Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6391 K.2023/928

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında yapılan anlaşma uyarınca inşaat malzemesi alım satımına karar verildiğini ve davalı tarafından müvekkiline teslim karşılığında ,keşideci müvekkili ve lehdarı davalı olan yedi tane çekin davalı tarafa teslim edildiğini, çek bedellerinin müvekkiline ait taşınmazın devri ile ödenmesi konusunda tarafların anlaştığını, yapılan şifahi anlaşmaya uygun olarak müvekkiline ait taşınmazın davalı tarafa dava konusu çeklere karşılık olmak üzere devredildiğini,

davalı tarafa verilmiş olan çeklerin bedelsiz kaldığını ileri sürerek davalı tarafa teslim edilen çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti ve iptali ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiş,davacı vekili, 14.12.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde belirtilen Finansbank A.Ş,'ye ait 0338064 seri nolu 22.01.2017 keşide tarihli 52.500,00 TL bedelli çek yerine Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş.

0002623 seri nolu 30.04.2017 keşide tarihli 74.628,00 TL bedelli çekin bedelsiz kaldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davacı tarafa muhtelif tarihlerde ürün satışı gerçekleştirdiğini ve karşılığında dava konusu edilen çeklerin davacı taraftan teslim alındığını,davacıya ürün satışı yapılıp ürünlerin teslim edildiğini, davacı tarafından müvekkili şirket ile aralarında anlaşma yapıldığı ve müvekkile olan borçlarının karşılığında taşınmazın devredildiği iddiasını kabul etmediklerini, ne yazılı ne şifahi olarak iddia edildiği şekilde anlaşma yapılmadığını, müvekkili şirkete herhangi bir taşınmazın devredilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın davaya konu çeklerin teminat çekleri olduğunu davacı tarafın davalı tarafa devretmesi gereken taşınmazın devrinin teminatını teşkil etmek üzere söz konusu çeklerin verildiğini iddia etmesine rağmen, dayanak olarak yazılı bir delil gösteremediği, tapu kaydı ve dayanak resmi senette de söz konusu çeklerden bahsedilmediği, davalı alacaklının bir talili bulunmadığı, ispat yükü davacı borçlu üzerinde olup, davacı davaya konu çeklerin teminat çekleri olduğunu yazılı deliller ile ispat edemediği, davacı vekilinin davalı tarafa yemin teklif etmediği,

yemin delili ile de davacının davasını ispat edemediği, davacının davaya konu ettiği çeklerden Finansbank'a ait 22.01.2017 tarihli, 52.500,00 TL bedelli ve 0338064 nolu çekin dava tarihinden önce 23.01.2017 tarihinde ödendiği, davacının bu çek yönünden davasını ancak istirdat talebi şeklinde mahkeme önüne getirebileceği, davacı vekili dava dilekçesinde tüm çekler yönünden menfi tespit talebinde bulunmuş olup bu çek yönünden davanın ayrıca bu sebeple de reddi gerektiği, davalı alacaklı taraf her ne kadar kötü niyet tazminatı da talep etmiş ise de davacı tarafın ihtiyati tedbir talebi reddedilmiş olup,

kötüniyet tazminatının şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında inşaat malzemeleri alım satımına ilişkin anlaşma düzenlendiği, davalı tarafından inşaat malzemelerinin davacıya teslimi karşılığında keşidecisi davacı, lehtarı da davalı olan çeklerin davalıya teslim edildiğini, davalı tarafça takibe geçilmesine rağmen davalıya böyle bir borcunun bulunmadığı, çeklerin alınan inşaat malzemeleri karşılığında verildiği, yapılan şifahi anlaşma sonucunda Kayseri Melikgazi ilçesinde bulunan 158 ada 19 parsel 15 nolu depolu dükkanın davalı tarafa dava konusu çeklere karşılık olmak üzere devredildiği,

taşınmazın devrinin direkt davalı şirkete değil davalının talimatı üzerine davalı şirket çalışanlarından birine yapıldığı, bunun 14.02.2017 tarihli devir işlemi ile sabit olduğu, taşınmazı devralanın ... isimli davalı şirket yönetim kurulu üyesi ...'ın yakın akrabası olan çalışanları olduğu davalı şirket adına taşınmazı devralan ...'ın divan kurulu üyesi olduğu, bu hususun mahkemece değerlendirilmediği, davalı şirketle yapılan görüşmelerde söz konusu çeklerin taşınmazın devrinden sonra teslim edileceği belirtilmiş olmasına rağmen teslim edilmediği, taraflar arasında şifayı olarak yapılan sözleşmenin vekili tarafından yazılı hale getirildiği,

ancak davalı tarafça çeşitli bahanelerle imzalanmadığı, takiplerin haksız ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek kararını kaldırılmasına ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gerek satım sözleşmesinde gerekse dava konusu çeklerde teminata dair bir ibare bulunmadığı, Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve ön inceleme duruşmasında Mahkemece dava konusu çeklerin taşınmaz satışının teminatı olarak verildiğini ileri sürdüğünü uyuşmazlık konusu olarak belirlediği, davacının itiraz etmediği,

sonraki dilekçelerinde de bu iddiasını tekrarladığı, ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, bu iddiasını yazılı delille kanıtlayamadığı gibi yemin de teklif etmediğine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek, yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından eksik inceleme ve araştırma yapıldığını, dosyaya sunulan ticaret sicil kayıtlarının değerlendirmeye alınmadığını, taraflar arasındaki uyuşmalığın aralarındaki ticari ilişki gereği müvekkil şirketin borcundan dolayı davalı şirkete teslim ettiği çeklerin taşınmaz karşılığı ödenip ödenmemesine ilişkin olduğu,

ancak yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi dava konusu çeklerin taşınmaz satışının teminatı olarak verildiği yönünde inceleme yaparak müvekkil şirket aleyhine değerlendirmede bulunduğu ve davanın reddine karar verildiği, aşamalarda belirtildiği üzere taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki neticesinde müvekkil şirket dava konusu çekleri davalı şirkete teslim etmiş, vadesi gelen çeklerden Finansbank 0338064 numaralı 23.01.2017 tarihli çek bedeli ödenmiş olup geriye kalan çeklerin karşılığı olarak dava konusu taşınmazın devri konusunda sözlü olarak anlaşma sağlandığı,

daha sonra davalı şirketin yönlendirmesi ile şirketin yönetim kurulu üyesi olan ...'ın yakın akrabası olan ve şirketin divan heyeti üyesi olan ...'a taşınmazın devrinin yapıldığı, dava konusu taşınmazın satıldığı döneme ilişkin müvekkil şirkete ve ...'a ait banka hesabı kayıtlarının incelenmediğini, müvekkil şirkete ait taşınmazı şirket çalışanı adına devralıp karşılığı kıymetli evrakları müvekkile teslim etmeyen davalı şirketin tüm bu hususları inkâr etmesinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığı,

tüm bu hususlarda yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını ve resen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekler nedeniyle borçlu bulunup bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,