Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/7643 K.2022/384

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 15.09.2020 tarih ve 2019/485 E. - 2020/515 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin ithalatçısı olduğu optik ve güneş gözlüklerinin pazarlama ve satışı için ... ile bayilik anlaşması yaptığını, anlaşmaya göre bayinin, satıştan, satış bedelinin % 10’u oranında komisyon alacağının kararlaştırıldığını, ...’in, davacı şirketin bayisi sıfatı ile Hatay'da bulunan ...'na 195.000.-TL tutarında satış yaparak senetler aldığını, senetlerin ödeme zamanı geldiğinde ödemelerin yapılmadığını, 70.000.-TL tutarındaki malların iade edildiğini, bu senetlerden davaya konu iki adet senedin davacı lehtar tarafından bayi ...’in komisyon alacağı nedeniyle ...’e ciro edildiğini,

ancak keşideci ile lehtar arasındaki anlaşmaya göre tahsilat yapılmadığı takdirde bayinin komisyon hakkı doğmayacağının kararlaştırıldığını, davacının, bayi ...’in senetleri ciro ettiği takip dosyasında alacaklı sıfatı ile yer alan davalı ... ile hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, ciranta ...’in de bayi olmasından sebep yapmış olduğu satış işlemi doğrultusunda henüz komisyon hakkı doğmadığını ileri sürerek Hatay İcra Müdürlüğü’nün 2015/16415 E. sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının icra takibine konu bonolarda lehtar olduğunu, ciro ile senedi önce ...'e, ...’in de ciro ile davalı ...'e devrettiğini, kambiyo senedinin mücerret olup, sebebe bağlı olmadığını, davalının iyiniyetli hamil olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamı, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, dosyada, davacının lehtar, davalı ...’un lehtardan sonraki ciranta, davalı ...’nin ise hamil sıfatını taşıdığı, davalı ... hakkında açılan davada ispat yükünün davacıda olduğu ve davacının öncelikle davasını ...’un kötü niyetli olup olmadığı hususunda ispatlaması gerektiği, ancak yargılama sırasında davacı tarafın davalı ...’a karşı açtığı davayı takip etmeyeceğini beyan ettiği, bu davalı hakkındaki davanın müracaata bırakıldığı, bu davalı hakkında tefrik kararı verilmiş ise de tefrik işlemlerinin yapılmadığı,

davalı ...’nin ise dava konusu senetleri borçluyu zarara sokacağını bilerek temlik aldığı hususunda delil ibraz edilmediği, yargılama esnasında tedbir kararı da verilmediği gerekçesiyle davanın, davalı ... bakımından açılmamış sayılmasına, davalı ... bakımından ise esastan reddine, kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, özellikle kambiyo senedi alacaklısı ile borçlusu arasındaki ilişkiden doğan şahsi def’ilerin kural olarak ancak taraflar arasında ileri sürülebileceğine, bu kuralın istisnasının 6102 Sayılı TTK ‘nın 687. madde hükmünde belirtilmiş olmasına, bu hükmün uygulaması için de öncelikle keşidecinin lehtara borcunun bulunmadığını yahut bononun bedelsiz olduğunu ispatla yükümlü olmasına, somut olayda ise lehtar hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olmasına,

davacının bononun bedelsiz olduğunu ve aynı madde hükmü gereği davalı hamilin bonoyu iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini ispatlayamamış olmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.