Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/2032 K.2022/6093

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 28.02.2019 tarih ve 2018/253 E- 2019/71 K. sayılı kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 10/12/2020 tarih ve 2019/719 E- 2020/1106 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı TPMK vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 2017/01994 sayılı "modilac+şekil" ibareli marka başvurusunun, davalı şirketin 187005 sayılı ve "MOTİLAX" ibareli markasını gerekçe göstererek yaptığı itirazı sonucunda, diğer davalı TPMK'nın 2018-M-2100 sayılı YİDK kararı ile kısmen reddedilerek,

başvuru kapsamından 05. sınıftaki bir kısım malların çıkarılmasına karar verildiğini, oysa müvekkilinin dava konusu başvurusunda yer alan "MODILAC" ibaresinin, redde konu mallar bakımından 158632 ve 2014/62587 sayılı markalar ile müvekkili adına tescilli olduğundan, müvekkilinin dava konusu başvuru yönünden kazanılmış hakkının bulunduğunu, ayrıca "tıbbi ilaç" malının tüketici kitlesinin farklı olduğunu, tedavi ihtiyacını gideren “ilaç” emtiasının muadili olmadığı için “ilaç” emtiası yerine “tıbbi amaçlı diyetetik maddeler veya diyet takviyeleri” gibi ürünlerin ikamesinin mümkün olmadığını,

556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi şartlarının oluşmadığını ileri sürerek, davalı Türkpatent YİDK kararının "dietetic substances and food for medical use, food supplements for humans, particularly young children, tonic beverages based on vitamins and minerals for medical use, nutritional beverages for medical use." malları bakımından iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı Kurum vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir Diğer davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır.

İlk derece mahkemesi, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davalı markasının tescilli olduğu "tıbbi ilaç" ile davacının tescilini talep ettiği "farmasötik müstahzarlar" emtiasının aynı olduğu, yine "tıbbi ilaç" ile davacının tescilini talep ettiği "tıbbi amaçlı diyetetik maddeler ve tıbbi kullanım için gıdalar, insanlar özellikle küçük çocuklar için gıda takviyeleri, tıbbi kullanım için vitamin ve mineral bazlı tonik içecekler, tıbbi kullanım için besinsel içecekler" mallarının benzer bulunduğu,

çekişmeli başvurunun standart karekterle yazılmış "modilac+şekil" ibaresinden oluşurken, itiraza dayanak markanın "MOTİLAX" ibaresinden oluştuğu, "ŞEKİL" unsurunun davacı işaretinde ikincil yani tali/yardımcı unsur bulunduğu, dolayısıyla dava konusu markalar arasında 556 sayılı KHK 8/1-b maddesi anlamında işaretsel bir benzerliğin bulunmadığı, davacının önceki tarihli 05. sınıftaki "Bebek gıda maddeleri ve bebek besleyicileri" emtiasında tescilli 158632 sayılı ve "MODILAC" ve 05. sınıftaki "bebek bezleri ve bebekler için bebek bezli donlar; emzirme pedleri; kadın doğum pedleri; vitamin ve mineral takviyeli içecekler;

tıbbi amaçlı diyetetik içecekler. Tıbbi amaçlı diyetetik yiyecekler; diyet ve beslenme destek ürünleri; bebekler ve süt-bebekleri için süttozu" emtiasında tescilli 2014/62587 sayılı "MODİLAC" markalarının, taraflar arasında çekişme konusu olmadığı, ayrıca davacının önceki tarihli markalarının tek başına asli unsuru olan "MODILAC" işaretinin dava konusu markada da asli unsur olarak korunduğu,

sonuç olarak davacının reddedilen 05. sınıf mallar içinde yer alan "dietetic substances and food for medical use, food supplements for humans, particularly young children, tonic beverages based on vitamins and minerals for medical use, nutritional beverages for medical use. (diyetetik maddeler ve tıbbi kullanım için gıdalar, insanlar, özellikle küçük çocuklar için gıda takviyeleri, tıbbi kullanım için vitamin ve mineral bazlı tonik içecekler, tıbbi kullanım için besinsel içecekler.)" bakımından müktesep hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile TPMK YİDK'nun 2018-M-2100 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.

Karar, davalı Kurum vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İstinaf Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve tarafların marka olarak kullanmak istedikleri ibarelerin ortalarında bulunan "d" ve "T" harfleri ile sonlarında bulunan "c" ve "X" harfleri nedeniyle 5. sınıf malların tüketici kitlesi nazara alındığında, tarafların markaları arasında ibareler yönünden 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında benzerlik bulunmadığı,

bu durum karşısında mahkemenin davacının işbu dava konusu başvuru için önceki tarihli 2014/62587 tescil numaralı markasına dayalı kazanılmış hakkının bulunduğuna dair gerekçesi, anılan önceki markanın tescil tarihi ile işbu dava konusu başvuru yönünden, hükümsüzlük davası açılması için gereken süre geçmediğinden doğru değilse de, davanın kabulüne dair tesis edilen kararın, sonucu itibariyle doğru olduğu,

davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde, müvekkilinin marka tescil başvurusunun kapsamında bulunup da reddedilen mallardan, sadece 05. sınıf içinde yer alan "dietetic substances and food for medical use, food supplements for humans, particularly young children, tonic beverages based on vitamins and minerals for medical use, nutritional beverages for medical use." malları bakımından davalı Türkpatent YİDK kararının iptali istendiği,

davalı Türkpatent'in 2018-M-2100 sayılı YİDK kararı ile 5. sınıfta yer alan ve yukarıda belirtilen malların dışında, "pharmaceutical preparations" mallarının da başvuru kapsamından çıkarılmasına karar verildiği halde, davacı tarafından bu mallar yönünden YİDK kararının iptali isteminde bulunulmadığı,

mahkemece, davanın kabulüne ve davalı Türkpatent YİDK kararının "dietetic substances and food for medical use, food supplements for humans, particularly young children, tonic beverages based on vitamins and minerals for medical use, nutritional beverages for medical use. (diyetetik maddeler ve tıbbi kullanım için gıdalar, insanlar, özellikle küçük çocuklar için gıda takviyeleri, tıbbi kullanım için vitamin ve mineral bazlı tonik içecekler, tıbbi kullanım için besinsel içecekler.)" malları bakımından iptaline karar verilmesi gerekirken,

"pharmaceutical preparations" mallarını da kapsar şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile İlk Derece Mahkemesi Kararının kaldırılmasına,

davanın kabulü ile davalı Türkpatent YİDK kararının "dietetic substances and food for medical use, food supplements for humans, particularly young children, tonic beverages based on vitamins and minerals for medical use, nutritional beverages for medical use. (diyetetik maddeler ve tıbbi kullanım için gıdalar, insanlar, özellikle küçük çocuklar için gıda takviyeleri, tıbbi kullanım için vitamin ve mineral bazlı tonik içecekler, tıbbi kullanım için besinsel içecekler.)" malları bakımından iptaline karar verilmiştir.

Karar, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davalı tarafça “MOTİLAX” ibareli itiraz gerekçesi markaya istinaden davacının 2017/01994 sayılı “MODİLAC+şekil” ibareli marka başvurusuna yapılan itirazın kısmen reddine dair YİDK kararının iptali ilişkindir.

Dairemizin yerleşik içtihatlarında, ilaç emtiası bakımından etken madde veya tedavisi hedeflenen hastalığa doğrudan atıf yapan işaretler tanımlayıcı nitelikte görülmekte ve bu kapsamda koruma kapsamlarının da düşük düzeyde olduğu kabul edilmektedir. Bu tür işaretler kamu yararı gereğince mülkiyeti kimsenin tekeline bırakılamayacak işaretlerden olup, farklı eklerle düşük düzeyde bile olsa somut ayırt edicilik vasfı kazandırılarak herkes tarafından ilaç markası olarak tescil ettirilmeleri mümkündür.

Öte yandan, 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında benzerlikten söz edilebilmesi için işaretlerin kapsadıkları mal ve hizmetlerin ortalama alıcıları nezdinde iltibas tehlikesine yol açılıp açılmayacağı, markalar arası benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunup bulunmadığının tespitinde mal veya hizmetin hitap ettiği kitle ve bu kitlenin toplumsal düzeyi ve durumu da önem arz etmektedir.

Özellikle ilaç markalarında görüşü dikkate alınması gereken kitle doktor ve eczacılardan oluşan bilinçli kitle olduğu kabul edilmektedir.

Ancak, somut uyuşmazlıkta hükümsüzlüğe konu markanın ilaç niteliği bulunmayan (diyeyetetik maddeler ve tibbi kullanım için gıdalar, insanlar, özellikle küçük çocuklar için gıda takviyeleri, tibbi kullanım için vitamin ve mineral bazlı tonik içecekler, tıbbi kullanım için besinsel içecekler" emtiasını kapsadığı bu ürünlerin alıcılarının daha dikkatli ve seçici kitle olan doktor ve eczacılardan ziyade kapsadıkları mal ve hizmetler bakımından reçetesiz tüketilebilen mallar olduğu,

başvuru konusu "MODİLAC+şekil" ibareli işaret ile redde mesnet "MOTİLAX" ibareli markaların Türkçe’de bilinen bir anlamlarının ve bu sebeple tanımlayıcı niteliklerinin bulunmadığı, herhangi bir etken maddeye veya hastalığa atfın da bulunmadığı, buna karşın okunuşları itibariyle yüksek bir sesçil benzerlik bulunduğu gibi, görsel benzerliklerinin de yüksek olduğu,

aynı mallar üzerinde her iki markayı taşıyan ve aynı rafta satışa sunulan aynı tür mallar üzerinde markaları gören ortalama tüketici kitlesinin her iki ürünü üreten işletmeler arasında idari-ekonomik veya işletmesel bağlantı bulunduğunu düşünmeleri ihtimalinin yüksek olduğu ve buradan hareketle markalar arasında 556 sayılı KHK 8/1-b. bendi uyarınca karıştırılmaya yol açacak ölçüde benzerlik bulunduğunun kabulü gerektiği halde Bölge Adliye Mahkemesince hatalı değerlendirme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı Kurum yararına bozulması gerekmiştir.