Bölümü olan “Gezi Direnişi Albümü”nün 19. sayfasında kullanılan fotoğrafların aynı bulunduğu,

söz konusu fotoğrafın bir haber fotoğrafı olup herhangi bir estetik kaygı güdülmeden, fotoğraf sahibinin yaratıcılığını taşımayan ve spontane bir şekilde çekilmiş günlük olayları yansıtan bir fotoğraf olduğu, herhangi bir ilmi ve teknik vasfının bulunmadığı, FSEK'in 84. maddesine göre korunacağı, fotoğraf üzerindeki maddi-manevi hakların aradaki iş sözleşmesine göre işveren Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş’de olduğu,

söz konusu fotoğrafın FSEK kapsamında eser olmaması nedeniyle FSEK 68. madde kapsamında telif tazminatına konu olamayacağı, ayrıca 14-15-16 maddeleri kapsamında manevi hak ihlalinden bahsedilemeyeceği, ancak FSEK 84. madde uyarınca tazminat davasına konu edilebileceği, haksız rekabetten doğan maddi-manevi tazminat talep hakkının da dava dışı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş’de olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre yapılan istinaf incelemesi sonucunda; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ancak manevi tazminat talebi yönünden; dava konusu edilen ve davacıya ait olduğunun belirlenen fotoğrafın, davalı tarafça yayınlanan “Kutsal İsyan – Ulusalcı Gözüyle Gezi Direnişi” adlı kitabın hem ilk hem de ikinci baskılarının kapak sayfasında ve kitabın 4. Bölümü olan “Gezi Direnişi Albümü”nün 19. sayfasında, davacının herhangi bir izni olmadan ve imzası bulunmadan kullanıldığı,

bu kullanım nedeniyle davacının dava konusu fotoğraftan kaynaklanan korunması gereken manevi haklarının bulunduğu, herhangi bir ilmi ve teknik vasfı bulunmadığı bilirkişilerce belirlenen fotoğrafın FSEK'in 84. maddesine göre korunması gerektiğinden, davacının TTK'nın 54 ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine göre kendisine ait fotoğrafın, davalı tarafından izni alınmadan ve ismi belirtilmeden kullanımı nedeniyle manevi tazminat ile birlikte kendisi tarafından çekilen fotoğrafın,

davalı tarafça çoğaltılmasının veya yayımlanmasının men edilmesini talep edebileceği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak ve yeniden hüküm kurularak, davanın kısmen kabulüne, davalının tecavüzünün ref’ine, davacının uğradığı manevi zarar karşılığı 5.000,00 TL tazminatın 18.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ve fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

KARŞI OY

Davacının gezi olayları sırasında çektiği ve çalıştığı Hürriyet Gazetesinde yayınlanan direniş fotoğrafının eser niteliğinde olmadığı gerek yerel mahkeme gerek Bölge Adliye Mahkemesi ve gerekse Dairemizce de benimsendiğine göre olaya uygulanması gereken FSEK 84/1. maddesinde anılan resmi yayma hakkı bulunan Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'nin talep hakkının bulunduğunu doğru olarak tespit eden yerel mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin de reddedilmesi gerekir iken, Bölge Adliye Mahkemesi'nce yanılgılı değerlendirme ile davacının dava hakkının varlığı ve haksız rekabet hükümlerine göre manevi tazminata hükmedilmesi yönündeki kararına ve bu karara yapılan davalının temyiz itirazının reddine yönelik çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.