Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/7504 K.2021/4610

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 26.03.2018 tarih ve 2017/522 E- 2018/399 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kısmen kabulüne dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 07.11.2019 tarih ve 2018/1290 E- 2019/1345 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, 6100 sayılı Kanun'un 369. maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle

dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davacı tarafından imzalanan ve davalılardan ...ne teslim edilen çekin ciro silsilesi yolu ile ilk olarak davalılardan ...'a, sonrasında Aşanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'ye geçtiğini, davalı Aşanteks Tekstil San. ve Tic.

A.Ş.'nin davacı tarafından imzalanan 30.01.2016 ödeme tarihli 0062181 seri numaralı ve 15.000 USD bedelli çekten dolayı davacı aleyhine icra takibine geçtiğini, davalı ...nin 20.08.2015 tarihinde Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurarak çekin rızası dışında elinden çıktığından bahisle çek iptali davası açarak mahkemenin 2015/1083 Esas 2015/1598 Karar sayılı ilamı ile çekin iptal edildiğini ve iptal kararının kesinleştiğini, verilen bu kararın ödeme yapılması için davacıya sunulduğunu, davacının bu çek bedelini tarih ve seri numarasını da belirterek ödediğini,

bu nedenle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Aşanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin vekili; davalı ile Yılmaz Mefruşat- ... arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, muhtelif suni derinin satış bedeli karşılığında dava konusu çekin, davalı ... tarafından ciro edilerek davalıya verildiğini, davalının iyi niyetli yetkili hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen çek iptali kararının davada taraf olmayan üçüncü kişileri bağlamayacağını, davalı ... Kömür Mobilya İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne davalının kumaş ve sünger sattığını, bu ticari ilişkiden kaynaklı çeklerin davalıya verildiğini, davalının iyi niyetli yetkili hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Kömür Mobilya İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. davaya yanıt vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, TTK 18/2'de belirtildiği üzere her tacirin ticaretine ait tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, çek iptali kararının 11.12.2015 tarihinde verildiği iptal kararında ödeme tarihi olarak 30.01.2016 olması ve bedeli 1.000,00 TL olmasına rağmen,

gerekçeli karar dahi yazılmadan 15.000,00 Dolar üzerinden ödeme yapılması "miktarın bu kadar farklı gösterilerek iptal kararı alan bir kimsenin niyetini sorgulamadan" keşide tarihi gelmeden ve gerekçeli karar dahi yazılmadan kısa karara (kesinleşmemiş bir karara istinaden) ödeme yapan davacının iyi niyet iddiasında bulunamayacağı yaptığı ödeme nedeniyle borcundan kurtulamayacağı, sadece ifada bulunan iptal kararı hamiline karşı BK md. 61 ve devamı maddeleri gereğince sebepsiz zenginleşme davası açabileceği anlaşıldığından menfi tespite konu icra takibinin alacaklısı konumunda olan davalı Aşanteks Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği, İİK md. 72 kapsamında açılan menfi tespit davalarında davalı sıfatına sadece takip alacaklısının haiz olduğundan diğer davalılar yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davan reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın davalılar ... Kömür Mobilya İnş Teks San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden ayrı ayrı pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı Aşanteks Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. yönünden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalılardan Aşanteks Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. yönünden davanın reddine dair verilen karar yerinde ise de davalı ... yönünden açılan davanın, pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, adı geçen davalının takip dosyasında borçlular arasında yer aldığı, takip alacaklısına karşı diğer borçlularla birlikte müteselsil sorumluluğunun bulunduğu, ayrıca davacının bu davalıya karşı, çek keşidecisi sıfatı ile sorumlu olduğu, bu haliyle eldeki davada davalı ...'a husumet yöneltilebileceği, davacının, davalılardan çek lehdarı ...

Kömür Mobilya İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne "kötü ödemede" bulunduğunun kabulü gerektiği, “kötü ödeyen iki kere öder” karinesine göre, çekin yetkili hamili davalı ... hakkındaki davanın da esastan reddine karar verilmesi gerekirken, pasif husumet yokluğundan reddi yönünde hüküm tesisinin usul ve yasaya uygun olmadığı, davalılardan ... Kömür Mobilya İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd.

Şti. yönünden yapılan değerlendirmede ise, lehtar olan davalının Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1083-1598 E.-K. sayılı zayi nedeniyle çek iptali kararı ile davacıya başvurarak, çek bedelini davacı keşideciden tahsil ettiği, davacının bu ödeme ile davalıya karşı borcundan kurtulduğu anlaşıldığından iş bu davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26.03.2018 tarih ve 2017/522 Esas, 2018/399 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davalılardan Aşanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. aleyhindeki davanın esastan reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın esastan reddine, davalı ... Kömür Mobilya İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhindeki davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.