Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/7215 K.2023/1944

Taraflar arasındaki eser sahipliğinden doğan hakların ihlali ve marka hakkına tecavüz ile haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "FREE FLOAT" markalı ve J3X kodlu kondenstop ürününü, 1996 yılından beri Türkiye de dâhil olmak üzere dünya çapında piyasaya arz ettiğini, müvekkilinin Türkiye’deki faaliyetlerini distribütörü aracılığıyla yürüttüğünü, ürünün Japonya’da patent belgesi ile korunduğunu, 2010/62782 sayılı ve "FREE FLOAT" ibareli markanın 07. sınıfta yer alan “Buhar kapanları, hava kapanları, gaz kapanları” malları için 29.12.2011 tarihinden beri müvekkili adına Türkiye'de tescilli bulunduğunu, müvekkilinin söz konusu kendine özgü ürün tasarımı ile "FREE FLOAT" markasının gerçek hak sahibi olduğunu,

söz konusu ürünün görsel özellikleri yönünden benzerlerinden ayrıldığı için müvekkilinin ürün tasarımı üzerinde fikrî haklarının bulunduğunu, müvekkili ile aynı alanda faaliyet gösteren davalının söz konusu ürünü, iç ve dış boyutları dâhil olmak üzere birebir taklit ettiğini, söz konusu ürünleri SK-40, SFK-40, SFKD-40 kodlarıyla ürettiğini ve satışa arz ettiğini, www.ayvaz.com alan adlı internet sitesinde müvekkili ürününe ait görselleri kullandığını, davalının eylemlerinin müvekkilinin tescilsiz tasarımı aleyhine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'un (6102 sayılı Kanun) 54 üncü ve devamı maddeleri uyarınca haksız rekabet oluşturduğunu,

yine 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanun'un 68, 69,70 ve 71 inci maddeleri uyarınca müvekkilinin eser sahipliğinden doğan haklarının ihlal edildiğini, ayrıca "FREE FLOUT" ibaresinin kullanılması suretiyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun'u (6769 sayılı Kanun) hükümleri uyarınca marka tescilinden doğan haklarına tecavüz edildiğini, zira "FREE FLOAT" ibaresinin, davalı tarafından ürünlerin tanıtımında kullanıldığını, davalının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek,

davalı eylemlerin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na (FSEK) aykırılık, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile bu eylemlerin durdurulmasına ve maddi sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, ihlal fiillerinin men’ine, tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlere bulundukları yerlerde el konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin altmış yıldır faaliyette bulunduğunu, kondenstop niteliğindeki ürünlerin, ürün yelpazesi içindeki ürünlerden sadece biri olduğunu, müvekkilinin anılan ürün pazarında, davacının pazara girdiği 1996 yılından çok önce yer aldığını, ürünün teknik ve mekanik yapısı itibariyle bu tür ürünlerde benzerlik olmasının doğal olduğunu, söz konusu ürün için İngilizce’de "free float steam trap", "free float ball steam trap", "floating ball steam trap" gibi ifadeler kullanıldığını ve bu ifadelerin Türkçe’ye "serbest şamandıralı kondenstop" veya "yüzer şamandıralı kondenstop" olarak çevrildiğini,

"FREE FLOAT" ibaresinin yalnız Türkiye’de değil dünya çapında kullanımı olan, genel nitelikte, ayırt edicilik unsuru bulunmayan bir ifade olduğunu, müvekkilinin ürettiği ürünler ile davacıya ait ürünlerin farklı bulunduklarını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ürünlerinin ve ürün tasarımlarının FSEK kapsamında eser olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla FSEK kapsamında herhangi bir hakkın ihlalinin söz konusu olmadığı, davalı kullanımlarının 6769 sayılı Kanun'un 7 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca davacının tescilli markasından kaynaklanan hakları ihlal eder nitelikte bulunmadığı,

davalı fiillerinin 6102 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin ikinci fıkrası ve 55 inci maddesinin birinci fıkrasının (a-4) bendi kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin durdurulmasına ve haksız rekabet teşkil edilen ürünlerin üretiminin, satışının ve dağıtımının durdurulmasına, katalog, broşür ve ticari evrakların toplatılmasına, bahsi geçen ürün ve dokümanların imhasına, internet ortamında teşhirinin durdurulmasına, davacının sair taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline ait "free float" markasının gerek Türkiye’de gerekse yurtdışında birçok ülkede tescilli bulunduğunu, müvekkil tarafından yaratılmış bir markanın davalı tarafından kullanımının markasal etki doğuracak nitelikte olduğunu ve bu durumun müvekkilinin marka haklarına tecavüz teşkil ettiğini, mahkeme gerekçesinin aksine somut olayda 6769 sayılı Kanun'un 7 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uygulanma koşullarının da bulunmadığı,

zira bu maddenin uygulanabilmesi için öncelikle üçüncü kişilerin markayı kullanımının dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde olması gerektiğini, huzurdaki davada ise davalı ürünlerinin müvekkiline ait orijinal ürünle birebir aynı olduğunu ve piyasada birbirinden farklı serbest şamandıralı kondenstop ürünleri bulunduğu da dikkate alındığında, davalının seçenek özgürlüğü bulunmasına rağmen müvekkil ürünüyle iltibas yaratan ürün görsellerini kullanmayı tercih ettiğini, dolayısıyla davalı kullanımın dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde bir kullanım olarak kabul edilemeyeceğini,

müvekkiline ait ürün tasarımının özgün olduğunun tespit edildiğini, dolayısıyla bu tasarımın eser vasfını taşıdığını, müvekkilin eser sahibi olduğunun ve davalı şirketin ürettiği ürünlerin de eser sahipliğinden doğan hakları ihlal ettiğinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu ürünün teknik ve mekanik yapısı itibariyle bu tür ürünlerde benzerlik olmasının, piyasada faaliyette bulunan tüm firmaların ürünleri açısından doğal olduğunu, müvekkilinin ürettiği ürün ve davacıya ait ürün incelendiğinde kapak dizaynları, termostatik elemanları ve termostatik elemanların montaj tertibatlarının farklı bulunduğunu, söz konusu ürünlerin müşterilerinin bilinç düzeylerinin yüksek olduğunu, dolayısıyla burada iki firma ürününün ayırt edilmesinin mümkün bulunduğunu, iki ürün arasında da karıştırılma ihtimalinin olmadığını,

müvekkil şirket ürünü üzerinde "ayvaz" ibaresi bulunmakta olup bu anlamda müvekkilinin sektördeki tanınmışlık düzeyi de gözetildiğinde haksız rekabetin doğmayacağını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri temyiz dilekçelerinde özetle; istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, FSEK kapsamında eser sahipliğinden doğan hakların ihlal edildiğinin ve marka hakkına tecavüz ile haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi, 6102 sayılı Kanun'un 54 ve 55 inci maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,