Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6364 K.2023/1284

Taraflar arasındaki markaya tecavüzün tespiti, men'i ve haksız rekabetin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının "Petkim" markasının 1984 yılından beri tescilli olduğunu, 14.04.2017 tarihli tanınmış marka başvurusunun da Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde kabul edildiğini, davalının İzmit/Yarımca bölgesinde inşa ettiği konut ve yaşam projelerine "Petkim Park" ismini verdiğini, söz konusu proje kapsamında bulunan gayrımenkulleri bu isimle tanıttığını, pazarladığını, davalı şirketin internet sitesinde bu şekilde yer aldığını, davacının davalıya gönderdiği ihtarnameye davalının cevaben gönderdiği ihtarnamede, konutların yer aldığı bölgenin Petkim Lojmanları-Petkim Mahallesi olarak bilindiğini,

bu projenin karşısında Petkim İlköğretim Okulu bulunduğunu, bu okul ile davacının ilgisinin bulunmadığını ileri sürdüğünü, oysa ki söz konusu okulun bulunduğu arsanın üzerinde okul yapılmak ve okula Körfez Petkim Petrokimya İlköğretim Okulu adı verilmek şartıyla davacı tarafından hibe edildiğini, davalının eylemlerinin davacının tanınmış markasına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek davalının davacıya ait marka hakkına tecavüzünün tespiti ile tecavüz eylemlerinin durdurulmasına, ref ve men'ine, davacıya ait marka hakkına tecavüz suretiyle gerçekleştirilen her türlü kullanımın önlenmesine,

markanın aynı ve ayırt edilemeyecek derecede benzerlerini tanıtma vasıtalarının toplatılmasına, bu markanın tanıtıcı işaret olarak kullanıldığı internet sayfasından çıkartılmasına, davalının fiilinin haksız ve kötü niyetli olduğunun tespitine, haksız rekabetin men'ine, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının Körfez (Yarımca) ilçesi sınırlarında 1990 yılından bu yana inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini, petrokimya ve/veya diğer sanayi ürünleri alanı ile ilgili tek bir faaliyeti olmadığını, kendi markasını yarattığını, tüketicileri yanıltmasının söz konusu olmadığını, davalı tarafından geliştirilen konsept gereğince inşaat projelerine o semtin mahallenin adı verildiğini, davalının başkaca Plajyolu, Çenedağ, Derince Hark, Derince Zirve, Derince Yenikent Yaşam Kent, Bağçeşme Hanzade, Bağçeşme Delta projelerinin bulunduğunu,

Petkim Park projesinin Körfez ilçesinde Petkim Lojmanları olarak kullanılan alanın tam ortasında kurulduğunu, bölge insanı tarafından bu semtin Petkim Mahallesi olarak bilindiğini, dava konusu edilen Petkim Park Evleri davalının markası ve amblemi altında inşa edilerek satışa sunulduğunu, halkın bu bölgeyi bu isimle bildiğini, davalının kötü niyetli olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının "PETKİM Akademi + şekil" markasının 16, 38, 41 ve 42. sınıfta kayıtlı bulunduğu, şirketin başvurusu sonucu 20.04.2016 tarih 2016-GE-160758 no.lu kayıt ile 2010/67472, 2010/07387, 177316 ve 79766 sayılı markalarının kullanıldıkları tüm ürün ve hizmet listeleri bakımından tanınmış oldukları tespitinin yapıldığı, davacının şirket amaçları arasında, gerektiğinde şirket amacına ilişkin fabrika, tesis gibi binaların kurulması faaliyetleri de yer aldığı,

tanınmış markanın karıştırmaya meydan vermeyecek tarzda sair sınıflarda kullanılması mümkün olsa da dava konusu eylem inşaat hizmetleri alanında olduğu, tanınmış markanın mevcut itibarına ilişkin haksız yararlanma, onun ayırt ediciliğini bozma ve sulandırma şeklindeki etkileri bulunacağı, söz konusu inşaatların, halk arasında "Petkim Konutları", "Petkim Mahallesi" gibi anılan bir yerde kurulu olması o arazinin daha önce Petkim ...

