Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5783 K.2023/711

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin tanınmış PINAR markasının yanısıra 29 uncu sınıfta tescilli 2011/36868, 2011/36869 ve 2013/61946 sayılı “PINAR AÇ BİTİR”, 2013/02481 sayılı “AÇ BİTİR KOKTEYL”, 2009/38523, 2010/10560, 2010/10555, 2011/36868, 2013/106321, 2014/74107, 2015/31335 ve 2016/09106 sayılı “AÇ BİTİR” ibareli markaların sahibi olduğunu, bu markalarla “tek kullanımlık ürün” anlayışının vurgulanmaya çalışıldığını, davalının 07.03.2016 tarihli 2016/20289 sayılı “MARET AÇ PİŞİR + şekil” ibareli marka başvurusuna itirazlarının Markalar Dairesince ve takiben YİDK tarafından reddedildiğini,

YİDK’nın 11.07.2014 tarih ve 2014-M-11089 sayılı kararında AÇ BİTİR ibaresinin 2009-2013 yılları arasında kullanım, reklam ve tanıtımla ayırtedici hale geldiğinin kabul edildiğini, PINAR AÇ BİTİR ve MARET AÇ PİŞİR markalarının ayıredilemeyecek derecede benzer olduğunu, aynı emtia için tescilinin istendiğini, davalı şirket markasının davacı markasının tanınmışlığından haksız menfaat temin edeceğini, pek çok marka seçme olasılığına sahip davalının başvurusunun kötü niyete dayandığını, “İNAN AL BİTİR” ibareli başvuruya ilişkin Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/50 E.,

2016/523 K. sayılı kararında “başvurunun davacının AÇ BİTİR markasını hatırlatabileceği, seri marka algısına kapılabileceği” gerekçeleriyle 29 uncu sınıfa konu emtia bakımından hükümsüzlük kararı verildiğini, yine “AL BİTİR” ibareli marka başvurusuna ilişkin olarak Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/330 E. sayılı iptal ve hükümsüzlük dosyasına sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda taraf markalarının karıştırılabilecekleri hükmüne varıldığını ileri sürerek YİDK kararının iptali ile tescil edilmiş olması halinde 2016/20289 sayılı “MARET AÇ PİŞİR+şekil” ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının "şekil+maret AÇ PİŞİR" ibareli marka başvurusu ile davacının "AÇ BİTİR", "PINAR AÇ BİTİR" ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı,

işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mal/hizmetler için ayırdığı satın alma/yararlanma süresi içinde davalının "şekil+maret AÇ PİŞİR" ibareli başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacıya ait "AÇ BİTİR", "PINAR AÇ BİTİR" ibareli tescilli markasından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği,

taraf marka işaretleri benzemediğinden 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca iltibas bulunmadığı, davacı tarafın önceye dayalı kullanım hak iddiası kanıtlanmadığından 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki koşulların oluşmadığı,

556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında tanınmışlık iddiası açısından ise taraf marka işaretleri benzemediği gibi davalının marka başvurusunda davacı tarafın tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceğinin kanıtlanmadığı, başvuru ibaresi üzerinde davacı tarafın sınai ve fikri mülkiyet hak iddiası da kanıtlanmadığından 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki koşulların oluşmadığı, başvuru ibaresinin davalı tarafça kötü niyetli yapıldığının da kanıtlanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna ilişkin itirazların değerlendirilmediğini, müvekkillerinin “aç bitir” ibaresini uzun yıllardır kullandığını, ilgili ibarenin ayırt edici unsur haline gelmesininin sağlandığını, ürünün tek kullanımlık olarak üretilmesinin, aynı zamanda müvekkili şirketlerin bir üretim ve pazarlama stratejisi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili şirketlerin seri marka oluşturma çabası ve uzun yıllardır bu gaye ile marka oluşturması ve işbu markaların tüketici tarafından tercih edilmesi gibi nedenlerle,

tüketicinin müvekkili şirketlere ait olduğunu düşünebileceği dava konusu markayı tercih etmesi durumunda, davalı şirketin haksız yarar sağlayacağını, dava dışı bir şirket tarafından tescil talebinde bulunulan "inan al bitir" markasına ilişkin olarak verilen kararlarda, müvekkillerinin markaları ile dava konusu "inan al bitir" markasının benzer olduğu ve iltibas tehlikesinin söz konusu olduğunun açıkça ortaya konulduğunu, tescil başvurusu kapsamındaki mal ve hizmetlerin müvekkillerinin tanınmış markalarının tescilli olduğu sınıflara dahil mal ve hizmetler ile ilişkinlendirilebilme veya bağlantılandırma olasılığının bulunduğunu,

Kurum kararlarının çelişkili olduğunu, marka başvurusunun kötü niyetli olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin gerekçesinin hukuka ve yasalara uygun bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,