Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5147 K.2021/6003

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 04.12.2019 tarih ve 2016/550 E- 2019/1200 K. sayılı kararın asıl davada davalı Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine,

istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nce verilen 22.04.2021 tarih ve 2020/1673 E- 2021/626 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi asıl davada davalı Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl ve birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin işlettiği serada 16 ve 17.01.2016 tarihinde yoğun yağış ve sel sebebiyle domates ürünlerinde büyük miktarda hasar oluştuğunu, davalılardan Tarsim’in eksperlerince ödenecek tutarın sadece teknik donanıma ilişkin ve 30.271.- TL olarak belirlendiğini, ancak 4671238 sayılı Poliçenin 1. sayfasında sigortanın 28.01.2015 tarihinde başlayıp 28.01.2016 tarihinde biteceğinin belirtildiğini, poliçenin genel teamüllere göre okunamayacak ve incelenemeyecek durumdaki 5. sayfasında hasat teminatı bitiş tarihinin 15.07.2015 olarak gösterildiğine hasardan sonra muttali olunduğunu,

bu hususta bir bilgilendirme yapılmadığını, aydınlatma yükümünün yerine getirilmediğini, genel olarak poliçelerin bir yıllık süre ile düzenlendiğini ileri sürerek asıl davada HMK’nın 107. maddesi uyarınca şimdilik 100.000.- TL’nin, birleşen davada HMK’nın 107. maddesi uyarınca şimdilik 1.000.- TL’nin hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 04.02.2019 tarihli dilekçesi ile talep tutarını 711.000.- TL’ye çıkararak bu tutarın hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı Tarım Sigortaları Havuz İşl. A.Ş.’den tahsilini istemiştir.

Asıl davada davalı İzber Sigorta ve Aracılık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, sigorta poliçesinin tarafı olmayan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Asıl davada davalı Tarım Sigortaları Havuz İşl.

A.Ş. vekili, poliçe tanziminde domates ürünü mevcutsa da poliçe vadesi içinde ancak hasar tarihinden önce hasat edildiğini, 4671238 sayılı poliçe tanziminde otomatik olarak alınan ve sigortalının beyanlarına göre oluşturulan örtü altı kayıt çizelgesine göre hasat bitiş tarihinin 29.06.2015 olduğunu, ardından seraya yeni ürün ekildiğini, yeni ürünün poliçeye dahil edilmediğini, zeyil düzenlenmediğini, hasara konu ürünün teminat kapsamında kalmadığını, davacının 22 dönümlük serasını 33 dönüme çıkardığını, bu sera için 5996062 sayılı 28.01.2016 ila 28.01.2017 tarihlerini kapsayan yeni bir poliçe düzenlendiğini,

davaya konu hasarın ise 17.01.2016 tarihinde doğduğunu, yeni poliçenin henüz hayata geçmediğini, Genel Şartların 7. maddesine göre seralarda teminatın fide/ fidanların dikimi ile başlayıp hasadın bitmesiyle sonlanacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili, tahsil ettiği primi Havuza devreden müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Örtü Altı Kayıt Belgelerinden, ürün dikiminin 2015/22 dekar ve 2016/33 dekar alanlarda gerçekleştirileceği, davalı Tarsim’in bu ilk belge dayanak düzenlediği poliçede ve poliçe üzerine dercettiği gibi ürün teminatını 15.07.2015 hasat bitiş tarihi esas olmak üzere sigorta himayesi sağladığı, nitekim davacı sigortacı tarafından 2015 döneminde 22 dekardan ürün hasar edilmiş olmakla Tarım Sigortaları Havuzu İşletmesinin "Devlet Destekli Sera Sigorta Genel Şartları A.7" hükmünde sorumluluğunun sonlandığı,

ancak sigortalının bu hasattan sonra ve alanı da genişletmek sureti ile yine 2015 döneminde 33 dekarlık alanda ürün dikimi gerçekleştirdiği, bir kısım ürünün hasat edildiği, arazide kalan henüz hasat edilmeyen ürünlerin tümünün 17.01.2016 tarihinde riziko adresinde meydana gelen "Sel ve Su Baskını" sonucu hasarlandığı, davalı Tarsim’in de poliçe vadesi içinde kalan teknik donanım hasarlarını (muafiyet ve müşterek sigorta oranları kapsamında) davacıya bir kısım ödemede bulunduğu,

davalı Tarsim’e yan yükümlülük olarak verilen ve ilgili yasal düzenlemelerdeki hükümler ile Hazine Müsteşarlığı'nın tebliğ ve duyurularına göre, sigortalısını sözleşmenin kurulması sırasında sigortanın kapsamı ve şartları hakkında aydınlattığı, bilgilendirdiğine dair ıslak imzalı veya sesli ya da görüntülü herhangi bir belge sunmadığından Tarım Sigortaları Usul Yönetmeliği'nin 6. vd. maddelerindeki hükümlere göre edimini yerine getirdiğini ispatlayamadığı,

dolayısıyla yasal yükümlülüğünü ihlal ettiği, diğer taraftan gerek ikinci poliçede peşinat priminin yatırıldığı 12.01.2016 tarihinde yani 17.01.2016 hasar tarihinden önce ürün dikim alanı 33 dekar olarak kayıtlandırıldıktan sonra ve gerekse hasarın reddi sonrasında yine 2. Poliçe için 05.04.2016 tarihli 1 nolu, 26.08.2018 tarihli 2 nolu zeyilnameler de ürün bedelleri ve dekarlar ayrı ayrı belirtilmiş olmasına göre davacının 17.01.2016 hasarın meydana geldiği tarihte düzenlenen ilk poliçe ile sigorta teminatı altında olduğu,

dolayısıyla ön görülen hasar bitiş 15.07.2015 tarihinden sonra dikilen alanlar için de mevcut poliçesindeki teminatın hükmünün devam ettiği inancında olduğunun kabul edildiği, davalı acente tarafından dosyaya sunulan elektronik ileti yazışmasına göre, sigortalının sigorta teminatı altında olduğu inancına ilişkin kanaati desteklediği,

bu durumda davalı Tarsim’in, sigortalısının SSBİY’nin 7. maddesi hükmü gereğince poliçe limiti ile sınırlı olarak ortaya çıkan ürün zararını karşılamakla yükümlü olması gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle asıl davada, davanın davalı Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. yönünden kabulüne, 711.000.- TL sigorta tazminat bedelinin 26.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, asıl davanın davalı İzber Sigorta Aracılık Hizmetleri San. ve Tic.

Ltd. Şti. yönünden reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Asıl davada davalı Tarım Sigortaları Havuz İşl. A.Ş. vekili, istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Kararı, asıl davada davalı Tarım Sigortaları Havuz İşl. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına, her ne kadar TTK’nın 1423/2. maddesi ve Dairemizin emsal uygulamaları uyarınca aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olacaksa da, davacının hem 28.01.2015- 28.01.2016 tarihlerini kapsayan 4671238 sayılı,

hem de 28.01.2016- 28.01.2017 tarihleri arasını kapsayan 5996062 sayılı poliçelere dayanıp yeterli aydınlatmanın yapılmadığını ve hasarın poliçe teminatları kapsamında kaldığının kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmesine, 5996062 sayılı poliçenin 12.01.2016 tarihinde düzenlenmesine, dava konusu hasarın ondört günlük itiraz süresi içinde kalan 17.01.2016 tarihinde meydana gelmesine,

yine itiraz süresi içinde hasar ihbarında bulunulmuş olmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.