Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6330 K.2023/875

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin abiye elbise tasarımlarını 2015/00809 tescil numarası ile tescil ettirdiğini, tasarımlarının haklı bir üne kavuştuğunu, tasarımları ile hem üretim hem de pazarlama faaliyetlerine devam ettiğini, davalının müvekkilinin 2015/00809 numarası ile tescilli 10 ve 25 numaralı tasarımlarını haksız olarak kullandığını, bu durumun Mahkemenin 2015/51 Değişik İş sayılı kararı ile tespit edildiğini, müvekkili şirketin tescilli tasarımları yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olup müvekkilinin izni olmaksızın başka bir şahsın bu tasarımları kullanmasının mümkün olmadığını,

davalının müvekkilinin tescilli tasarımlarının ayırt edilemeyecek şekilde benzerlerini üretmesi ve satması yoluyla iltibas yaratarak haksız kazanç sağladığını, haksız rekabet sonucunu doğurduğunu ileri sürerek davalının müvekkili şirkete ait tescilli tasarımlarına tecavüzün önlenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 150 nci maddesi uyarınca hesaplanacak 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 10.000,00 TL manevi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 9.905,34 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

30.07.2015 tarihinde iş yerinde yapılan tespit üzerine düzenlenen bilirkişi raporunun tebliğinden sonra müvekkili tarafından Mahkemeye başvuruda bulunulduğunu, Mahkemenin 2015/141 E., 2016/102 K. sayılı ve 11.07.2016 tarihli kararı ile davaya konu 25 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiğini, bu nedenle 25 sayılı tasarıma yönelik talebin reddedilmesi gerektiğini, davaya konu 10 sayılı tasarımın da uzun yıllardır piyasada olduğunu, 10 sayılı tasarım açısından bilirkişi raporuna bağlı kalınarak hükümsüzlük başvurusunun reddedildiğini, ayrıca davalının anılan tasarımın satışını yapmadığını, sadece bir adet numune olarak bulundurduğunu,

davacının başvuruda bulunduğu birçok tasarımın uzun yıllardır piyasada olan neredeyse her firma tarafından üretilen modeller olup bu durumun davacının kötü niyetini gösterdiğini, davacının maddi tazminat talebini hangi hesaplama yöntemine dayandırdığını açıklamadığını, davalı davaya konu tasarımı satmadığından davacının maddi zararının söz konusu olmadığını, manevi zararı da söz konusu olmayıp manevi tazminat talebinin de oldukça yüksek olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın tasarım hakkına tecavüzün önlenmesi ve tazminata ilişkin olduğu, davalının kullandığı elbise tasarımının davacıya ait 2015/00809-10 çoklu tasarımının belirgin benzeri olduğunun tespit dosyasında belirlendiği, moda tasarım uzmanı tarafından düzenlenen tespit raporunun davalıya tebliğ edildiği, davalının tespit raporuna itirazda bulunmadığı, 6769 sayılı Kanun'un 59 ve 81 inci maddeleri uyarınca tescilli tasarımın aynı veya belirgin benzerinin ticari ve sınai amaçla kullanımının, tasarım ihlâli suretiyle haksız rekabet oluşturduğu,

davalının eyleminin tespit dosyasıyla kanıtlandığı, dava konusu 25 çoklu tasarımın gelen kayda göre iptal edildiği ve geçerli olmadığı belirlendiğinden 25 numaralı tasarım için açılan men ve tazminat davasının reddi gerektiği, muhasip bilirkişinin yoksun kalınan kârı hesapladığı, buna göre 14.08.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında toplam 9.905,34 TL kâr kaybı bulunduğu, söz konusu tutarın 2015/00809-10 çoklu tasarımın ihlâli kapsamında hesaplandığı, denetlenebilir raporda tespit edilen tutarın dava konusu eyleme ve sonuçlarına uygun olduğu,

tarafların sosyal ve ekonomik durumu, haksız eylemin sonuçları ve boyutlarına göre 5.000,00 TL manevi tazminatın uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının, davacıya ait 2015/00809-10 no.lu raporda görsel örnekleri bulunan tasarıma tecavüzünün tespiti ve men edilmesine, 9.905,34 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın 28.07.2015 tarihinden işleyen değişen oranlı ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, sair taleplerin reddine, aynı belge kapsamındaki 25 çoklu tasarım bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki savunmaları tekrarla kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının kullandığı elbise tasarımının davacıya ait 2015/00809-10 çoklu tasarımının belirgin benzeri olduğu 2015/51 D.iş sayılı tespit dosyasında moda tasarım uzmanı tarafından düzenlenen tespit raporu ile belirlendiği, 6769 sayılı Kanun'un 59 ve 81 inci maddeleri uyarınca tescilli tasarımın aynı veya belirgin benzerinin ticari ve sınai amaçla kullanımının tasarım ihlali oluşturduğu, davalının eyleminin D.iş tespit dosyasıyla kanıtlanmış olduğu, ayrıca bilirkişi raporunda, 2015/00809-10 numaralı tasarımın satışlarının incelendiği,

dava konusu 10 numaralı tasarımın ihlali kapsamında tecavüzlü 14.08.2015-31.12.2015 tarihleri arasında toplam 9.905,34 TL kâr kaybı bulunduğu belirtilmiş olup, bu tutarın 2015/00809-10 numaralı tasarımın ihlali kapsamında hesaplandığı, davacı şirketin bütün satışları değil, dava konusu 10 numaralı tasarımın ihlali kapsamında kâr kaybının hesaplandığı, raporda tespit edilen tutarın dava konusu eyleme ve sonuçlarına, hakkaniyete uygun ve makul olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; işbu davadan sonra davaya konu 2015/00809 sayılı endüstriyel tasarımın 10 ve 25 numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğü ile sicilden terkini amacıyla açılan davada 25 numaralı tasarımın hükümsüz kılındığını, sonrasında 10 numaralı tasarımın da hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verildiğini, dolayısıyla işbu dava kapsamında verilen tecavüzün tespiti ile maddi ve manevi tazminat kararının hükümsüzlüğüne karar verilmiş bir tasarım hakkında verildiğini, 10 mumaralı tasarıma ilişkin dosyanın istinaf incelemesinde olduğunu,

anılan dosyaya ilişkin istinaf başvurusu reddedildiği takdirde aynı tasarıma ilişkin birbirine zıt iki karar ortaya çıkmış olacağını, bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, tespitin 30.07.2015 tarihinde yapıldığını, yaz aylarının düğün mevsimi olması nedeniyle eğer müvekkili davaya konu tasarımı satış amacıyla elinde bulundurmuş olsaydı yaz aylarında çok daha fazla sayıda elbisenin hazır bulunuyor olması gerektiği, halbuki sadece bir adet numunenin bulunduğu,

davaya konu 10 numaralı tasarımın tescil tarihi 03.02.2015 olup, sözkonusu tasarımın Odrella firmasının 2013 kataloğunda yer aldığını, dolayısıyla 10 numaralı tasarım 6769 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinde belirtilen yeni ve ayırt edicilik unsurlarından yenilik unsurunu taşımadığını, bilirkişi raporunda hatalı değerlendirme yapıldığını, söz konusu tasarımın hangi dönem, hangi fiyat üzerinden ve kaç adet satıldığına dair hiçbir belirleme bulunmadığını belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 56, 59, 81 ve 151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a)bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve mümeyyiz davalının davacıya ait 2015/00809-10 numaralı tasarımın hükümsüz kılındığını ispat edememiş olmasına göre, usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,