Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/7547 K.2023/1758

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ...’ün birlikte dava dışı ... Ltd.

Şti.’yi kurduklarını, ancak anlaşamamaları nedeniyle müvekkilinin bedel almadan işleri davalıya bıraktığını, ancak davalının kişisel husumetini devam ettirdiğini ve 17.09.2006 tarihinde gece saat 23:00 sıralarında müvekkilini konuşacağını söyleyerek evden aldığını ve şirkete götürdüğünü, müvekkilinin davalı ve ... isimli şahısla odaya geçtiğini, davalının belindeki silahı göstererek müvekkiline 100.000,00 TL bedelli bir senet imzalattığını, davalının bu senedi danışıklı olarak davalı ...’a ciro ettiğini ve ... tarafından icra takibine konu edildiğini,

senette malen kaydı olduğunu ancak senet karşılığında müvekkiline verilen bir mal olmadığını, icra takibi sırasında müvekkilinin maaşından kesintiler yapıldığını ileri sürerek müvekkilinin icra takibi nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalıya ödenen 4.895,15 TL’nin istirdatına ve %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul etmediklerini, ... Ltd. Şti. kayıtları celp edildiğinde davacının 2006 yılından sonra da hiçbir şey olmamış gibi şirketin olağan yönetim faaliyetlerine katıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hakkında başlatılan kambiyo senetlerine özgü icra takibine konu edilen bononun davalı ... tarafından kendisine silahla tehdit etmek suretiyle imzalatıldığını ileri sürdüğü, bu iddiasına ilişkin olarak dinlenen tanıkların senedin düzenlendiği ana ilişkin görgülerinin olmadığı, davacı tanıklarının beyanlarının davacının iddiasının ispatı için yeterli olmadığı,

kaldı ki dava dilekçesinde 17.09.2006 tarihinde davacının davalı tarafça evden alınarak şirkete götürüldüğü ileri sürülmüşken davacının kollukta alınan 18.04.2007 tarihli beyanında o gün kendisinin şirkete çağrıldığını ve kendisinin de gittiğini beyan ettiği, dolayısıyla beyanlar arasında çelişki de oluştuğu, yine davacı tarafça bu davada senedin tehditle de olsa imzalatıldığı kabul edilmişken icra hukuk mahkemesine imza sahteliği iddiasıyla başvuruda bulunulmuş olmasının davacının iddiasında samimiyetini şüpheli hale getirdiği,

davacı ile davalı ...’ün kurmuş oldukları şirketin kayıtlarının davanın esasına etkisinin olmaması nedeniyle davalı tarafın bu yöndeki talebinin reddedildiği, dolayısıyla davacının tehdit iddiasını ispat edemediği, bunun yanında davacı tarafça senette malen kaydı olmasına rağmen karşılığında mal alınmadığının ileri sürüldüğü, davalı ... vekilince bu hususta beyanda bulunulmadığı,

ancak davalı ...’in savcılıkça alınan beyanında davacının şirkete vermesi gereken sermayeye karşılık bu senedi verdiğini beyan ettiği, dolayısıyla her iki tarafın da senet metnini talil etmiş olması nedeniyle ispat yükünün yer değiştirmediği ve yine davacıda olduğu (Emsal: Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 20/12/2016 tarihli 2016/10387 E., 2016/16016 K. sayılı kararı ve 14/06/2017 tarihli 2016/7984 E., 2017/4921 K. sayılı kararı), davanın sübuta ermediği,

takibin durdurulması yönünde verilen bir ihtiyati tedbir kararı olmadığından 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesi uyarınca davacı aleyhine tazminat koşullarının da oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karar başlığında diğer davalının adı olmadığını bu nedenle karara bu yönden itiraz ettiklerini, icra dosyası bulunamadığından dosyaya tekamül etmeden karar verildiğini, dava dilekçesinde senedin mal karşılığı verildiğinin beyan edildiğini, kendilerinin mal karşılığı değil zorla senet imzalattırıldığı iddiasına karşılık müvekkilinin gelir hanesine giren bir malın davacının gider hanesinde bir malın olması gerektiğini, davalının ne mal verdiğini beyan etmediğini, Mahkemede bu yönde mali araştırma yapılmadığını, mali araştırma taleplerinin irdelenmediğini,

müvekkillerinin annesinin bu olaya birebir şahit olduğunu ancak vefat ettiği için savcılık şikayet dosyasını takip edemediğini, müvekkilinin hukukçu olmadığını, sorununu zorla senet imzalattırıldığını beyan ederek avukat tutmuş olmasına rağmen menfi tespit davası açması gerekirken o zamanki avukatın hukuki hata yaparak icra mercinde imzaya itiraz ettiğini tüm nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkeme her ne kadar her iki tarafın senedin ta'lil ettiklerini gerekçe yapmış ise de, davacının senedin zorla alındığına yönelik iddiası açısından talilden bahsedilemeyeceği, davaya konu bonoda ihdas sebebi olarak malen kaydı bulunduğu, davalının şirkete verilmesi gereken sermaye karşılığında senet alındığını beyan ettiği, ancak şirket hissesi nakit alımı olarak değerlendirilemeyeceğinden davalının beyanında da talil bulunmadığı, bu durumun ispat külfetinin yer değiştirmesine yol açmadığı,

iddia olunan tehdit olgusunun kesin, net ve inandırıcı delillerle kanıtlanamadığı, davacı tarafça davaya konu bononun davalının tehdit sonucunda imzalandığı iddiası 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 203 üncü maddesinin ç bendi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 36 ve 38 inci maddeleri uyarınca usulen ispatlanmadığından senedin hükümsüzlüğüne ilişkin istinaf talebine de değer verilmediği,

her ne kadar mahkemece yargılama sırasında davalı ...'ın adının karar başlığında gösterilmemesi hatalı ise de, bu hatanın mahkemece her aşamada mahallinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde olduğundan bu hatanın kaldırma nedeni yapılmadığı, ayrıca tarafların imza incelemesi talebi olmadığından ve yargılamaya esas unsurlar yönünden bononun incelenmesini gerektirir bir husus bulunmadığından icra dosyasının mahkeme dosyası arasına alınmasına gerek bulunmadığı,

İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hatalı ise de, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre dava sonucu yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf isteminin gerekçedeki hata nedeniyle resen incelenen sebeplerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; icra dosyasının bulunamadığı ve niçin bulunamadığının da araştırılmadığını, zorla ve tehditle imzalatılan senette malen kaydı bulunmasına rağmen davalı yanın ne mal verdiğini beyan etmediğini, mahkemece bu yönde bir araştırma da yapılmadığını, dinlenen tanık beyanlarının yetersiz olmadığını, müvekkilinin annesi tehdit olayına birebir şahitken vefat ettiğini, müvekkilinin zorla senet imzalatıldığını beyan ederek tuttuğu avukatın hukuki hata yaparak menfi tespit davası açmak yerine icra merciinde imzaya itiraz ettiğini,

müvekkiline zorla senet imzalatılmasından sonra savcılığa suç duyurusunda bulunulması, davalar açılması ve davalının senet karşılığı mal vermemiş olması durumlarının müvekkilinin borçlu olmadığını ispatlar nitelikte bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, icra takibine konu senet nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti ile yapılan kesintilerin istirdadı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,