Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/6668 K.2022/7961

Taraflar arasında görülen davada Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 09.10.2019 tarih ve 2019/390 E. - 2019/830 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili kurum ve bağlı iş yerlerine ait muhtelif taşınmaz ve taşınırların tamamının sigortalanması işinin yapılan ihale sonucunda davalı ... şirketine verildiğini, buna göre Şanlıurfa ili ... ilçesinde bulunan 20.000 tonluk çelik silonun 3.890.000 TL bedelle yangın, yıldırım, infilak, deprem, GLKHHKNH, terör, sel ve su baskını, fırtına, kar ağırlığı, dolu, yer kayması,

dahili su, duman, enkaz kaldırma masrafları ve taşıt çarpması risklerine karşı 32358119 nolu poliçe ile davalı ... şirketi tarafından sigortalandığını, ayrıca buna ek olarak kapalı depolarda stoklanan 50.000 tona kadar ürünün 30.000.000,00 TL bedelle ilk ateş esasına göre yangın, toz kaplaması, enkaz kaldırma masrafı, yıldırım, infilak, deprem ve yanardağ püskürtmesi, GLKHHKNH, terör, sel ve su basması, dolu, fırtına, kar ağırlığı, yer kayması,

dahili su, hırsızlık, emniyeti suistimal, yangın, infilak, mali sorumluluk, duman ve taşıt çarpması risklerine karşı 31517709 nolu poliçe ile davalı ... şirketi tarafından sigortalandığını, 03/10/2011 tarihinde Suriye tarafından atılan bomba ve açılan ateş sonucunda 32358119 nolu poliçe ile sigorta altına alınan 20.000 ton kapasiteli çelik silolarda hasar oluşmuş olup davalı ... şirketine başvurulduğunu, poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunun ileri sürüldüğünü, ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/25 sayılı değişik iş dosyasıyla delil tespit talebinde bulunulduğunu, hasarın belirlendiğini, keşif tarihinden itibaren çeşitli tarihlerde Suriye tarafından bomba, şarapnel parçası ve açılan ateş ile sigorta kapsamında olan depolama tesislerindeki hasarların devam ettiğini, söz konusu olaylar sonucunda oluşan zararların poliçe kapsamı gereğince davalı ... şirketi tarafından karşılanması gereken teminatlar içerisinde olduğunu, ileri sürülen istisna maddesinin analizi yapıldığı zaman görüleceği üzere savaş, her türlü savaş olayları, istila, yabancı düşman hareketleri,

çarpışma kavramlarının bir devletin diğer bir devlet ile olan fiilleri olduğunu, Suriye devletiyle bir savaş halinin söz konusu olmadığını, istisna maddesinde geçen iç savaş, ihtilal, isyan, ayaklanma ve bunların gerektirdiği inzibati ve askeri hareketler nedeniyle meydana gelen bütün zararlar kısmının ise bir devletin kendi sınırları içerisinde olan olaylar olup dava konusu hasar ve zararların ülkeden kaynaklanan bu tür olaylar sonucunda oluşmadığını, oluşan hasar ve zararların istisna maddesi kapsamında olmadığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.500.550,94 TL'nin zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek olan sözleşme faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı vekili, davacıya ait Urfa ili, ...

İlçesi, Yeni Mahalle ...Caddesi Şeker Sok. ... adresindeki silo olarak kullanılmakta olan depo ardiye binasının 32358119/2 nolu Klasik Yangın Poliçesi ile 01/03/2012-2013 tarihleri arasında, 3.890.000,00 TL bedel ile poliçe genel ve özel şartları ve ekli klozları dahilinde davalı şirkete sigortalı olduğunu, davacı tarafından Ceylanpınar işyerine ait tesislerde hasar meydana geldiği belirtilerek yapılan başvuru üzerine davalı şirketçe yapılan inceleme neticesinde hasarın 03/10/2012 tarihinde Suriye'deki iç savaş sebebiyle atılan bomba ve açılan ateş neticesinde meydana geldiğinin tespit edilerek davacıya bildirildiğini,

bu hasarın poliçe teminatı dışında bulunduğunu ve müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olmadığını, davacı tarafın meydana geldiğini iddia ettiği zarar miktarının da son derece fahiş ve abartılı olduğunu, meydana geldiği bildirilen hadise neticesinde iddia edildiği miktarda bir hasarın meydana gelmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve dosya kapsamına göre. Yargıtay bozma ilamı içeriği de nazara alınarak hasarın teminat kapsamında olduğu hususunun sabit olduğu, taraflar arasında takseli (mutabakatlı değer) sigorta poliçesi düzenlendiği, hasar bedelinden yıpranma payı esas alınmak suretiyle tenzilat yapılamayacağı, bu durumda yeniden hesaplama için bilirkişi raporu alınmasını gerektirir bir durumun olmadığı,

mahkemece değerlendirme yapılabileceği, mevcut hükme esas alınan rapordaki yıpranma payı esas alınarak yapılan tenzilat kısmı düşülmeyerek ödenmesi gereken hasar bedelinin 1.313.759,98 TL olup, hasarı önlemeye matuf olarak yapılan masraf 550,94 TL'nin eklenmesiyle 1.314.310,92 TL olmakla bu miktar üzerinden davanın kabulü gerektiği, taraflar arasında düzenlenen sigorta hizmeti alımına ait sözleşmenin 16.1.1 maddesinde "sigorta kapsamına alınan varlık ve fiiller ile ilgili olarak idarenin ortaya çıkacak olan iade prim, tazminat alacağına ilişkin bilgi ve belgelerin yükleniciye ulaştığı anda yüklenicinin bu husustaki borcu muaccel olur.

Yüklenici borcun muaccel olmasından itibaren işbu sözleşme hükümlerini de dikkate alarak en geç 30 gün içerisinde tazminat bedelini idareye ödeyecektir.

Bu sürenin aşılması halinde tazminat tutarına herhangi bir ihtar veya mahkeme kararına gerek kalmaksızın ilk talep tarihinden olmak üzere gecikilen süre için %15 basit faiz yöntemine göre hesaplanacak faiz tutarı üzerinden faiz tahakkuk ettirilecektir. ..." düzenlemesi yer aldığı, burada belirtilen faizin temerrüt faizi niteliğinde olduğu, tazminat alacağını da kapsadığı,

işbu davada belirlenen alacağa %15 oranında akdi faiz işletilmesi gerektiği, tazminat bedelinin ödenmesi ile ilgili ilk talep tarihinin 15/03/2013 tarihi olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 1.314.310,92 TL'nin 15/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %15 oranında akdi faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.