Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/3246 K.2022/7623

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 14.09.2017 tarih ve 2015/145 E- 2017/158 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin kısmen kabulüne-kısmen reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 05.02.2021 tarih ve 2018/282 E- 2021/217 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, davacının “ÇİĞKÖFTEM” markası altında 8 ülkede 300'ün üzerinde franchise verdiği şubesi olduğunu, davalının tescilsiz olarak “MYÇİĞKÖFTE” ve “EN DOĞAL ACI” ibarelerini kullanmak sureti ile davacının tescilli “ÇİĞKÖFTEM” ve “EN TATLI ACI” ibareli markalarına tecavüz ettiğinin ve aynı zamanda franchise sözleşmesi hükümlerini ihlal ettiğinin anlaşılması üzerine,

davacının tespit talebinde bulunduğunu, davalının kullanımının haksız rekabet ve marka tecavüzü eylemlerinin rapor ile belgelendiğini, davalı tarafın daha önce davacı ile Franchise sözleşmesi ile çalıştığını,

fakat daha sonradan franchise sözleşmesini feshederek davacının tescilli olan "Çiğköftem ve En Tatlı Acı" ibarelerini içeren markasını “MY ÇİĞKÖFTE” ve “EN DOĞAL ACI” ibareleri ile kullanmak suretiyle marka hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunu ileri sürerek marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve men'i'ne HMK’ nın 107. maddesi gereği belirsiz alacak olarak 556 sayılı KHK’ nın 66/2-b maddesi uyarınca şimdilik 1.000,00 TL maddi, 68. madde uyarınca 10.000,00 TL itibar tazminatı ve manevi tazminata faizi ile birlikte hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili; çiğköfte ibaresinin jenerik isim olması nedeniyle herkesce kullanılabileceğini, kimsenin tekelinde olmadığını, bu nedenle marka tescil edilemeyeceğini, davalının kullanımı davacı markasına yönelik haksız rekabet içeren ve tecavüz içeren bir kullanım olmadığını, dava konusu markalar arasında benzerlik ve iltibasın olmadığını, bu konuda birçok örnek olduğunu, "En Doğal Acı" ibaresinin ise çiğköftenin acı bir yemek olduğunu bu bağlamda çiğköfteden bahsederken veya çiğköfte tanıtımı yaparken acı kelimesinin kullanılmasının bile gereksiz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili; vergi kaydının ... iş ortağı ... olan iş yerinde davacıya ait 2005/10496 ve 2009/45823, tescil nolu "Çiğköftem" ve "en tatlı acı" ibareli markalar ile iltibas teşkil eden "My Çiğköfte" ve " en doğal acı" ibarelerinin markasal olarak kullanıldığını, davalılardan ...' ın 2004 yılına kadar davacının franchise sözleşmesi ile bayisi iken sözleşmenin sona ermesinden sonra davacının tanınmışlığından faydalanarak haksız rekabet teşkil eden eylemi nedeniyle Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesi' nin 2015/1 D.

İş dosyasında tespit yapıldığını, davalıların kullandıkları ibarelerin davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiğini savunarak tecavüzün durdurulmasına, "My Çiğköfte" ve "en doğal acı" ibarelerinin kullanılmasının engellenmesine, her türlü eşya ve emtiadan davalının tabelasından reklamlarından çıkartılmasına, mümkün değilse bu emtiaların imhasına, kararın gazete yoluyla ilanına 1.000,00 TL maddi tazminat, 10.000,00 TL itibar tazminatı, 20.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı ... vekili, davacı markaları ile davalının kullandığı ibarelerin markasal olarak benzer olmadığını, ortalama tüketici tarafından karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, renklerin markaların benzerliği açısından kriter oluşturmayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki franchise sözleşmesi fesih edildiği halde, davalı ...'ın iş yerlerinde ki “MY Çiğköftem” ve “en doğal acı” ibareli kullanımların, kullanılan renk, şekil ve kapsamı dikkate alındığında, davacıya ait çiğköftem ve en tatlı acı ibareleri ile benzer olduğu ve dolayısıyla ortalama tüketici nezdinde aynı işletmeden gelen marka imajı yarattığının anlaşıldığı, söz konusu kullanım başkasına ait işaretin kullanımı kapsamında haksız bir kullanım olup markaya tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, davalı tarafın kullanımının ticari dürüstlüğe uygun olmadığı,

dava tarihi itibariyle davalı tarafın tescilli bir marka müracaatının da bulunmadığı, karşı tarafın elde ettiği kara göre tazminat talebinde bulunulduğu, davalı ...'a ait iş yerinde kullanım süresi, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu, kullanımın tam olarak maddi tazminat karşılığının belirlenememesi dikkate alınarak bilirkişi raporundaki belirlemede makul bir indirim yapılması gerektiği, yine baştan beri hiç franchise sözleşmesine konu olmayan ... ile diğer davalı ...'e ait işletme yönünden markanın kullanım süresi,

bilirkişi hesap raporu üzerinden zararın tam olarak belirlenmemesi dikkate alınarak uygun bir hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği gerekçesiyle asıl dava yönünden davalı ...' a ait iş yerinde My çiğköftem, en doğal acı şeklindeki kullanımlarının davacı markalarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturuğunun tespiti ve men'i'ne My çiğköftem ve en doğal acı ibarelerinin davalı tabelalarından çıkartılmak, tanıtım evrakı ve poşetlere ise el konulmasına,

