Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6555 K.2021/6437

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 03.10.2018 tarih ve 2016/32 E- 2018/369 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 12.06.2020 tarih ve 2019/132 E- 2020/451 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı-karşı davalı ... ve davalı-karşı davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla,

bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-karşı davalılar vekili asıl davada, müvekkillerinin ... sayılı "Yol Süpürge Araçlarında Kullanılan Kızaklı Soket Fırça" isimli faydalı modelin sahibi olduğunu, davaya konu faydalı modeli 3 yıl boyunca müvekkillerinden satın alan davalının 2015 yılı sonlarında üretim kalıplarını test ve deney amaçlı talep ettiğini, söz konusu kalıpların gönderilmesi sonrasında ürün alımını bıraktığını, kalıpları vermekten de kaçındığını, davalı yanın daha sonra müvekkiline ait faydalı model konusu kalıpları başka bir firmaya teslim ettiğinin ve o firma tarafından üretildiğinin öğrenildiğini,

davalı yanın son olarak müvekkiline ait faydalı model konusu ürünü kullanarak DHMİ tarafından 2015 yılında düzenlenen ihaleyi kazandığını ileri sürerek, davalının müvekkillerine ait ... sayılı faydalı modelden doğan hakları ihlal ettiğinin tespitine, men'ine ve ref'ine ve şimdilik 10.000.- TL maddi 50.000.- TL manevi tazminatın ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve hüküm özetinin ilanına karar verilmesini istemiş, karşı davada ise davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı-karşı davalı vekili karşı davada, davacı-karşı davalıya ait ... sayılı faydalı modelin, SAJA isimli firmaya ait 2007/08877 numaralı faydalı model belgesi karşısında yeni olmadığını, davalı belgesindeki çizimin ve iki adet görselin dahi, 2003 rüçhan tarihli Saja 2007/08877 sayılı tescilinde yer alan görsellerden bire bir alınmış olduğunu, diğer iki görselin tamamen gerçeğe aykırı ve dik açılı olmaları nedeniyle tekniğe aykırı bulunduğunu ileri sürerek, ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesini istemiş, asıl davada ise davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, karşı davada ... sayılı faydalı model belgesinin "1, 2, 3 ve 8, 9, 10" no.'lu istemlerin yenilik kriterini taşımadığı ve hükümsüzlüğünün gerektiği, mahkemece tekniğin bilinen durumunu temsil edeceğine kanaat getirildiğinden 4 no.'lu istemin de yenilik vasfını taşımadığı, bu durumda asıl davada da herhangi bir hak ihlalinden söz edilemeyeceği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne, karşı dava konusu ... sayılı faydalı modelin 1, 2, 3, 4, 8, 9, 10 no'lu istemler yönünden hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine, diğer kısımlar yönünden karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı-karşı davalı ... ve davalı-karşı davacı vekilleri temyiz etmiştir.

1-) Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davacı karşı davalı ...’un, istinaf aşamasında 01.10.2019 tarihinde öldüğü, istinaf mahkemesince müteveffa vekilinin huzuruyla davaya devam edilip, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ancak Dairemizin emsal nitelikteki 2019/4870 Esas- 2020/2659 Karar sayılı ilamıyla ayrıntılı olarak izah edildiği üzere, yargılama süresince tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır. Taraf ehliyeti ise ölümle birlikte son bulur.

Bu nedenle davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan bulunmadığı gibi TBK'nın 513.maddesi gereğince ölümle birlikte vekalet ilişkisi de son bulacağından vekilin de davaya devam etme imkanı bulunmamaktadır. Bu durumda, dava yalnız öleni ilgilendirmeyen başka bir deyişle mirasçıları da ilgilendiren bir davaysa dava ölümle birlikte konusuz kalmaz ve davaya ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir.

Bu halde mirasçılar davaya hep birlikte mecburi dava arkadaşı olarak devam ederler. Mirasçıların davayı birlikte takip etmekten kaçınması halinde ise terekeye temsilci atanır ve davaya tereke temsilcisi tarafından devam edilir.

En yakın mirasçıların tamamının mirası reddetmesi halinde ise TMK’nın 612. maddesine göre mirasın sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilmesi gerektiğinden keyfiyetin ilgili Sulh Hukuk Mahkemesine bildirilmesi ve mahkemece atanacak kayyum aracılığıyla davaya devam edilmesi gerekir.

Yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde belirtilen şekilde işlem yapılması kamu düzeninden olması hasebiyle her aşamada gözetilmesi gereken işlemlerden olup, taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilemez.

Bu itibarla, Bölge Adliye Mahkemesince, taraf teşkilinin sağlanması için yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılıp, taraf teşkili sağlandıktan sonra taraf vekillerinin istinaf istemleri hakkında bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmaksızın karar verilmesi doğru görülmemiş, bölge adliye mahkemesince kararın resen bozulmasına ve dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. 2-) Bozma sebep ve şekline göre, davacı karşı davalı ... ve davalı karşı davacı vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.