Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/7856 K.2023/2128

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 04.04.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı ..... Denizcilik Ltd. Şti. vekili Av...... ve davalı.... Elektrik Tic. A.Ş. vekili Av. .....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin taşıma işleri komisyonculuğu, acentelik ve simsarlık yaptığını, dava dışı Paharpur Spg Dry Soğutma Ltd Şti 'ye ait emtianın taşınması işinin müvekkili tarafından organize edildiğini, davalı Adad Uluslararası Ltd Şti'nin taşıyıcı, davalı Limgaz A.Ş'nin gönderilen, davalı Nosa Denizcilik ..Ltd Şti'nin ise donatanın acentesi olduğunu, dava dışı gönderen şirketin müvekkili aleyhine İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açtığını, bu davada sigortacısı tarafından tazmin edilmeyen bakiye hasar bedelinin, araç üstü bekleme ücretinin, ardiye ücretinin, hali hazırda ödenmiş olan navlun bedelinin,

gecikme ve geç teslim nedeniyle doğan zararın, gözetim raporlaması gibi ödenen bedellerin tahsilinin talep edildiğini, müvekkilinin de bakiye navlun alacağının tahsili için dava açtığını ve her iki davanın birleştirildiğini, müvekkili aleyhine açılan davada dava dilekçesinin müvekkiline 21.10.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1183 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereğince 90 günlük süre içinde eldeki davayı açtığını, davalıların bütün zararlardan sorumlu olduğunu ileri sürerek anılan dosyanın işbu belirsiz alacak davası yönünden bekletici mesele yapılmasını,

67.429,04 euro bakiye hasar bedelinin, 300.900,00 TL araç üstü bekleme ücretinin, 296.679,00 TL ardiye ücretinin, aynı zamanda gecikme ve geç teslim nedeniyle 18.652,00 USD'nin, TÜV Austria TÜRK Şirketi'ne ödenen 22.243,26 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Adad Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline karşı açılan davanın husumet sıfatı bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Limgaz A.Ş vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın yetkili mahkemede açılmadığını savunarak arz edilen ve esasa ilişkin sebeplerle davanın reddini istemiştir.

3.Davalı M/V APUANA D gemisiyle donatan Apuana Shipping Ltd Şti’ne izafeten Nosa Denizcilik Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini savunarak arz edilen ve esasa ilişkin sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın rücuen tazminat davası olduğu, davacının davayı münhasıran belirsiz alacak davası olarak nitelendirdiği, taleple bağlı olunması nedeniyle belirsiz alacak davasının şartları incelendiğinde davacının kendi dilekçesinde dahi alacağın ve tüm tazminat miktarının belirli olduğu, bu halde belirsiz alacak davası açması için ilk koşul olan alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olmaması yahut bunun imkânsız olması şartının gerçekleşmediği, davacının kısmi dava açma imkânı bulunduğu halde, bu hakkı kullanmadığı,

kısmi dava açılabilecek iken belirsiz alacak davası açılması halinde hukuki yarar bulunmadığından davanın reddi gerektiği, taraflar arasındaki alacak miktarının tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açmak için yeterli olmadığı, bu durumun ispata ilişkin olduğu, davacı tarafça dava dilekçesinin talep kısmında alacak miktarının tek tek yazıldığı, harcın yatırıldığı, artık bu halde davacıya kısmi dava açması veya davasını kısmi davaya dönüştürmesi için imkân sağlanmasının ve ek bir süre verilmesinin mümkün olmadığı, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; rücu davasına konu alacağın henüz belirli olmadığını, ancak İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/319 E. sayılı dosyada yapacağı yargılama sonunda belirli olacağını ve belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaatlerinin olduğunu, kararın hukuki dayanağının olmadığını ileri sürerek arz edilen ve resen gözetilecek sebeplerle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile genel dava şartlarının incelemesinde yasa koyucunun sıralamasına uyularak önce mahkemeye ilişkin dava şartlarının incelenmesi gerektiğini, mahkemeye ilişkin dava şartlarının kendi arasındaki inceleme sırasının da yargı hakkı, yargı yolu, görev ve kamu düzenine ilişkin yetki şeklinde olması gerektiğini, mahkemeye ilişkin dava şartlarından sonra taraflara ve en son olarak da dava konusuna ilişkin olanların inceleme konusu yapılacağını, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçelerin usul ve yasaya uygun bulunduğu, mahkemenin dava şartları yönünden inceleme sırası verdiği karar yönünden, yerel mahkeme kararına karşı yerinde olmayan istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava değerinin İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/319 E. sayılı davası sonucu belirlenebilir hale geleceğini, bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, İstinaf Mahkemesince somut uyuşmazlığa ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığını, rücu davasına konu edilen alacağın belirlenmesinde hukuki imkansızlık olması hasebiyle belirsiz olduğunu, rücu davasının belirsiz alacak davası olarak açılması ve rücu eden kişi aleyhine ikame edilen tazminat davasının da açılan bu rücu davası bakımından bekletici mesele yapılması hususunun doktrinde vurgulandığını,

kararın sürpriz karar yasağına aykırı olduğunu, davanın reddi ile esas zarar sorumlularına karşı rücu alacağının gaspedildiğini, belirsiz alacak davası için aranan şartların sağlandığını, davada bir değer de belirtilmesi gerektiğinden dava dışı Paharpur’un dava dilekçesi ile müvekkiline karşı ileri sürdüğü taleplerin aynen belirtildiğini, müvekkilinin bu bedellerin ne kadarından sorumlu tutulacağının belirsiz olduğunu, bu tutarların bildirilmiş olmasının ve bu miktarlar üzerinden harç ödenmesinin dava konusunun belirsiz olmadığını göstermeyeceğini ileri sürerek arz edilen ve resen nazara alınacak sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 6102 sayılı Kanun'un 1183 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereğince açılan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Kanun'un 1183 üncü maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme Davacı vekili dava dilekçesinde, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde müvekkili aleyhine açılan ve derdest olan davada talep edilen tüm alacak kalemlerini (navlun alacağının iadesi dışında) tek tek yazmak suretiyle harçlandırarak davalıdan tahsilini talep etmiş olduğuna göre; işbu davanın eda davası olduğunun ve davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunduğunun kabulü ile işin esasına girilmesi ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,