masrafı davalıdan alınmak suretiyle imhasına ve böylece tecavüzün ref'ine maddi tazminat talebinin ıslah edilen değer ile birlikte kısmen kabul, kısmen reddi ile 3.500,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faiz ile birlekte 12.000,00 TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davlı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, yerinde olmayan itibar tazminat talebinin reddine, hükmün kesinleştikten sonra masrafı davalıdan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına;

birleşen dava yönünden davalıların birlikte işlettikleri iş yerinde My çiğköftem ve en doğal acı ibareli kullanımların davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, My çiğköftem ve en doğal acı ibarelerinin iş yerlerindeki tabelalardan çıkarılmak veya silinmek suretiyle tanıtım evrakı ve poşetlere el konulmasına, masrafı davalılardan alınmak suretiyle imhasına ve böylece tecavüzün ref'ine 15.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faiz ile 12.000,00 TL manevi tazminatın ise dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı ...den tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

itibar tazminat talebi yerinde olmadığından reddine, hükmün kesinleştikten sonra masrafı davalılardan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanın karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; davacı marka tescillerinde kullanılan yazı fontu ve kırmızı-turuncu renk tonlarının aynısının davalı tarafça beyaz zemin üzerinde tabelada, poşetler üzerinde, kaşık çatal ambalajı ve ürün ambalajı üzerinde kullanıldığı, davacı ÇİĞKÖFTEM markası ile,

davalı markasında İngilizce "benim" anlamına gelen ve halk arasında anlamı bilinen "My" ibaresinin ÇİĞKÖFTE ibaresinin başına getirilerek davacı markası ile aynı anlamda "MYÇİĞKÖFTE" ibaresi ile bu ibarenin altında "EN DOĞAL ACI" ibaresinin kullanımının davacının tescilli markaları ile tüketici nezdinde iltibas yaratacağı, asıl dava yönünden reddedilen maddi tazminat miktarının 1.477,00 TL olduğu ve karar tarihinde HMK 341/2 maddesi gereğince 3.100.-TL kesinlik sınırının altında kaldığından davacı vekilinin asıl davada maddi tazminata yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesi gerektiği,

davalı ...'ın tek başına sahibi bulunduğu iş yeri yönünden 05/06/2015 (franchise sözleşmesinin feshi)-10/07/2015 (dava tarihi) tarihleri arasında elde ettiği gelirin hesaplanmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, davalının belirtilen tarihlerde hep zarar gösterdiği, bilirkişi ek raporunda bu durumun sebebinin KDV ödememek için satışların eksik gösterilmesi ve stok çalışılması şeklinde açıklandığı, birleşen dava yönünden ise, davalıların ortak oldukları işyeri yönünden bilirkişi raporunda gerekli tarihler arası için hesaplama yapılmamışsa da; oranlama yöntemiyle dairece, hesaplandığı,

davalı tarafın kayıtlarının asıl dava ve birleşen davada gerçeği yansıtmadığı anlaşılıyorsa da; asıl davada hükmedilen 3.500.-TL maddi tazminatın TBK 50. madde gereğince hakkaniyete uygun olduğu, ancak birleşen davada hükmedilen 15.000.-TL maddi tazminatın 97 günlük ihlal süresi göz önüne alındığında yüksek olduğu,

yukarıda tespiti yapılan miktarın BK 50. madde gereğince hakkaniyete göre tazminat taktirinde esas alınabileceği, asıl davada ve birleşen davada hükmedilen ayrı ayrı 12.000.-TL manevi tazminatın yüksek olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 14/09/2017 tarihli 2015/145 Esas - 2017/158 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

asıl dava yönünden davalı ...'a ait iş yerinde davacı tarafa ait "çiğköftem", "en tatlı acı" ibareli markaya yönelik benzer şekilde "My çiğköftem", "en doğal acı" şeklindeki kullanımın markaya yönelik tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ve men'i'ne davalı tarafın "My çiğköftem","en doğal acı" ibarelerinin tabeladan çıkartılmak suretiyle, poşet, tanıtım evrakı şeklinde kullanımının engellenmesine, tanıtım evrakı ve poşetlere el konulmasına,

masrafı davalıdan alınmak suretiyle karar kesinleştiğinde imhasına ve böylece tecüvüzün ref'ine, maddi tazminat talebinin ıslah edilen değer ile birlikte kısmen kabul, kısmen reddi ile 3.500,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faiz ve davalı taraftan tahsiline davacı tarafa ödenmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

yerinde olmayan itibar tazminat talebinin reddine, hüküm kesinleştikten sonra masrafı davalıdan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına, birleşen dava yönünden davalıların birlikte işlettikleri iş yerinde, davacı tarafa ait "Çiğköftem","en tatlı acı" ibareli markaya yönelik davalı tarafın "My çiğköftem" "en doğal acı" ibareli kullanımların marka hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabet olduğunun tespitine, davalı tarafların "My çiğköftem" "en doğal acı" ibarelerinin iş yerlerindeki tabelalardan çıkarılmak ve silinmek suretiyle, poşet tanıtım evrakı şeklinde kullanımlarının engellenmesine,

tanıtım evrakı ve poşetlere el konulmasına, masrafı davalılardan alınmak suretiyle karar kesinleştiğinde imhasına, ve böylece tecavüzün ref'ine 6.850,00 TL maddi, tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faiz ile her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

itibar tazminat talebinin yerinde olmadığından reddine, hüküm kesinleştikten sonra masrafı davalılardan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.