Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/7337 K.2023/761

Taraflar arasındaki geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 44.020,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin yurt dışında birçok ülkede yatırılan paraların istenildiği her an geri çekilebileceği ve karşılığında yüksek oranda faiz verileceği garantisi ile para topladığını, müvekkilinin de bu vaatlere inanarak davalı tarafa para verdiğini, davalıların eylemlerinin mevzuata aykırı olduğunu, ödenen paranın bir türlü geri alınamadığını ileri sürerek taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine ve ödenen paranın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini, şirkete sermaye olarak verilen paranın geri istenemeyeceğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 27.11.2008 tarihli ve 2008/361 E., 2008/591 K. sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş ve bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma kararı

Dairemizin 18.01.2011 tarihli ve 2009/7031 E., 2011/335 K. sayılı kararıyla araştırma yapılması gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 10.05.2012 tarihli ve 2011/567 E., 2012/409 K. sayılı kararı ile davalı Yimpaş İhtiyaç A.Ş. yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 07.12.2012 tarihli ve 2012/11776 E., 2012/20212 K. sayılı kararıyla şirket defter ve belgeleri üzerine araştırma yapılması ve davalıların zamanaşımı defînin bu araştırmalara göre değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.03.2014 tarihli ve 2013/271 E., 2014/340 K. sayılı kararı ile davalı şirketler yönünden davanın esastan reddine, davalı gerçek kişi yönünden davanın husumetten reddine verilmiştir.

F. Üçüncü Bozma Kararı

Dairemizin 01.12.2014 tarihli ve 2014/13600 E., 2014/18664 K. sayılı kararıyla araştırma yapılması gerektiğine, zamanaşımı defînin bu araştırmalara göre değerlendirilmesine ve davalı gerçek kişiye husumet yöneltilebileceğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

G. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 26.11.2015 tarihli ve 2015/429 E., 2015/701 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile geçerli bir ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespitine, davacının şirkete para ödediği ispatlanamadığından bedele ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

H. Dördüncü Bozma Kararı

Dairemizin 25.05.2016 tarihli ve 2016/4277 E., 2016/5691 K. sayılı kararıyla davalı ... ve Yimpaş Gıda San. Tic. A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davacının temyiz itirazlarının kabulü ile ödenen bedelden davalı ... ve Yimpaş Gıda San. Tic. A.Ş.'nin sorumlu olduğunun gözetilmesi gerektiğine ve davalı Yimpaş İht. A.Ş. yönünden davanın pasif husumetten reddine dair daha önce verilen kararın kesinleştiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

I. Mahkemece Dördüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 11.04.2019 tarihli ve 2018/217 E., 2019/160 K. sayılı kararı ile davalı ... ve Yimpaş Gıda San. Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulüne, diğer davalı şirket yönünden davanın pasif husumetten reddine dair verilen karar kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

J. Beşinci Bozma Kararı

Dairemizin 17.02.2020 tarihli ve 2019/4364 E., 2020/1502 K. sayılı kararıyla yargılama aşamasında yürürlüğe giren 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesinin değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

K. Mahkemece Beşinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi kapsamına girmediği, davacının zararından şirket yöneticisi ...'ın da haksız fiil hükümleri uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davalı ... ve Yimpaş Gıda San. Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulü ile taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespitine, 8.190,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, diğer davalı şirket yönünden davanın pasif husumetten reddine dair verilen karar kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini şirketten geri isteyemeyeceğini, hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davalı ...'ın uyuşmazlık konusu olaydan dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi kapsamında olduğunu bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 321 inci ve 336 ncı maddeleri

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarihli ve 2021/7 E., 2022/2 K. sayılı kararı

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve Dairemizin 25.05.2016 tarihli ve 2016/4277 E., 2016/5691 K. sayılı kararıyla davacı lehine usulî müktesep hak oluşmasına göre davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. Tic. A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ... ve Yimpaş Gıda San. Tic. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılar ... ve Yimpaş Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,