Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/5964 K.2021/3723

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 04.04.2019 tarih ve 2017/311 E- 2019/112 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 08.06.2020 tarih ve 2020/48 E- 2020/943 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin popüler birçok filmin yapımcılığını üstlendiğini, davacının bazılarında eser sahibi bazıların da ise devir nedeniyle hak sahibi olduğu "Azap", "Yalı", "Kaderimsin" adlı sinema eserlerinin 2013 yılında davalı tarafından izinsiz şekilde yayınlanarak kullandığını, davalının bu kullanımlarının, davacının FSEK'nin 22. maddesinde belirtilen çoğaltma ve FSEK'nin 25. maddesinde belirtilen işaret, ses ve görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkını ihlal ettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla FSEK’nun 68. maddesi uyarınca üç kat olarak 500,00 TL telif tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, muhtemel tecavüzün men’ine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, maddi tazminata konu edilen yayınların 2013 yılında yapıldığı iddia edilmesine karşın iki yıl sonra açılan davanın iyiniyetli olmadığını, davaya konu filmler bakımından davacının hak sahibi olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dosya içine getirtilen eser sahipliği belgelerinden davacı şirketin "AZAP" ve "KADERİMSİN" isimli filmler üzerinde hak sahibi olmadığı, "YALI" filmi üzerinde hak sahibi olduğunu da kanıtlayamadığı, aktif dava ehliyetine sahip olmadığı gerekçesiyle davanın husumet nedeniyle reddine karar vermiştir.

Kararı, davacı vekili istinaf etmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davacının aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, davacının eserden doğan mali haklarının ihlal edildiği iddiasına dayalı FSEK’in 68. maddesi kapsamında maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, 1991 yılında imal edilen “Yalı” filmi üzerinde eser sahipliği hakkına dayanarak 22.04.1991 tarihli Eser İşletme Belgesini sunmuş, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacı tarafından sunulan eser işletme belgesine karşın, Kültür ve Turizm Bakanlığının 17.02.2017 tarihli müzekkere cevabında başvuru ücreti ödemediğinden işlemlerin tamamlanamadığı ve dolayısıyla 22.04.1991 tarihli eser işletme belgesinin geçerliliğinin bulunmadığı bildirildiğinden,

“Yalı” filmi üzerinde hak sahipliği konusunda bir tespit yapılamadığı yönünde kanaat bildirilmiş, ilk derece mahkemesince de davacının hak sahibi olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle adı geçen film yönünden davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafından istinaf edilmesi sonrasında Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Ancak, iddianın ileri sürülüş şekline göre, yapım yılı itibariyle olaya uygulanması gereken 5846 sayılı FSEK’in 8. maddesi uyarınca adı geçen “Yalı” filmi üzerinde eser sahibinin yapımcı olduğu açık olup, 5846 sayılı Kanun m. 11, f.1 düzenlemesi gereği davacı lehine adi karine mevcuttur. Başvuru harç ve ücretlerine yönelik idari bir hususun davacı yararına meydana gelen adi karineyi ortadan kaldırılması söz konusu olamaz. Bu itibarla, anılan düzenlemeler uyarınca davacı lehine oluşan adi karinenin aksini ispat yükü davalı üzerinde olduğu dikkate alınarak inceleme yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.