Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6154 K.2023/873

Taraflar arasındaki riskli müşteri ve sahtecilik şerhlerinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin uzun yıllardır turizm sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı banka ile üye iş yeri ve sanal pos sözleşmesi imzalandığını, işi geliştirmek için ortaklıklar kurulmak istendiğini, bir takım kişilerle görüşmeler yapıldığını, yeni ortakların hesap giriş çıkışlarını ve satışlarını denetlemek amacı ile yetki tanınmasını talep ettiklerini, bunun üzerine davalı bankaya sadece görüntüleme yetkisini haiz sanal pos talep ettiğini bildirir mail gönderildiğini, mailde bunun açıkça bildirildiğini, teyit amaçlı ayrı bir mail daha gönderildiğini,

ancak bankanın müvekkilinin talimatına aykırı olarak işlem yapma yetkisi tanımladığını, hesaptan üçüncü kişiler tarafından önce küçük küçük, sonra büyük miktarda para çekildiğini, bu durumu fark eder etmez banka ile görüşüldüğünü, 148.000,00 TL zarar oluştuğunu, savcılığa şikayette bulunulduğunu, evrakın halen derdest olduğunu, saygınlık ve itibarın korunması için çekilen paranın sahiplerine iade edildiğini, müvekkilinin ticari hayatına devam etmek istediğinde hiçbir bankanın kendisi ile çalışmadığını, bunun sebebinin davalının koyduğu riskli müşteri ve sahtecilik şerhi olduğunu, bu konuda davalının herhangi bir bildirim dahi yapmadığını,

şerhlerin haksız olduğunu, davalı banka tarafından yapılan haksız işlemlerin çalışma hürriyetine, masumiyet karinesine ve hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırı olduğunu ileri sürerek müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak konulan riskli müşteri ve sahtecilik şerhlerinin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ...'in aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacı şirket yetkilisi tarafından sanal pos için bizzat başvuru yapıldığını, müvekkili banka tarafından davacının talimatına aykırı işlem yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmadığını, e-posta çıktısının sadece yazılı delil başlangıcı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin, dava dışı şirket ve şahıslar ile arasında imzalanan hukuki ilişki çerçevesinde davacı şirketin kendi ekran portalında yazılımcıları ve teknik ekibi tarafından 3D güvenlikli çalışan sanal ödeme ekranı kullandığı, bu ekranda yapılan işlemlerin dava dışı hukuki ilişki içerisinde bulunduğu kişilerce görülebilmesinin istenildiği, bu çerçevede davacının davalı bankadan kullanıcıya sadece görüntüleme yetkisi verilmesini talep etmesine karşın davalı bankanın davacıya sanal POS işlem yapma yetkisi verdiği,

bu çerçevede davacı taraf dışındaki ikinci kullanıcıya ekran görüntüleme yetkisi yerine, işlem yapma yetkisi tanınmış olduğu, birinci işlem şifresinin sanal POS cihazı için davacı şirket yetkilisi ...'e 3D secure olarak POS işlemleri yapmak üzere verildiği, ikinci kullanıcı şifresinin de davalı bankaca davacı şirket yetkilisi ...'in bizzat kendisine tanımlanmış olduğu,

davacı ...'in kendi beyanına ve savcılık soruşturması kapsamına göre bu şifreyi üçüncü bir kişi veya kişilerle paylaştığı, 20.07.2014 - 28.07.2014 tarihleri arasında sanal POS ile yapılan işlemlerin, davacının davalı banka nezdindeki POS hesaplarına intikal ettiği, davacının bu işlemlerle ilgili olarak davalı bankaya itirazda bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, sonrasında bu işlemlere kart hamillerinin itirazları üzerine chargeback (ters işlemi) konu olduğu,

taraflar arasındaki üye işyeri sözleşmesinin, satış işlemi tamamlanmadan önce ve satış belgesi düzenlenirken dikkat edilecek hususlar başlıklı 4 üncü maddesinde, üye işyeri satış belgesi düzenlenmesi ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda her türlü sorumluluğun kendisine ait olacağı, üye işyeri sözleşmesine ek sanal POS sözleşmesinin (internet aracılığı ile yapılacak alışverişler için) 6 ncı maddesinin son fıkrasında, istihdam ettiği şahısların veya iş verdiği taşeron firmaların doğrudan veya dolaylı olarak her türlü işlem ve eylemlerinden, kasıt ve ihmalleri ile özellikle sahtecilik,

