Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/6982 K.2022/1146

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 01.07.2020 tarih ve 2016/714 E. - 2020/303 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 1977 yılında kurulan müvekkili şirketin o tarihten beri kendisine ait tasarımlarının bulunduğunu, özellikle aydınlatma sistemleri üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırdığını, kendisine ait orijinal ürünleri Türkiye pazarına sunduğunu, davalı General Otomotiv şirketinin "Stopplas" markalı ürünleri sattığını, diğer davalı şirketle organik bağının bulunduğunu, davalıların, müvekkiline ait "Europoint II" adlı Türkiye'de tescil edilmemiş olan tasarımın taklidi niteliğinde olan ürünleri sattıklarının tespit edildiğini, bu eylemlerin haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek,

haksız rekabetin menine, haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, şimdilik 10.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş, 26.11.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 36.176,33 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılar vekili, davacının Türkiye'de tescilli bir tasarımının bulunmadığını, varsa yurt dışında tescilli tasarımına dayalı olarak Türkiye'de müvekkiline karşı herhangi bir hak ileri süremeyeceğini, davacıya ait olduğu ileri sürülen tasarım ile müvekkillerinin satışını yaptığı tasarımın farklı olduklarını, müvekkillerinin haksız rekabet yaratmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/655 Esas 2018/125 Karar dosyasında.

Davacı vekili; müvekkilinin sektöründe kaliteli ve ciddi bir firma olduğunu, kendisinin tasarladığı, ürettiği, yeni ve özgün tasarımlarına Avrupa Birliği (AB) Tasarım Tescil Belgesi dahil olmak üzere birçok tescil belgesi aldığını, müvekkili şirketin 000177324-0001 tescil numarası altında "Europoint II" Vehicle rear lights" (Araç arka lambaları) adındaki dava konusu da olan Avrupa Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesinin hak sahibi olduğunu, müvekkili şirketin tasarım için 16/12/2003 tarihinde ilk olarak tescil başvurusunda bulunduğunu, Alman Patent Ofisinden 40307915-0001 tasarım numarası ve 4 03 07 915.2 dosya numarası ile kayda alındığını,

davalıların haksız rekabette bulunduklarını, davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, davalıların haksız rekabetine ilişkin İstanbul 12 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/1175 D.iş ve Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/64 E sayılı dosyaları ile müvekkilinin söz konusu tasarım üzerinde gerçek hak sahibini olduğunun tespit edildiğini, konuya ilişkin olarak daha önce İstanbul 9 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/793 E. sayılı dosyası ile karara bağlanan müvekkili lehine karar verilen tazminat miktarının davalının sadece 2007-2008 yıllarına ilişkin defter ve kayıtları dikkate alınarak hazırlanan rapora göre tespit edildiğini,

ancak davalının halen bu ürünü satmakta olduğunu, bu durumun İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/14 D.İş sayılı dosyası ile kanıtlandığını, bu nedenlerle karşı tarafça imal edilmiş, depolanmış veya dağıtılmış bulunan müvekkili şirketin tasarımı ile ayniyet derecesinde benzeri olan ürünlerin bulundukları yerlerden toplatılarak muhafaza altına alınmasına ve imhasına, haksız rekabetin tespitine ve men'ine,

haksız rekabet neticesinde ortaya çıkan tüm hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 20.01.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 68.704,90 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; taraflar arasında dava konusu aynı taleplere bağlı İstanbul 9 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/793 E, 2014/345 K. sayılı dosyasının derdestliği dikkate alınarak dava şartı eksikliği nedeniyle ve davacıya ait olduğu ileri sürülen tasarım ile müvekkillerinin satışını yaptığı tasarımın farklı olduklarını, müvekkillerinin haksız rekabet yaratmadıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre; davacının sahibi bulunduğu ve "Europoint II" ismiyle bilinen tasarıma ilişkin araç stop lambasının davalı General tarafından satışının yapıldığı, davalının eyleminin 6762 sayılı TTK' nın.

57/5 md.sine göre haksız rekabet teşkil ettiği, davalının davacıya vermiş oldukları zarardan sorumlu olduğu, davacının davalı General'den 2007-2008 yılları arasında yapılan haksız rekabet eylemleri nedeniyle 42.414,98TL, birleşen davada 2009-2015 yılları arasında gerçekleşen haksız rekabet eylemleri nedeniyle 26.289,92TL maddi tazminat talep edebileceği, davalı Stopless'den tazminat talep edemeyeceği, davalı General Otomotiv'den talep edebileceği tazminat miktarının 33.672,93 TL olduğu,

ayrıca davacı tasarımının taklit edilmesi nedeniyle, davacının davalı General'den manevi tazminat talep edebileceği gerekçeleriyle davacının esas ve birleşen davalarda General'e yönelik maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının ise kısmen kabulüne, davalı Stopless'e açılan maddi ve manevi tazminat davalarının (esas ve birleşen dava) reddine, davalı tarafından yapılan haksız rekabetin önlenmesine, davalı tarafından satılan Stopplas marka ürünlerin toplatılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.

1.Asıl ve birleşen dava, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, ref'i ile maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

Mahkemece bozmaya uyulduktan sonra yapılan yeniden yargılama sonunda hem asıl hem de birleşen davada verilen kararın gerekçesinde, davalılardan General Ltd. şirketi yönünden haksız rekabetin varlığının sabit olduğu, yani bu davalının eyleminin haksız rekabet oluşturduğu, diğer davalı Stopless şirketinin ise haksız rekabet yapmadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmış olduğu belirtilmesine rağmen, hem asıl hem de birleşen davanın hükümlerinde, davalılar tarafından yapılan haksız rekabetin önlenmesine, davalılar tarafından satılan "Stopllas" marka ürünlerin toplatılmasına,

davalı Stoplass şirketi hakkında açılan maddi ve manevi tazminat davalarının reddine denilmek suretiyle hükümle gerekçe arasında çelişki oluşturulması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

2.Kabule göre de talep üzerine mütecavizin elde ettiği karın davacıya devrine hükmedilmesi o ana kadarki ticarette kullanımlar yönünden bir tür ref sonucu doğurduğunun gözetilmeyerek haksız rekabete konu tüm ürünlerin toplatılmasına karar verilmesi doğru olmadığı gibi, toplatılmasına karar verilen ürünlerin akıbetinin ne olacağının belirtilmemesi de doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir. 3. Bozma sebep ve şekline göre taraf vekillerinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.