Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5896 K.2023/533

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili banka ile davalı şirket arasında genel kredi sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşme uyarınca davalıya kredi kullandırıldığını ve lehine teminat mektubu verildiğini, sözleşmeden kaynaklanan borcun ödenmemesi üzerine Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün 2017/5076 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borca itirazı ile takibin durdurulduğunu, itirazın haksız olduğu ileri sürülerek itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiş; davacı vekilinin 08.03.2019 tarihli duruşmada; dava dilekçesinde harca esas değer daha düşük gösterilmekle birlikte taleplerinin ödeme emrine yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğunu beyan ederek, dava değerini 971.190,20.TL olarak düzeltmişir.

II. CEVAP

Davalı vekili, banka tarafından davalı lehine düzenlenen ve vergi dairesine verilen teminat mektuplarının iadesi için açılan davada Vergi Mahkemesi tarafından teminat mektuplarının davalı şirkete iadesine karar verildiğini, bankanın teminat mektuplarının geri alınması için üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; banka ile davalı şirket arasında 07.06.2012 tarihli 1.000.000.TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme uyarınca banka tarafından davalıya ticari kredi kartı tahsis edildiği ve teminat mektupları düzenlendiği, davacı bankanın borcun ödenmemesi üzerine 11.11.2015 tarihinde hesabı katettiği, Noter aracılığıyla borçlu şirkete gönderilen ihtarnamenin 16.11.2015 tarihinde tebliğ edildiği, verilen 24 saatlik süreye göre borçlu şirketin 18.11.2015 tarihinde temerrüte düştüğü, Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama da; bankanın takip tarihinde.

14.995,17.TL asıl alacak, 1.071,35.TL kar payı mahrumiyeti, 4.253,96.TL teminat mektubu komisyonu alacağının bulunduğu, takip talebinde yer alan masraf alacağı ile ilgili belge sunulmadığı, davacı tarafın takip talebinde; iade edilmeyen teminat mektupları için 950.869,72.TL’nin depo edilmesi isteminde bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 11.6.1 maddesinde her türlü garanti taahhütleri için bankaya depo hakkının tanındığı, banka tarafından sunulan süresiz ve kati teminat mektubu fotokopilerine göre banka tarafından davalı şirket lehine üçüncü kişi ve kurumlara toplam 961.553,72.TL tutarında 31 adet teminat mektubu verildiği,

teminat mektuplarının iade yükümlüğünün davalıya ait olduğu, davalı tarafın bu yönde savunma ve delili bulunmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün 2017/5076 sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 14.995,17.TL asıl alacak, 1.071,35.TL kar payı mahrumiyeti ve 4.253,96.TL teminat mektubu komisyonu alacağı için devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 30.24 oranında kar payı/gecikme tazminatı uygulanmasına, 4.064,09.TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın depo isteminin kabulü ile,

950.869,72.TL'nin davalıdan alınarak davacı banka nezdinde davalı adına açılacak vadesiz bir hesaba yatırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1- Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; teminat mektuplarının vergi mahkemesi, vergi idaresi ve gümrük müdürlüğünden sorulsa idi, teminat mektuplarına ilgili gümrük müdürlüğü ve vergi idaresince zorla alı konulduğunun görüleceğini, vergi mahkemesinde davanın kazanılmasına rağmen ilgili kurumca iade edilmediğini, iade edilmemesinde davalının kusurunun bulunmadığını istinaf sebepleri olarak belirtmiş, usul ve kanuna aykırı bulduğu ilk derece mahkemesi kararının kaldırılıp davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davacı vekili katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 333,35.TL'nin masrafa ilişkin dekontunun sunulduğunu, buna rağmen talebin red edildiğini istinaf sebepleri olarak belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1-Davacı vekilinin katılma yoluyla yaptığı istinaf başvurusu yönünden;

Davacı vekili, 333,35.TL'nin masrafa ilişkin dekontunun sunulduğunu, buna rağmen talebin red edildiğini ileri sürmüş ise de, dava dilekçesi ekinde ve tüm yargılama safhasında masrafa ilişkin dekont sunulmadığı, 6100 sayılı HMK'nın 357/1. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen delillerin istinaf aşamasında ileri sürülemeyeceği ve masraf yönünden davanın reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararının usul, yasa ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin katılma yoluyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

2- Davalı vekilinin istinaf başvurusu yönünden;

Davacı banka ile davalı arasında düzenlenen "Genel Kredi Sözleşmesi"nin 11.6.1 maddesinde her türlü garanti taahhütleri için bankaya depo hakkının tanındığı, davacı banka tarafından bu sözleşmeye dayanarak, teminat mektup bedellerinin depo edilmesini talep edebileceği, vergi mahkemelerince dava dışı idare tarafından davalıya verilen idari yaptırım kararlarının kaldırılmasının sonuca etkili olmadığı,

zira davaya konu teminat mektuplarının kesin ve süresiz olup, muhatap tarafından talep edilmesi halinde garanti veren bankaca ödeme yapılması gerektiği, bu yönüyle davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi kararının usul, yasa ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu gerekçesi ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu teminat mektuplarının ilgili gümrük müdürlüğü ve vergi idaresince zorla alıkonulduğu, bir başka deyişle müvekkilinin davacı bankadan almış olduğu teminat mektuplarının vergi mahkemesinde davanın kazanılmasına rağmen ilgili kurumca iade edilmediğinden yani gasp edildiğinden dolayı iade edilemediği, dolayısıyla müvekkilinin bu durumnedeniyle herhangi bir kusurunun bulunmadığı, aksine mağdur durumda olduğunu belirterek, bölge adliye mahkemesi kararının bozularak kaldırılmasını temyizen talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemidir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve sair ilgili mevzuat.

3. Değerlendirme a. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

b. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1’nci maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,