Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5746 K.2023/430

Taraflar arasındaki telif haklarına tecavüzün tespiti, men'i ve maddi-manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ile 16.04.2015 tarihli telif sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşmenin yayım hakkı ÖSYM'ye ait olan, 2012-2013 yılları KPSS (eğitim bilimleri), 2012-2013 yılları dikey geçiş sınavı (DGS), 2012 (ilkbahar-sonbahar) ve 2013 (ilkbahar) yılları akademik personel ve lisansüstü eğitimi giriş sınavı (ALES) sorularına ilişkin olduğunu, ancak 2013 (sonbahar) yılları akademik personel ve lisansüstü eğitimi giriş sınavı (ALES) sorularına ilişkin herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını, bu nedenle davalının,

mali hakları davacıya ait olan bu soruları izinsiz ve sözleşmeye aykırı olarak kitaplar haline getirerek kazanç elde ettiğini, böylece 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) uyarınca müvekkilinin haklarınının davalı tarafça ihlal edildiğini ileri sürerek aynı Kanun'un 70 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 100,00 TL maddi tazminat ve 70 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları gereğince temin edilen kârın iadesine,

ancak kârın telif sözleşmesi tutarının üç katından az olması hâlinde farazi sözleşme yapılması durumunda talep edilecek rayiç bedelin üç katının davalıdan tahsiline karar verilmesini terditli olarak talep etmiş, 16.05.2018 tarihli dilekçesi ile telif tazminat miktarını toplamda 132.660,00 TL'ye yükseltmiş ve eksik harcı ikmal etmiş olup 21.05.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini toplamda 219.668,10 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde belirttiği tüm yıllar ve tüm sınavlara ilişkin taraflar arasında imzalanmış telif sözleşmeleri ve telif ödeme belgeleri bulunduğunu, bu bağlamda 28.12.2011, 28.12.2011 ve 16.04.2015 tarihlerinde ÖSYM Başkanlığı ile müvekkili şirket arasında imzalanan telif sözleşmeleri örnekleri olduğunu, bu sözleşmeler uyarınca ÖSYM Başkanlığına dekontlar ile ödemelerin yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşme içeriğinde yer almayan 2013 yılı sonbahar ALES sınav soruları ile ilgili davalı yayınevinin, davacıdan izin ve yetki almadan 2014 yılında bu sınav sorularını bastığı, davacının 5846 sayılı Kanun'dan kaynaklanan haklarına tecavüz ettiği, bu nedenle anılan Kanun'un 68 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca telif tazminatı olarak 7.260,00 TL'ye hükmedilmesinin gerektiği, davacı tarafça sözleşmeden 2 gün sonra Ankara 1. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesine şikayetten vazgeçtiklerine dair dilekçe verildiği,

bu dilekçeyle davacı tarafın sözleşme yapılmadan önce davalının sözleşme konusu yapılan sorularla ilgili yaptığı basımından dolayı sahip olduğu telif haklarını da devrettiği kanaatine ulaşıldığı, bu nedenle sözleşmede yer alan sorularla ilgili telif tazminatına hükmedilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 2013 yılı sonbahar akademik personel ve lisansüstü eğitim giriş sınavında (ALES) çıkan sorular nedeni ile davacıya ait esere davalı tarafından yapılan tecavüzün men'ine,

5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 7.260,00 TL'nin 01.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ile 16.04.2015 tarihinde sözleşme imzalandığını, iş bu davadaki talebin sözleşme ve öncesine ait olduğunu, davalının dava konusu soruları kullandığını, müvekkilinin talebine ilişkin yasal hükümleri yazarak sözleşmesi olmadan telif haklarına aykırı sınav sorularını kitap haline getirerek yayımlayan davalı şirketin, maddi tazminat ödemek zorunda olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesinin kısmen ret kararının kaldırılmasını, davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasında 16.04.2015 tarihli sözleşmenin imzalandığı, bu sözleşmede, dava konusu edilen 2012-2013 yılı KPSS, 2012-2013 yılı DGS, 2012 yılı ALES ve 2013 yılı ALES (ilkbahar) sınav sorularının kamuya arz edilmesi konusunda davalı tarafa yetki verildiği,

taraflar arasında imzalanan 16.04.2015 tarihli sözleşmede kararlaştırılan 80.300,00 TL'nin davalı tarafından davacı ÖSYM’ye ödendiği, davalı tarafça davacıya ödenen telif bedelinin 5 yıllık olduğu, buna rağmen sözleşmenin geçerlilik süresi olarak sözleşme imza tarihinden başlayarak 31.12.2018 tarihine kadar geçerli olduğunun belirtildiği,

davacı tarafça sözleşmeden 2 gün sonra Ankara 1. Fikrî ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesine şikayetten vazgeçildiğine ilişkin dilekçe verilmesi hususu ile önceki sözleşmelerin 5 yıl, bu sözleşmenin 5 yıldan az süreyi kapsar şekilde düzenlenmesinin, dava konusu yayımları da kapsamına almak için yapıldığı kanaatini oluşturduğu, bu nedenle sözleşmede yer alan sorularla ilgili telif tazminatına hükmedilmemesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf sebeplerini tekrar ederek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2013 (sonbahar) yılı akademik personel ve lisansüstü eğitimi giriş sınavı (ALES) sorularına ilişkin taraflar arasında telif sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, 2012-2013 yılı KPSS, 2012-2013 yılı DGS, 2012 yılı ALES ve 2013 yılı ilkbahar ALES sınav sorularına ilişkin davacının 5846 sayılı Kanun kapsamındaki haklarının ihlal edilip edilmediği, davacının ne kadar tazminat alacağının bulunduğu noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5846 sayılı Kanun'un 68 ve 70 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,