Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/1036 K.2021/2025

Taraflar arasındaki davada Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 25.09.2019 gün ve 2019/İHK-11701 sayılı karar, taraf vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup, dosya için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının “LUCK 3” isimli motor yatını davalı ... nezdinde 09.03.2018-09.03.2019 ... nolu poliçe ile sigortaladığını, sigorta priminin ödendiğini, .../Göcek’te bulunan yatın 07.09.2018'de bilinmeyen bir sebepten tamamen yanarak battığını, hasar bildirimi yapıldığını, sigorta şirketinin 04.12.2018 tarihli cevabında yatın ticari amaçlar ile kullanılması halinde poliçe ile verilen teminatın geçersiz olacağı klozuna istinaden teminat dışı kaldığının belirtildiğini, oysa ki yatın şirket yetkilileri ve ailelerinin kullanmasına özgülenmiş olduğunu ileri sürerek şimdilik 550.000.- TL tazminatın riziko gerçekleşme tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince 27.05.2019-K-2019/46130 tarih ve sayılı kararıyla, 12 kişilik grubun olay günü teknede bulunduğu, teknenin tahsisi sonucu herhangi bir kiralama söz konusu olmadığı, teknenin yanmadan/batmadan önce tüm bakım, onarım, demirbaş alımının donatan tarafından yapıldığı, yakıt alımı yapıldığı dikkate alındığında yanarak batan geminin “total loss” olarak değerlendirilmesi ve poliçede yazılı olan 550.000.- TL’nin tekne donatanına ödenmesi gerektiği gerekçesiyle 550.000.- TL’nin 07.09.2018'den itibaren yasal faiziyle sigorta kurumundan alınıp başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

Karara, davalı vekili itiraz etmiştir.

İtiraz hakem Heyeti 25.09.2019-2019/İHK-11701 tarih ve sayılı kararıyla, yatın olay tarihi itibariyle ortalama değerinin 450.000.- TL olacağı, olay günü kiralık olarak kullanıldığı yönünde mevcut bir belge bulunmadığı, poliçede yer alan muafiyet koşulu gereği %0,50 tenzili ile muafiyetin 22.500.- TL olduğu, rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ettirenin ihmali ve değişikliklere ilişkin beyan yükümlülüğünü ihlal edildiği hususlarının ispatlanamadığı gerekçesiyle davalı itirazın kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne, 427.500.- TL’nin 07.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dava, sigortalı yatta meydana gelen hasarın sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, sigortalı yatın bilinmeyen bir sebeple tamamen yanarak battığını ileri sürerek tam ziya nedeniyle oluşan hasarın tazminini talep etmiş; davalı vekili ise yatın hususi yat olarak sigortalanmasına karşın ticari yat olarak kullanıldığının tespit edildiği ve bu nedenle rizikonun teminat dışı olduğunu savunmuştur.

Davalı tarafından düzenlenen ve olay zamanında geçerli olduğu anlaşılan poliçe incelendiğinde, “Kullanım Amacı” başlığı altında, sigortalı yatın özel amaçlar ile kullanılacağının sigortalı tarafından beyan edildiği, yatın ticari amaçlar ile kullanılması halinde bu durumun en seri vasıta ile sigortacıya bildirileceği, aksi halde poliçe ile verilen teminatın geçersiz olacağı şeklinde düzenleme bulunduğu görülmektedir.

İtiraz hakem Heyetince, toplanan deliller yeterli görülerek ve davaya konu yatın olay günü kiralık olarak kullanıldığı yönünde mevcut bir belge bulunmadığı gerekçesiyle yatın ticari amaçlı kullanılmadığı ve hasarın teminat kapsamında olduğu kabul edilmişse de yapılan inceleme ve araştırma bu sonuca varmak için yeterli değildir.

Davalı tarafça, davacıya ait yatın, dava dışı ... 'a ait Luck Yachting firması tarafından ticari amaçla kullanıldığı ve firmaya ait internet sitesinde kiralık yatlar arasında bu yatın da gösterildiği, dava konusu teknede yangın çıktıktan sonra zabıta tarafından "Tekne Sorumlusu" sıfatıyla ifadesi alınan...'un da ...'ın babası olduğu ileri sürüldüğüne göre tekneyi...'un işletip işletmediği, davacı adına mı, yoksa dava dışı Luck Yachting firması adına mı işlettiği, davacının yanında sigortalı olarak çalışıp çalışmadığının araştırılması gerekir.

Ayrıca, 6100 sayılı HMK 222/1 maddesinde; "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.” düzenlemesi mevcuttur.

Somut olayda, davalı tarafından davacının demirbaşında kayıtlı olan yatın ticari amaçlı kullanıldığı iddia edildiğine göre, poliçenin geçerli olduğu dönem bakımından sigortalı yatın davacı tarafından ticari hayatta kullanılıp kullanılmadığı, yattan bu yönde bir gelir elde edilip edilmediğinin davacıya ait ticari defter ve kayıtları da incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.