emniyeti suistimal ve dolandırıcılık fiillerinden sorumlu olduğunun davacı tarafça kabul edilmiş olduğu, bu çerçevede davacı tarafın kendisi adına tanımlanan sanal POS işlem yapma şifresini üçüncü şahıslara vermekle tam kusurlu olduğu, bu yöndeki bankacı bilirkişilerin inceleme ve tespitlerinin somut olaya uygun düştüğü gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki hususları belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket yetkilisi ... tarafından davalı bankaya gönderilen 11.06.2014 tarihli ilk elektronik posta iletisinde, ikinci bir kullanıcıya verilmek üzere sadece görüntüleme yetkisi taşıyan sanal pos ek kullanıcı adı ve şifresi belirlenmesinin istenmiş olduğu ve davalı bankanın ilgili birimi tarafından gönderilen aynı tarih ve 5:04 zamanlı ileti ile aynen kullanıcının sadece görüntüleme yetkisi verilmiştir.

Posnet şifreniz 12345 olarak verildi cevabının verildiği, dolayısıyla davalı banka tarafından sadece görüntüleme yetkisi içeren şifre verildiğinin açıkça bildirilmiş olduğu, yine davacı, yeni kullanıcı adını sadece görüntüleme yetkisi amacı ile aldığını teyit amacı ile aynı gün ikinci bir elektronik posta göndermiş olup davalı bankanın ilgili birimi tarafından davacıya kullanıcı adı ve şifresinin gönderildiği, bu durumda davalı bankanın, davacının talimatına aykırı işlem yaptığı ve kusurlu olması nedeni ile davacı şirket hakkında koyduğu şerhin usulsüz olduğu,

ayrıca üye işyeri sözleşmesi ve sanal pos sözleşmesinin davalı banka ile davacı şirket arasında imzalandığı, davacı ...'in sözleşmelerin tarafı olmadığından bu davacı hakkındaki davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle yeniden esas hakkında karar verilmesine, davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davacı şirket tarafından açılan davanın kabulü ile davalı banka tarafından Bankalar Arası Kart Merkezi'ndeki ortak alana konulduğu bildirilen şerhin kaldırılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1.Davacı ile ilgili tüm yazışmaların ibraz edildiğini, müvekkili bankanın davacının talimatı ile hareket ettiğini, 11.06.2014 tarihli e-postada da görüldüğü üzere, müvekkili bankanın davacının talimatı doğrultusunda hareket ettiğini ve kullanıcıya sadece görüntüleme yetkisi verildiğini teyit ettiğini, tacir olan davacı tarafından bu hususun aksinin, senet niteliğindeki belgelerle ispat zorunluluğu bulunduğunu, kaldı ki müvekkili bankanın sebepsiz yere davacının talimatı dışında hareket ederek işlem yapması mümkün olmadığı gibi bu hususun hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu,

2.Davacının istihdam ettiği şahısların veya iş verdiği taşeron firmaların doğrudan veya dolaylı her türlü işlem ve eylemi, kasıt, ihmal, sahtecilik, dolandırıcılık, emniyeti suiistimal gibi her türlü fiilinden sorumlu olacağını, sanal pos yetkilerinin suiistimal edilerek kart hamillerinin bilgisi dışında işlemler yapılmasının sözleşmenin feshinde haklı sebep oluşturacağını ve bu hususun müvekkili banka tarafından Bankalar Arası Kredi Kartı Merkezi'ne bildirilmesinin taraflar arasında akdedilen üye iş yeri sözleşmesine uygun olduğunu, dolayısıyla davacının basiretli tacir gibi hareket ederek taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre sorumlu olması gerektiğini belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı şirketin sahtecilik yaptığına dair davalı banka tarafından konulan riskli müşteri ve sahtecilik şerhlerinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,