Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/7790 K.2023/2525

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın davalı ... yönünden kısmen kabulüne, davalı ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların yönetim ve denetim kurulu üyesi bulundukları müvekkili bankanın 23.10.1998 tarihinde 3182 sayılı Bankalar Kanunu’nun (3182 sayılı Kanun) 64 üncü maddesi kapsamına alındığını, bağımsız denetim firması ve banka müfettişleri raporları ile davalıların şahısları ve grup firmaları adına kullandırdıkları krediler yoluyla anılan tarihte 108 trilyon TL net zarara uğrattıklarının ve değinilen idari tasarrufa sebebiyet verdiklerinin tespit edildiğini,

bankanın 01.04.1999 tarihli genel kurul toplantısında 23.10.1998 tarihinde TMSF’ye devrine kadar geçen sürede görev yapan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibra edilmeyerek haklarında sorumluluk davası açılması kararı alındığını, bankanın mali bünyesinin bozulmasının tespitinden sonra ... İnş. A.Ş. ve ...

Holding'i temsilen davalılardan ... ve TMSF arasındaki anlaşma uyarınca bu davalının müteselsil borçlu ve kefil sıfatı ile ödemeyi taahhüt ettiği 300.000.000 USD’yi ödemediğini ileri sürerek, 108 trilyon liranın 24.10.1998 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde; sorumluluk iddiasının ilişkilendirildiği olguların açıklanmadığını, ceza davasında mükerrer alacak talep edildiğini, 3182 sayılı Kanun'un 69 uncu maddesinde yazılı dava açma koşullarının oluşmadığını, denetçilerin sorumluluk koşullarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 15.12.2015 tarih, 2014/371 E. ve 2015/914 K. sayılı kararı ile davalılardan ...ve ... yönünden mahkemece daha önce 101.181.210 TL'nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair verilen 28.02.2006 tarihli karar Yargıtay incelemesinden geçip kesinleşmiş olmakla infazda tereddüt olmamak kaydı ile aynen tekrarına, davalılardan ...,

... hakkında bu davalıların davayı kabul nedenleri ile 108.000.000 TL'nin 24.10.1998 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ilişkin verilen 16.06.2006 tarihli karar Yargıtay incelemesinden geçip kesinleşmiş olmakla infazda tereddüt olmamak kaydı ile aynen tekrarına, davalılardan ... hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalılardan... hakkında açılan davanın reddine, davalılardan ... hakkında açılan davanın yapılan tahsilat nedenleri ile konusuz kaldığı anlaşılmakla bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

davalılardan ... hakkında açılan davanın taleple bağlı kalınarak kabulü ile 108.000.000 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte infaz aşamasında tahsilde tekerrür olmamak üzere bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davacı vekili, davalı ... vekili ve katılma yoluyla davalı ... vekili temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 08.06.2017 tarih, 2016/4261 E. ve 2017/3524 K. sayılı kararıyla davalı ...’ın sorumlu tutulduğu usulsüz tesis edilen kredi dosyaları ile ilgili olarak sorumlu şirketler, kefiller ve şirketlerin kanuni temsilcilerinden de tahsilatlar yapıldığı, düzenlenen protokol uyarınca da ödemeler sağlandığı,

davalı ...’ın sorumluluk tutarından açıklanan sorumluluğuna dayanak işlemlere ilişkin alınan ödemeler ile maaş haczi ile yapılan tahsilatlar tutarının düşülmesi gerektiği, söz konusu tahsilatlar dışında kalan TMSF yazısında belirtilen diğer tüm tahsilatların münhasıran davalı ... lehine yapılmış gibi mahsubu ile adı geçen davalının sorumluluğunun sona ermiş olduğunun kabulünün yerinde görülmediği,

davalı ...’ın sorumluluğuna ilişkin bulunan bizzat kendi maaşının haczi neticesinde yapılan tahsilatlar, sorumlu tutulduğu krediler nedeniyle yapılan tahsilatlar ve protokol hükümleri neticesinde yapılan tahsilatların adı geçen davalının belirlenen sorumluluk tutarından düşülmesi, Kurum yazısında gösterilen yapılan diğer tahsilatların ise müteselsil sorumluluk kuralları nazara alınarak davalının borcuna etkisi değerlendirilerek bir karar verilmesi gerektiği, davalı ... açısından da davalılardan ... hakkında açılan davadan feragat edildiği,

müteselsil borçlulardan biri hakkında yapılan feragatten diğer müteselsil borçlular da yararlanacağı, davalılardan ... hakkındaki davadan feragatin adı geçen davalının belirlenen sorumluluk miktarı nazara alınarak müteselsil sorumluluk kuralları çerçevesinde sirayetinin belirlenmesi gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.01.2021 tarih, 2019/397 E. ve 2021/47 K. sayılı kararıyla davalı ... yönünden, davalı ... lehine feragat edilen ve kesinleşen miktar 19.936.000 TL olduğundan müteselsil sorumlulukta feragatin sirayeti ilkesi gereği düşümü sonrası, davacının bu davalıdan talep edebileceği zararın 88.064.000,00 TL olduğu, davalı ... yönünden bu davalıdan yapılan tahsilatlar sonrası borcun tamamen ödendiği ve sorumluluğunun sona erdiği,

davalıya yönelik yapılan tahsilatlar nedeniyle borcun ödenmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davalı ...'a yönelik açılan ve konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ...'a yönelik açılan davanın kısmen kabulü ile, 88.064.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamında belirtilen hususlarda bilirkişi incelemesi yapılmadığını, mahsup edilen miktarların hatalı olduğunu, ...'ın sorumlu tutulduğu miktarla ilgisi olmayan ödemelerin mahsup edildiğini, tüm tahsilatların davalının sorumluluğunu sona erdirecek şekilde hesaplandığını, davalı ... lehine yapılan feragatin sirayeti konusunda hatalı değerlendirme yapıldığını, ...'ın sorumluluk tutarından ...'in sorumluluk tutarının tamamının düşülmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının yönetim kurulunun seçilmiş üyesi olmadığını, kararlarda özgür iradesinin bulunmadığını, doğan zarardan sorumlu tutulmasının hukuka uygun olmadığını, müteselsil sorumlulardan biri hakkında feragat edildiğinde davalının da borçtan kurtulacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı bankanın eski yönetim ve denetim kurulu üyelerinin bankanın zararından sorumlu olup olmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 3182 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 61 inci maddesi

3. Değerlendirme

Mahkemece 20.07.2020 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dairemizin 08.06.2017 tarih, 2016/4261 E. ve 2017/3524 K.sayılı bozma ilamında davalı ...’ın sorumluluğuna ilişkin bizzat kendi maaşının haczi neticesinde, sorumlu tutulduğu krediler nedeniyle ve protokol hükümleri neticesinde yapılan tahsilatların adı geçen davalının belirlenen sorumluluk tutarından düşülmesi, Kurum yazısında gösterilen yapılan diğer tahsilatların ise müteselsil sorumluluk kuralları nazara alınarak davalının borcuna etkisi değerlendirilerek bir karar verilmesi, davalı ... açısından da davalılardan ... hakkındaki davadan feragatin etkisinin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu bozma ilamında belirtilen hususlarla ilgili Yargıtay denetimine elverişli görülmemiş olup, taraflarca da rapora ciddi itirazlar ileri sürülmesine rağmen ek rapor alınmamıştır.

O halde mahkemece bilirkişi raporuna itirazlar konusunda ve bozma ilamında belirtilen hususlarda ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

V. KARAR