A.Ş'ye aidiyeti hususlarının sonuca etkili olmadığı, böyle olması marka kullanma bakımından otomatik bir halefiyet sağlamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne davalı şirketin "PETKİM" ibaresini yaptığı inşaatların tanıtım ve reklamlarında, katalog ve broşürlerinde, tabelalarında kullanma eylemlerinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men edilmesine, bundan böyle tecavüzlü kullanımların kaldırılmasına, tecavüz oluşturan her türlü tanıtım gereçlerinin toplanarak fiziki ortamdan kaldırılmasına, internet sayfasından tecavüzlü ibarenin çıkartılmasına, karar kesinleştiğinde hükmün ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin Körfez (Yarımca) ilçesi sınırlarında 1990 yılından bu yana inşat sektöründe faaliyet gösterdiğini, petrokimya ve/veya diğer sanayi ürünleri alanı ile ilgili tek bir faaliyeti olmadığını, kendi markasını yarattığını, tüketicileri yanıltmasının söz konusu olmadığını, müvekkili tarafından geliştirilen konsept gereğince inşaat projelerine o semtin mahallerine adı verildiğini, müvekkillinin başkaca Plajyolu, Çenedağ, Derince Hark, Derince Zirve, Derince Yenikent Yaşam Kent, Bağçeşme Hanzade, Bağçeşme Delta projelerinin bulunduğunu,

Petkim Park projesinin Körfez ilçesinde Petkim Lojmanları olarak kullanılan alanın tam ortasında kurulduğunu, bölge insanı tarafından bu semtin Petkim Mahallesi olarak bilindiğini, dava konusu edilen Petkim Park Evleri müvekkili şirketin markası ve amblemi altında inşa edilerek satışa sunulduğunu, bu bölgede yıllarca faaliyet gösteren Petkim Petrokimya Fabrikasının çalışanlarının oturduğu Petkim Lojmanlarının burada bulunduğunu, lojmanlar atıl olsa da insanların bu bölgeyi bu isimle bildiğini, tam da bu bölgede bulunan dolmuş duraklarının resmi adının Petkim Durağı olduğunu, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını,

nitekim fiili gerçeğin tespiti için mahkemece Körfez Emniyet Müdürlüğüne, Körfez Ticaret Odasına ve lojmanların bulunduğu muhtarlığa müzekkere yazıldığını, bu mahallenin bölge halkı tarafından Petkim Mahallesi olarak bilindiğni, eskiden Petkim Lojmanları olarak kullanıldığı hususlarının belirtildiğini, sundukları fotoğraflarda da Petkim Park ile aynı cadde üzerinde bulunan iki ayrı durağın isimlerinin Petkim Alt Kapı Durağı, Petkim Alt Kapı-2 Durağı olduğunu belgelediklerini,

aynı mahallede Petkim Sitesi ismi ile inşa edilen ve halen aktif olarak kullanılan birçok bloktan oluşan müvekkil şirketle hiçbir ilgisi bulunmayan diğer sitelere dair resimler de dava dosyasına sunduklarını, tanıklarının müvekilinin markasına güvenerek konut aldığını beyan ettiğini, müvekkilinin internet sitesi ve kataloglarında da açıkça görüleceği üzere, davacıya ait olan renk ve şekiller hiçbir şekilde kullanılmadığını, sadece bölgede bilinen mahalleye atıf yapılarak sonuna “Park” eki eklendiğini, davacının tanığının, davacı şirketin 1982 yılından beri çalışanı olduğunu beyan etse de davacı şirketin insan kaynakları müdürü olduğunu,

üst düzey yöneticilerden biri olup 15 yıldır İzmir'de yaşadığını, yeğeninin daireyi Petkim ismine güvenerek aldığı yönündeki beyanına itibar edilemeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tanınmış "Petkim" markası bulunduğu, inşaat hizmetleri alanında faaliyet gösteren davalının konut projesi tanıtımında kendi logosuyla birlikte "Petkim Park" ibaresini markasal kullandığı, davalının markasal kullanımı ile davacının tanınmış markasındaki "Petkim" ibaresinin ortak olduğu,

her iki markadaki şekil ve renk unsurları farklı olsa da kelime unsuru aynı olduğu için iltibasa neden olacağı, davacının "Petkim" ibareli markası inşaat hizmetleri sınıfında tescilli değil ise de davalının sunduğu hizmetin tanınmış marka tarafından gerçekleştiriliyor izlenimi vererek tanınmış markadan haksız yararlanma ve markanın sulandırması etkisi doğurabileceği, davacının eski fabrikası ve lojmanlarının davalının inşaat faaliyetlerini yürüttüğü mevkide bulunması,

bu mevkinin Petkim mevki olarak biliniyor olmasının davalıya markasal olarak Petkim ibaresini kullanma hakkı vermeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalının inşa ettiği konut projesine "Petkim Park" şeklinde isimlendirmesi davacı markalarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,